13/11/2025
მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის კვლევის მიხედვით
მსოფლიოში წელიწადში 920.000 ადამიანი იღუპება
ფოთლების წვის შედეგად გამოწვეული გართულებების გამო.
ამ პროცესს უწოდებენ „უხილავ მკვლელს“:
როდესაც ფოთლებს წვავთ, ისინი არ იწვის სრულად. შედეგად წარმოიქმნება:
წვრილი მტვერი .5 ეს ნაწილაკები იმდენად პატარაა, რომ ღრმად აღწევს ფილტვებში და სისხლში ხვდება
კარბონ მონოქსიდი CO თრგუნავს ჟანგბადის გადაადგილებას სისხლში.
ბენზოპირენი, დიოქსინები, მძიმე მეტალები ძლიერი კანცეროგენები იწვევენ კიბოს.
აზოტის ოქსიდები და ორგანული ნაერთები აზიანებს გულ-სისხლძარღვთა სისტემას.
2. როგორ კლავს ეს ყველაფერი
ეს ნივთიერებები არ კლავს მყისიერად, არამედ მოქმედებს ხანგრძლივი ზემოქმედებით
განსაკუთრებით განუვითარებელ ადგილებში, სადაც ადამიანები ხშირად სუნთქავენ ასეთ კვამლს.
ძირითადი მექანიზმები:
ფილტვების ანთება და ქრონიკული დაავადებები:
ბრონქიტი, ასთმა, ფილტვის ემფიზემა.
გულისა და სისხლძარღვების დაზიანება:
მიკრო ნაწილაკები იწვევს სისხლძარღვების ანთებას, რაც იწვევს ინფარქტს და ინსულტს.
კიბოს რისკის ზრდა:
განსაკუთრებით ფილტვის, ყელისა და კუჭის კიბო.
სუსტ ჯგუფებზე ზემოქმედება:
ბავშვებში იწვევს იმუნიტეტის დაქვეითებას.
ხანდაზმულებში აჩქარებს ქრონიკული დაავადებების გამწვავებას.
კარბონ მონოქსიდი CO ასევეიწვევს თავბრუსხვევას, სისუსტეს, თავბრუსხვევას და ხშირ შემთხვევაში მოწამვლას.
ალერგიული რეაქციები კვამლში არსებული ნაწილაკები აღიზიანებენ თვალებს, ყელსა და ცხვირს.
გარემოზე გავლენა
1.ნიადაგის ხარისხის დაქვეითება წვის შემდეგ დარჩენილი ფერფლი აზიანებს ნიადაგის მიკროორგანიზმებს.
2.ბიომრავალფეროვნების ზიანი
კვამლი და სითბო აზიანებს მეზობელ მცენარეებს.
3.გლობალური დათბობის ხელშეწყობა გამოყოფილი CO₂ და სხვა გაზები ზრდიან სათბურის ეფექტს.
⚠️ განსაკუთრებით საშიშია
1.ბავშვებისთვის, ხანდაზმულებისთვის და სუნთქვითი დაავადებების მქონე ადამიანებისთვის:
1.როცა ფოთლები სველია
მაშინ უფრო მეტი ტოქსინი გამოიყოფა.
ალტერნატივა:
1.ფოთლების დაწვის ნაცვლად ჯობს მათი კომპოსტირება ან ბიონარჩენების კონტეინერში ჩაყრა, რაც ნიადაგისთვის სასარგებლო ორგანულ სასუქად იქცევა.
2.მოხვეტა და ნაგვის ურნასთან მიტანა.
