Aksum unversity chs drug information center

03/09/2020

37.7 percent of the samples of analyzed antibiotics failed to meet the pharmacopoeial specifications in Nairobi, Kenya (exposed)
The report published by BioMed Research International on June 13 with the approval of Kenya Medical Research Institute (KEMRI) and Kenyatta University revealed that how Kenyan lives are being put at risk due to the counterfeited amoxicillin tablets.
The research stated that about 37.7 per cent of the samples analyzed failed to meet the pharmacopoeial specifications and were all imported products," the research states adding that some were of different quality and were poorly produced. It also ascertained that over 30 per cent of the antibiotics stored in Nairobi pharmacies were imported from India and China as retailers opted against selling the locally manufactured antibiotic.

The authors warned that the counterfeit drugs may cause the body to resist Amoxicillin which may hamper treatment of bacterial infections. Therefore, there is a need to extend the study to other counties to inform on the situation of antibiotic quality in the Kenyan market. Strict regulation is also essential to guarantee compliance with good manufacturing practices by pharmaceutical manufacturers," the survey states.

25/08/2020

Pharmacists in Jordan to administer influenza vaccine

Influenza vaccinations can now be administered by pharmacists in Jordan, thanks to new legislation. FIP member organisation the Jordan Pharmacists Association has welcomed this initiative, calling it “a stepping stone to wider service provision”. Pharmacists need to hold a certificate confirming their competency to vaccinate and the pharmacy must be accredited by Jordan Food and Drug Association.

A global picture of pharmacy’s impact on immunisation coverage 2020 is available in FIP’s latest report: https://www.fip.org/file/4751

18/06/2020

"የተጋነነ ወሬ ስጋት ይወልዳል" በዘውዴ ዜማ (በክልኒካል ፋርማሲ ረ/ፕሮፌሰር)
***************************************************((
ሰሞኑን ዴግዛሜታሰን ለኮሮና በሽታ ተስፋ ሰጭ መድኃኒት እንደሆነ በቢቢሲ እና በሌሎች ዜና አውታሮችን መነገሩን ተከትሎ በጣም የተጋነነ ወሬዎች በፌስቡክ ይስተዋላል፡፡
ለዚህም ሁለት ነገሮችን ለማሳወቅ እወዳለሁ
አንደኛ፡- ስለዴግዛመታሰን ጠቅላላ ግንዛቤ
ሁለተኛ፡- ስጋት የሚሆኑ ነገሮች
አንደኛ፡- ስለዴግዛመታሰን ጠቅላላ ግንዛቤ
ዴግዛሜታሰን በዋናነት ለሁለት አበይት ጉዳዮች የሚሰጥ መድኃኒት ነው (ከአደርናል ከሚባል እጢ ማመንጨት መዛባት ጋር በተያያዙ በሽታዎች እና ከሰውነት ቁጣ ጋር የሚመጡ በሽታወችን ለማከም)፡፡ ከእነዚህ በሁለተኛው ሰውነታችን ለበሽታ የመቋቋሚያ ምላሽ በሚሰጥበት ጊዜ የሚፈጠር ቁጣ ሰውን እጅጉን ሊጎዳ እንዲሁን ለሞትም ልዳርግ ይችላል፡፡ ስለሆነም ይህ መድኃኒት ሰውነታችን ለበሽታ የመቋቋሚያ ምላሽ ከሚሰጥበት በተቃራኒ ስለሚሰራ የሰውነት ቁጣውን ለመቀነስ ይሰጣል፡፡ አሁን ለኮሮና በሽታ ይጠቅማል የተባለውን ከዚህ አንጻር ነው፡፡ በዚህ ምክንያት ከእንፈክሽን ጋር በተያያዘ እና ሌሎችም የሰውነት ቁጣ ለመቀነስ ይሰጣል፡፡ ለምሳሌ የልብ ሽፋን እንፈክሽን፤ የአዕምሮ ሽፋንእንፈክሽን፤ ቲብ እንፈክሽን፤ በሳንባ ምች እና የመሳሰሉት ጋር በተያያዘ የሚፈጠር የሰውነት ቁጣ ለመቀነስ በተለያየ ሁኔታ ይሰጣል፡፡ በሁሉም ግን የበሽታ አምጭ ተዋሲያን ለማጥፋት ሳይሆን የሰውነት ቁጣን ለመቀነስ እና ተያያዝ ጉዳት ለመቀነስነው፡፡ ስለሆነም መድኃኒቱ በሽታ አምጭ ተዋስያን ለመግደል ሆነ መራባትን ለመግታት ምንም አቅም የለውም፡፡ ይሄን ካልኩኝ ስጋቴን ላጋራችሁ
ሁለተኛ፡- ስጋት የሚሆኑ ነገሮች
ስለመድኃኒት የተጋነነ ወሬ በሚኖርበት ጊዜ እንዲሁም በቀላሉ ለማህበረሰብ የሚገኝ በሚሆንበት ጊዜ የማህበረሰብ ጤና እና ኢኮኖሚ የሚጎዳ ነገር ሊፈጠር ይችላል፡፡ እንዴት
1 አንደኛው እና ዋነኛው ሰወች ለኮሮና ቫይረስ ይልቅ በለይቶ ማቆያ መቆየት እና በህክምና መዕከል ከሞት ቤተ ዘመድ ተሰብስቦ እዬዬ ተብሎ የሚጸልየው ተጸልዮ ስለማይቀበር ራሳቸውን ማጋለጥ አይፈልጉም፡፡ ስለሆነም ቤት ቁጭ ብሎ መድኃኒት ሊወስዱ ይችላሉ፡፡ ይሄ ደግሞ ለበሽታ ለመስፋፋት ምክንያት ሊሆን ይችላል፡፡
2 ከዚህ ጋር ተያይዞ ህገ ወጥ የመድኃኒቱ ዝውውር እና በውድ ዋጋ በስውር ሊቸረችር ይችላል፡፡ የህገ ወጥ የመድሓኒት ዝውውር ምክኒያቶች አንዱ ከፍተኛ የመድኃኒት ፍላጎት እንደሆነ የታወቀ ነው፡፡ እንዲሁም ጥራት ያልጠበቀ ምድኃኒት ምርትም ያበረታታል፡፡
3 መድኃኒቱ ሰፊ ጎንዮሽ ጉዳት ስላለ ከባለሙያ ክትትል ውጭ ከተሰጠ ጉዳት ሊያስከትል ይችላል፡፡ ለምሳሌ ሰውነታችን ለበሽታ የመቋቋሚያ ምላሽ ከሚሰጥበት በተቃራኒ ስለሚሰራ እንፈክሽን ሊያስከትል፤ ያልታወቀ እንፈክሽን ልቀሰቅስ እንዲሁም እንፈክሽን ምልክት እንዳያሳይ በማደረግ ሳይታወቅ በሰውነት ውስጥ እንዲሰራጭ ሊያደርግ ይችላል፡፡ ከዚህ ስጋት ውስጥ ከሚካተቱ በሽታወች የተወሰኑ ቲብ፤ሳንባ ምች፤የተለያዩ ቫይረሶች፤ፋንገሶች፤ ፓራሳይቶች፡፡ የጭንቅላት ወባ ሞትም ልያስከትል ይችላል፡፡
• የልብ ድካም እና ደም ግፊት ባላቸው ሰዎች ልያባብስ ይችላል፡፡ የልብ ህዋስ እንዲፈነዳ ሊያደርግም እንደሚችልም የሚያሳዩ ሪፖርቶች አሉት፡፡ እነዚህ በሽታወች በራሳቸውም ለኮሮና ቨይረስ መያዝ እና መሞት ተጋላጭነትን ስለሚጨምሩ ያለባለሙያ ክትትል ከተወሰዱ የበለጠ ጉዳት ሊያደርስ ይችላል፡፡
• ቤት በሚወሰድበት ጊዜ ከፍተኛ መጠን ሊወሰድ ስለሚችል ዘርፈ ብዙ ጉዳቶችን ሊያስከትል ይችችላል፡፡
• ጡት ወተት ውስጥ ስለሚሰራች ወደሚጠቡ ህጻናት ውስጥ ከጡት ወተት ጋር ሊሰራጭ እና ጉዳት ሊያስከትል ይችላል፡፡
• ወዘተ
መልዕክት
ስለሆነም ሁሉም ማህበረሰብ አባላት በምንም መንገድ ለኮሮና ተብሎ ይህ መድኃኒት በቤታችሁ መጠቀም እንደሌለባችሁ እንዲትገነዘቡ እና ትክክለኛ መረጃ እስከሚደርስ ድረስ በትዕግስት እንዲትጠባበቁ፡፡ እንዲሁም ይጠቅማል የተባለው በኦክስጅን የሚታከሙ እና በማሽን ለሚታከሙ መሆኑንም እንዲትገነዝቡ
ጤና ባለሙያወች ታደርጋላችሁ ብየ ባላስብም በቤታቸው ለመጠቀም ለሚፈልጉ ህሙማን በማንኛውም መንገድ ይህንን መድኃኒት እንዲያገኙ ባትተባበሩ፡፡

17/03/2020

ኮሮና ቫይረስ ምንድነው?

ኮሮና ቫይረስ በቻይና ሃገር ጀምሮ በዓለም ላይ በከፍተኛ ፍጥነት እየተስፋፋ ያለው ቫይረስ ሲሆን ከቀላል እስከ ከባድ የመተንፈሻ አካል ሕመም የሚያስከትል አደገኛ ቫይረስ ነው፡፡ በሽታው ሊባባስና እንደ ሳንባ ምች ከባድ የመተንፈሻ አካላት ህመም ብሎም የኩላሊት ስራ ማቆምና ሞት ሊያስከትል የሚችል ነው፡፡

የበሽታው ዋናዋና ምልክቶች
ትኩሳት
ሳል
ከባድ የትንፋሽ መቆራረጥ

መተላለፍያ መንገዶች
በኮሮና ቫይረስ የተያዘ ሰው ሲስል ፣ ሲያስነጥስ በሚወጣው ፍንጣሪ ፈሳሽ ንኪኪ ሲኖር ቫይረሱ በአፍንጫ ፣ አፍና አይን ወደ ጤነኛ ሰው ይተላለፋል፡፡
በሽታው በታየበት አካባቢ ከሚኖሩ እንስሳት በመነካካት
የእንስሳት ተዋፅኦ እንደወተትና ስጋ ሳይበስል በመመገብ ከእንስሳት ወደ ሰው ይተላለፋል

በሽታው ምልክት ሳያሳይ በሰውነት የሚቄይበት ጊዜ
ከ2 እስከ 14 ቀናት

የበሽታው መከላከያ መንገዶች
ከሚያስሉ ፣ ከሚያስነጥሱ እና ትኩሳት ካላቸው ሰዎች ቢያንስ ከሁለት እርምጃ ይራቁ
እጅዎ በሳሙና እና በውሃ አዘውትረው ይታጠቡ ወይም አልኮል ባለው የጀርም ማፅጃ እጅዎን ያፅዱ፡፡
እጅዎን ሳይታጠቡ አይንን ፣ አፍና አፍንጫን አይንኩ
ከሰዎች ጋር መጨባበጥ ያቁሙ
በሽታው በታየበት አካባቢ ከሚኖሩ እንስሳት አለመነካካት
የእንስሳት ተዋፅኦ እንደወተትና ስጋ አብስለው መመገብ

ማሳሰብያ
ማነኛውም ሰው ከላይ በተጠቀሱት ምልክቶች ካሉትና በሽታ ካለበት ሰው ንክኪ ያለው ሰው ወይም ስለኮረና ቫይረስ ተጨማሪ መረጃ ለመስጠትና ለማግኘት በነፃ የስልክ ጥሪ 8335 እና 6244 መደወል ይቻላል፡፡

የዩኒቨርሲቲው ተጨማሪ መረጃ ለማግኘት በቴሌግራም ቻነላችን ይቀላቀሉ ☞Aksum University@AKU99

29/02/2020

28/01/2020

ኮሮና ቫይረስ (coronavirus)
=====
1) ምንነት
ኮሮና ቫይረስ ድራብ ያለው ነጠላ ዘንግ አር ኤን ኤ (enveloped single standed RNA) ቫይረስ ሲሆን coronaviridae በተባለ ቤተሰብ ይገኛል። ኮሮና ቫይረስ ጥቅል ስም ሲሆን በውስጡ ከ14 በላይ ዝርያዎችን(species) የያዘ ነው። እንደምሳሌም፦ SARS-Cov, MERS-Cov እና በአሁኑ ወቅት በቻይና የተከሰተው novel coronavirus(2019-nCov) ይገኙበታል።

2) መተላለፊያ መንገዶች
* ከሰው ወደ ሰው በትንፋሽ አማካኝነት
* ከእንስሳት ወደ ሰው(ከድመት፣ ከግመል...)
3) ምልክቶች
*ከፍተኛ የሆነ ሙቀት
* ሳል ማሳል
* ትንፋሽ ማጠር
* ብርድ ብርድ ማለት
* ከፍተኛ የሆነ የሰውነት ድካም
* ራስ ምታት
* የመገጣጠሚያና የጡንቻ ህመም

4) ምርመራ
* የደም ምርመራ(serology)
* የዘረመል ምርመራ(rRT-PCR)
* የደረት ራጅ
* የኩላሊት ምርመራ

5) ህክምና
የሚያድን መድኃኒት የለውም፤ ሌሎች ተያያዥ በሽታዎችንና ምልክቶችን ማከም እንጅ (Supportive management)

* ፈሳሽ በደንብ መውሰድ
* የሙቀት ማስታገሻ መድኃኒት
* የህመም ማስታገሻ መድኃኒት
* በአፍ የሚወሰዱ እንክብል መድኃኒቶች ወይም በደም ስር የሚሰጥ መድኃኒቶች(ተጓዳኝ ሌላ በሽታ ካለ)

6) ምን እናድርግ?
* የእጅ ንጽህናን መጠበቅ(እጅን በሳሙና መታጠብ፡ ማንኛውንም ቆሻሻ ከመንካት በፊትና በኋላ እጅን በደንብ መታጠብ..)
* ስንስልና ስናስነጥስ አፍና አፍንጫችንን በመሃረብ መሸፈን፡ ካሳልንና ካስነጠስንም በኋላ መሃረቡን ወደ ቆሻሻ መጣያ መጣል
* አፍንጫን፡ አፍንና አይንን ባልታጠበ እጅ አለመንካት
* የሚያስልና የሚያስነጥስ ሰው ጋር ወይም ሌሎች ከላይ የተጠቀሱ ምልክቶች ያሉበት ታማሚ ጋር ንክኪን ማስወገድ
* በሽታው ወደተከሰተባቸው አካባቢዎች ሲጓዙ ጥንቃቄ ማድረግ(ቻይና፡ ታይላንድ፡ ሆንግ ኮንግ፡ ማካው፡ ጃፓን፡ የአረብ ሀገራት)
* ከላይ የተጠቀሱ ምልክቶች ሲኖሩ በቶሎ ወደህክምና ተቋም መሄድ

04/01/2020

እኛ ስዎች ረስተኗል እሱ ግን ስራው ኣልረሳም!!!!

እንዴት አደራችሁ! ገብሬ እባላለሁ ...,
---
ከጅቡቲ አዲስ አበባ መስመር የቦቲ ሾፌር ነኝ፡፡ አስታውሳለሁ 1995 ዓ.ም ነበር፡፡ በጣም ብዙ ህዝብ በ HIV ያለቀበት ዘመን ነው፡፡ ትልቅ ወንድሜ የተማረ ስለነበር NGO ውስጥ HIV ላይ የግንዛቤ ፈጠራ ስራ ላይ በሰፊው የሚሰራ ነበር፡፡

ወንድሜ ከሞተ 17 ዓመት ሆነው፡፡ ሾፌር ስለሆንኩ እኔን አያምነኝም ነበር፤ HIV እንዳለብኝ ይጠረጥራል እና እንድመረመር ይወተውተኛል፡፡

በተቻለኝ ሀቅም ራሴን በጣም የምወድና የምንከባከብ ሰው ነኝ፤ በወቅቱ ከኮንዶም ውጭ ከሴት ጋር አልተኛም ነበር፡፡

በተቃራኒው ወንድሜ በመድረክ ላይ ቆሞ ሲሰብክ/ሲያስተምር ይዋል እንጅ ስራውና ምግባሩ ፍፁም ተቃራኒ ነው፡፡ ሴት አይቶ ማለፍ የሚከብደው ቸልተኛ ነበር፡፡ እሱ እንደሚለው ኮንዶም ይጠቀማል፡፡ እና በጣም በራሱ ይተማመናል፡፡ በኋላ ላይ ሁለታችንም ተመርምረን እኔ ነፃ እሱ ቫይረሱ እንደተገኘበት ተነገረን፡፡ ወንድሜ ፍፁም ጤነኛ ነበር፡፡

ቫይረሱ በደሙ ውስጥ መኖሩ ከተነገረው በኋላ ሁለት ቀን መጠጥ በማብዛቴ ምክንያት ያለኮንደም አድሬያለሁ ግን ልጂቱ ምንም ሌላ ወንድ አላቅም ነበር ያለችኝ ሲል በቁጭት ተናገረ፡፡ ያን ሁሉ ህዝብ እያስተማረ ለመኖር እንዳላበቃቸው በራሱ ላይ ሲሆን መቋቋም አቅቶት በአንድ ወር ውስጥ ሞራሉ ወድቆ ድቅቅ ብሎ መሞቱን ሳስብ ያመኛል፡፡

አንዳንዴ መማር ብቻውን ጥንካሬ አይሆንም፤ ወንደሜ በHIV ሳይሆን በራሱ ተሸንፎ እንደሞተ ነው የማምነው፡፡ በራስ እንደመሸነፍ ያለ ትልቅ ሽንፈት የለም፡፡

ወንድሜ የሞተው በHIV ቫይረስ ሳይሆን በወቅቱ የነበረው የማህበረሰቡ ጥቃት ህሊና ማነስና የወንድሜ ጥንካሬው ሙሉ በሙሉ ጠፍቶ ተስፋ በመቁረጡ ነው፡፡ ሰው ካለተስፋ መኖር አይችልም፡፡

ዛሬ ላይ የማየው ደግሞ ቫይረሱ ስራውን አልረሳም፤ ህዝቡ ግን HIVን እየረሳ ነው፡፡ እናንተስ ምን ትላላችሁ? | መልካም ቅዳሜ ወዳጆቼ!

18/09/2019