29/05/2026
Azenzi i yimessuturen d yimennuɣen n Jil Jadid
Akabar Jil Jadid yettawi awal-is s yimuren n lferḥ d usemɣer i meṛṛa timessutrin-is d yimessuturen-is, akked meṛṛa timennuɣin d yimennuɣen i yeddmen, s teqbaylit d tmaslayt, tamacahut n ukabar deg tallit tasertit tameqqrant d tuḥrict seg umezruy n tmurt-nneɣ.
S tnezzuft-nwen d umennuɣ-nwen deg wannar, teskanem liman ameqran deg usenfar asertan ademqraṭi ibedd ɣef Taddart n lqanun, tilelli, timanit taɣerfant, akked uqader n lebɣi n umdan. Ayen i tsemḥam seg tsekkiwin, ṣṣber d uḥeddi yettuɣal d aɣbalu n usmekti i twacult timennuɣt n Jil Jadid merra.
Akabar, mi ara d-yesken tadukli-is tummidt d tmezgunt akked meṛṛa timessutrin-is d yimessuturen-is i yettwakksen kra seg-sen, ad d-yini belli asemmetti-a yettwaxedmed deg waṭas n tegnatin kan s “ccubha”, maca ccubha s yiman-is ur d-teskan ara belli yella ubeṭṭu n ljarima, ur tettɛebbir ara daɣen ɣef udellel alqanan neɣ amsalay i yezmer ad yeǧǧ amdan ur yeseḥḥi ara i wakken ad yawi tamlilt taneffast neɣ ad yesseqdec azref-is asertan d adasturi.
Amagrad 200, am wakken i d-yusa deg tira-is tamirant, yeldi tawwurt tameqqrant i usegzi d ukkes, ayen yezmer ad yennal imensayen n laman alqanani, tabdart n tirẓi, akked tmagit gar yimdanen. Acku kan s yella unadi neɣ aḥsab ur yezmir ara ad yuɣal d allal n usekkes asertan, imi asenqed n lfasad neɣ n yal aneɣlaf nniḍen ur yettili ara mebla aḥkum uneggaru s uḥsab n lexṭi, i d-yeffɣen seg temsaddaḍt tilellit.
Taddart n lqanun d Taddart n yizerfan ur tebni ara s ukkes anedbal neɣ s usnerni n unamek n ccubha, maca s ummesten n yimdanen, aḥraz n yizerfan-nsen inamuren d isertanen, akked warruz n uzref-nsen deg umttekki ilelli d umsawa deg tudert tazayezt.
Adastur, imi d nettat i d tamsisɣelt tameqqrant, ad yeqqim d amḥareb agejdan n uqader n yizerfan d tilelliyin, d lmizan ameqran n udasis n yilugan d tesriḥin akked umṣada-nsent i yimensayen idemqraṭiyen.
Xas ma llan uguren, tisfiḍin d timseḥraq, ayen i aɣ-yezdin yezga d ameqqran ugar. Akabar Jil Jadid ad ikemmel amennuɣ-is asertan s talwit d tresponsabilit, i wakken ad yebnu Lezzayer tademqraṭit d tazedgant, i iqadren lebɣi n yimdanen-is, iḥarezen lkarama-nsen d yizerfan-nsen.
Teskanem, s yibeddilen-nwen d tezmert-nwen, belli tasertit tamekyant mazal tezmer ad tili, akked belli asirem n ubeddel ademqraṭi n tidet mazal yedder s lmendad n tlawin d yergazen i yumnen s wazalen n tlelli, lkarama d lɛadla.
Aṭas n tḥemmalt d usmekti i kunwi merra, akked liman ameqqran deg tezmert-nwen i ukemmel n ubrid-a s yiwet n lɛezza d liman.
Lmejd i timennuɣin d yimennuɣen iɣefwiyen.
Teḥya Lezzayer, d lmejd d lwezzif i yinhulen-nneɣ iɛzizen.
Dr Lakhdar Amokrane
Aselway n Jil Jadid