18/08/2026
Minisirisow ka kɔrɔsili baarakɛɲɔgɔnya 4nan: ladagamuni Minisiriw tagara baarakuluw filɛ walisa ka hakililataw labɛn ka ɲɛ ni magwɛnta pereperelatigɛninw ye ani ka kalan lasagolifɛɛrɛw waleyali sebagayaw lasinsin
Tile caaman baaraw kɛli kɔfɛ ka ɲasin kalan lasagolifɛɛrɛw waleyali sebagayaw sɛgɛsɛgɛli ma, kalanbaju ni cɛmancɛkalan Minisiriw tagara minisiriso fila nunu ka kɔrɔsili baarakɛɲɔgɔnya 4nan kumakun baarakuluw filɛ. O tagama sababu fɛ, o sera ka baararaw ɲatagacogo faamu, ka baarakɛlaw ka gwɛlɛyaw lɔn ani ka kunsinyɔrɔbaw yira, minw bina baara kuncɛlikumaw lasinsin.
Guvɛrɛnɛman ka baarakulu min labɛnna jɔnjɔnna ni Kalanbaju, Balikukalan ni Siyakanw sabatili Minisiri, Cɛmancɛkalan, baarakalan ni fɛɛrɛkalan Minisiri ani Jamanadenw ka baarakɛlaw Minisiri ye, nali ye ƐMUSEYƐSI 4nan ka tile duurunan loon kɛ lonba ye.
O tagama bi ladagamunibaara ɲamɔgɔw ka ŋaniya yira ka cegu don miiriyaw ra, ladagamuni baarakunda ka baarakɛlaw ye minw dabɔ. Baarakulu kelen kelen bɛɛ ka kumalaselaw y’o ka baaraw ɲatagacogo yira Guvɛrɛnɛman ka lasigidenw ra, o min seen fɛ, Guvɛrɛnɛman mɔgɔw sera ka baro kɛ ni baarakulumɔgɔw ye, o ka gwɛlɛyajɔnjɔn ɲanatɔmɔninw kan.
Kalanbaju, Balikukalan ni Siyakanw sabatili Minisiri, an Tɔnɔgɔn Zaki Sɔsitɛni DINGARA ye kunsiyɔrɔw yira walisa, o ka se ka taga ɲafɛ ni baaraw ye an’a ye jaabi di fana haminanko dɔw ma. Kumafalenw kɛra jɔnjɔnna lakɔlisow ka dumuniw ni lakɔlikalan sɔrɔli kan nga, o sinsinna bonkow kan. Fɛɛrɛlɔnbaga minw tun bi yen, olu fana ye kunnafoni gwɛninw di gwɛlɛya yiraninw kan.
Min ye Cɛmancɛkalan, baarakalan ni fɛɛrɛkalan Minisiri, an Tɔnɔgɔn porofesɛri Mumuni ZUNGARANA ye, ale sinsinna lakɔlikaramɔgɔw ka kalanbanbali lɔyɔrɔ bonya kan k’a kɛ ladagamuni ɲɛya lafisayali tintinbere ye. A y’a ɲini baarakɛlaw fɛ k’o kana bolola seereyasɛbɛw dɔrɔn kan nga, o ka kan ka lɔyɔrɔba di kɛwaleɲumanw ni sebagayaw ma ani ka ɲataga di baarakɛcogo dɔw ma.
O barowagati tugura tile caaman baaraw kɔ, minw labɛnna kumakunw kan kuluw kɔnɔ. O kulukɔnɔbaaraw daminɛna tɛnɛlon, cɔɔcɔɔkalo tile 3, fagamanw tɛmɛnin kɔfɛ. Kulukɔnɔbaaraw ɲasinna saan 2025 ka lakɔli kɔkankalan ɲɛya baaradabolo ani kalanbaju ni cɛmancɛkalan yiriwalifɛɛrɛ baarakɛsira (PEYƐSIDEBEYƐSI) ka nafolow kɔrɔsili kolasesɛbɛ n’a ka baaraw waleyali kolasesɛbɛ sɛgɛsɛgɛli ma.
Kuludenninbaaraw ni kulubabaaraw ra, baarakɛlaw ye sɔrɔninw sɛgɛsɛgɛ ka dɛsɛyɔrɔw ɲanatɔmɔ ani ka kumagwɛlɛnw labɛn walisa ka Burukina ka kalan lasagolifɛɛrɛw waleyali baaraw ni sebagayaw lasinsin. Baaraw kɛra jɔnjɔnna kalan sɔrɔli, baaraw ɲamɔgɔya, lakɔli kɔkankalan, nafolokow ni kalan ɲɛya kan.
Ɲɛya : ka ŋanayaw don ɲɔgɔn na walisa ka kalanw lafisaya.
Kulu « Ɲɛya » ɲamɔgɔya dira Piyɛri ZANGERE ma, ale ye kalan kɔrɔsili, baarakalanbaju ni baarakalan banbali ɲamɔgɔ ye. Kulubabaara ra, o kulu ye baara kɛ ka ɲasin kolasesɛbɛ bololanin ma walisa, o k’a sɛgɛsɛgɛ.
« Baara labɛnna kuluba kɔnɔ, o ye kolasesɛbɛ sulanin yira ni jabɔnan ye jango k’a tigɛfan bɛɛ sɛnsɛn kelen kelen.
Kumafalenw kɛra kolasesɛbɛ ka kunnafoniw ni baarakɛlaw ka lɔnniw kan. Piyɛri ZANGERE ka fɔta ra, sebagayaw cayali min bɔra minisiriso ka baaradaw, OWƐNIZEW, jɛnkuluw ani baarakɛɲɔgɔnyaw ka taga jamakow faan fɛ ra, o ye nafaba ye an’a bi kɛ sababu ye ka hakililataw don ɲɔgɔn na ka taga ladagamuni baarakunda ka gwɛlɛyaw faan fɛ. O baarakɛfɛɛrɛ ka kan ka sɛbɛlaban ɲɛya ni kumagwɛlɛn daganinw labɛnni lanɔgɔya.
Kalan sɔrɔli : ka gwɛlɛyaw ni ɲanabɔlisiraw ɲanatɔmɔ
Kulu min ka baaraw ɲasinna kalanbaju ni cɛmancɛkan sɔrɔli ma kɔnɔ, baaraw kɛra jɔnjɔnna nafolow lasagoli ni baaraw waleyali kɔrɔsili kolasesɛbɛ sɛgɛsɛgɛli le kan.
Sogo Batiya BAVAPULA, ale ye baaraw bololali, o kɔrɔsili n’o kiimɛli baaradabolo ɲamɔgɔ ye MEBAPƐLƐNI ka DEZƐSI ra, kulu « Kalan sɔrɔli » ɲamɔgɔ kankɔrɔsigi lo fana, ale ka fɔta ra, kulu ka baara ye, ka sebagaya sɔrɔninw ɲanatɔmɔ jango ka lɔnniw, dɛsɛyɔrɔ minw ka kan ka lafisaya ani gwɛlɛyajɔnjɔn minw ka kan ka ɲanabɔ, k’olu lɔn.
Baaraw ɲamɔgɔya ani lakɔli kɔkankalan : ka sɛnsɛnniw lasinsin
Kulu « Baaraw ɲamɔgɔya » ɲamɔgɔya dira Awa Lorantini YUGUBARE/WEDARAWOGO ma, ale bi baara kɛ MEBAPƐLƐNI ka DEDEYI ra. O kulumɔgɔw ye kɔrɔsili kolasesɛbɛ ɲɛya le sɛgɛsɛgɛ. O ye sɛbɛ nin kɔnɔnata n’a sɛbɛncogo sɛgɛsɛgɛ k’a dɛsɛyɔrɔw ɲanatɔmɔ ani ka kumagwɛlɛnw labɛn walisa baara tɔɔ ka se ka kɛ ka ɲɛ.
Zan Nowɛli Tangananbu WEDAN ye kulu « lakɔli kɔkakalan » ɲamina, o min kɔnɔ, baaraw sinsinna kalan sɔrɔli, kalan ɲɛya n’a yiriwali koow kan o baarakundadennin nin kɔnɔ. Baaraw laban na, kolasesɛbɛ bina labɛn ka sɔrɔ k’a yira kuluba ra sɛgɛsɛgɛli kanma.
Baarakɛlaw bɛɛ nindonnikoɲuman
Baaraw bɛɛ lasagoli ɲamɔgɔya dira Gi WANGO ma, ale ye baaradabolow n’o ka baarakɛcogow lasagoli sɛgɛsɛgɛlikɛlaba ye, a bi kɔrɔsili kɛ jango mɔgɔ nindonninw bɛɛ k’o tali kɛ ka ɲɛ baaraw ra. A tɛmɛna ka ban kuluw bɛɛ ra tuma min na, a nunsɔn diyara bari, a y’a ye ko minisiriso ka baaradaw, baarakɛɲɔgɔnyaw ka taga jamakow faan fɛ, OWƐNIZEW ani jɛnkuluw ka mɔgɔ sugandininw bɛɛ y’o cegu don baaraw ra ka ɲɛ. O dɛmɛw cayali kɛra sababu ye ka kumafalenw lafisaya ani ka baara kuncɛlikumanw lasinsin.
Dɛmɛw bina lajɛn walisa ka ƐMUSEYƐSI 4nan kucɛlikuma n’a ka kumagwɛlɛn jɔnjɔnw labɛn. Kunnafoniw sɛgɛsɛgɛli, gwɛlɛyaw ɲanatɔmɔli ni lɔnniw tilanni seen fɛ, baara b’a laɲini ka PEYƐSIDEBEYƐSI ka saan 2025 baarakɛsira waleyali jɛnsɛn ka ɲɛ yɔrɔ caaman na ani ka kalanbanbali lasagolifɛɛrɛw waleyali sebagayaw lafisaya.
Guvɛrɛnɛman mɔgɔw nali baarakuluw fɛ, b’o baarakɛsira nin lasinsin. N’o ye baarakɛlaw labɛn, ka sɔrɔninw ni gwɛlɛyaw lɔn walisa ka kunsinyɔrɔbaw yira, Minisiriw b’a yira ten k’o bi lɔyɔrɔba di sebagayaw ni kalanbanbali lafisayali ma kalan lasagolifɛɛrɛw waleyali la.
Walisa k’o ka tagama nin kuncɛ, Kalanbaju, Balikukalan ni Siyakanw sabatili Minisiri, an Tɔɲɔgɔn Zaki Sɔsitɛni DINGARA, y’a ɲini baarakɛlaw fɛ k’o ka baara tɔɔw kɛ ni ŋaniyaɲuman ani kotigiya ye. A y’a ɲin’o fɛ fana k’o ka ŋanayaw n’o ka lɔnniw tɔnɔbɔ jango, hakililataw ni kumagwɛlɛnw minw bɔra baara nin na, olu ka se ka kalan lasagolifɛɛrɛw waleyali lafisaya, k’a ka dɛsɛyɔrɔw latilen ka ɲɛ ani k’a bɛn Burukina Faso ka makoyaw ma.
Minisiriso fila nunu ka kɔrɔsili baarakɛɲɔgɔnya 4nan ka tagama bina laban sibirilon, cɔɔcɔɔkalo tile 8, saan 2026 ra. A bina kɛ sababu ye ka baaraw ka kuncɛlikumajɔnjɔnw yira ani ka kumagwɛlɛnw labɛn, minw bina PEYƐSIDEBEYƐSI ka saan 2025 baarakɛsira waleyali lasinsin ani ka kalanbanbali lasagolifɛɛrɛw waleyali sebagayaw lafisaya.
DESEYƐRIPE / MEBAPƐLƐNI 13nan
https://www.education.gov.bf/informations/actualites/articles?tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Bnews%5D=1404&cHash=2f6ce846abcd5a47a399713994cca877
Traduction réalisée par la Direction de la Recherche en Education Non Formelle / Direction Génerale de l’ Education Non Formelle.
Lakɔli kɔkankalan ka lɔnniɲinibaaraw ɲamɔgɔso/ Lakɔli kɔkankalan ɲamɔgɔsoba le y’a bayɛlɛma.