Se bashku per Vithkuqin

26/04/2026

TOPONIME DHE PERSHKRIME TE LAGJEVE TE VJETRA, TE RRENUARA TE QYTETIT VITHKUQ
(Vijim fragmentesh nga Historiku i Vithkuqit, shkruar në vitin 1981)

22 - LAGJIA JANOLLI (lagje e vjetër). Shtrihej mbi lagjen e sotme Dukas. Karshi saj, në veriperëndim ndodhet Gorrica e Fshatit. Ndërsa në krahun tjetër, në juglindje, ndodhet Korija e Madhe. Sipas rrëfimeve të banorëve të motçëm vithkuqarë kjo ka qënë lagjia e ish-blektorëve më të pasur të Vithkuqit, të cilët mbanin kope të mëdha me dhen e dhi. Njëherësh banorët e kësaj lagjeje kanë qënë edhe përpunuesit më të mirë të bulmetit, si dhe argasësit më të mirë të lëkurëve. Te kjo lagje, pranë burimeve të Turmasit, ndodheshin edhe baxhot më të mëdha për prodhimin e djathit dhe kaçkavallit. Ish-lagjia Janolli furnizohej me ujë të pijshëm nga burimet e Turmasit.
Varrezat e banorëve te kësaj lagjeje ndodheshin tek Kisha e Shën e Premtes.

Foto të realizuara nga Kristaq Shore:

1- Në këtë pamje shihet majtas një pjesë e shtrirjes së ish-lagjes Janolli, përmbi lagjen e sotme Dukas deri në afërsi të Kodrës së quajtur Gorrica e Fshatit. Ndërsa pjesa djathtas, me shtëpitë e dendura që nga rrëza e Gorricës së Fshatit deri në pjerrësi, i përket lagjes së sotme Grekas (Krekas).
2 – Dele në kullotë.
3 – Përpunimi i djathit dhe bulmetit në mënyrë artizanale tradicionale.
4 – Në “stallën” familjare.

02/04/2026

TOPONIME DHE PERSHKRIME TE LAGJEVE TE VJETRA, TE RRENUARA TE QYTETIT VITHKUQ
(Vijim fragmentesh nga Historiku i Vithkuqit, shkruar në vitin 1981)

21 - LAGJIA SKENDERAS (lagje e vjetër). Shtrihej në perëndim të Urës së Zotos, në krahun e djathtë të derdhjes së Osumit, tek ish-luadhet e Shën Pjetrit. Përbri saj ndodhet lartësia e Shën Pjetrit dhe shtrirja e ish-lagjes Qyran. Në fund të kësaj lagjeje ndodhet ura e gurtë që e lidhte me lagjen Kovaças dhe lagjet e tjera. Kurse në veriperëndim të shtrirjes së saj ndodhet kodra Skënderas, në pjerrësinë e së cilës rrjedh burimi me të njëjtin emër prej nga lagjia furnizohej me ujë të pijshëm.
Varrezat e ish-lagjes Skënderas kanë qënë në ish-lagjen Qyran.

Fotot:
1) Pamje e pjesëshme nga Luadhet e Shën Pjetrit, përgjatë shtrirjes së ish-lagjes Skënderas, në krahun e djathtë të derdhjes së Osumit. Dallohet aty pranë Ura e Zotos. - Foto nga Koço Qirjo
2) Rrëzë kodrës së Shën Pjetrit, përfund, mes shtrirjes së ish-lagjeve Qyran e Skënderas vijon të mbijetojë ende druri frutor me emrin Arra e Zotos (shih foton). Mbijetojnë këtu edhe toponimet e vendorigjinës së fisit vithkuqar Zoto, shpërngulur pas prishjes së qytetit, fillimisht drejt Himarës. Sot pinjollë të këtij fisi jetojnë në Francë. - Foto nga Koço Qirjo
3) Vjeshtë në Vithkuq - Nga peneli i piktorit Pashk Përvathi.

17/03/2026

TOPONIME DHE PERSHKRIME TE LAGJEVE TE VJETRA, TE RRENUARA TE QYTETIT VITHKUQ
(Vijim fragmentesh nga Historiku i Vithkuqit, shkruar në vitin 1981)
20 - LAGJIA KUSHTANJKA (lagje e vjetër). Shtrihej në krahun e majtë të Përroit të Kushtanjkave dhe ndahej aty pranë me shtrirjen e ish-lagjes Koligjergjas. Përmbi të, në veri, ndodhet kodra e bukur dhe kisha e mbijetuar e Shën Gjergjit. Kjo lagje kishte klimë më të ngrohtë, ndaj atje rritej një bimësi e dendur dhe ishte e pasur me pemë frutore.
Edhe ish-lagjia Kushtanjka varrezat e banorëve i ka pasur tek kisha e Shën Gjergjit.

Fotot:
1) - Pamje e pjesëshme e ish-lagjes Kushtanjka, ku dallohet në veri kisha e mbijetuar e Shën Gjergjit.
2) – Mbëmjeve të sotme, ky muzg i zbehur, vijon të hedhë mbi Vithkuq dritë historie. (Foto nga Valentina Prifti)

22/02/2026

TOPONIME DHE PERSHKRIME TE LAGJEVE TE VJETRA, TE RRENUARA TE QYTETIT VITHKUQ
(Vijim fragmentesh nga Historiku i Vithkuqit, shkruar në vitin 1981)

19 - LAGJIA KOLIGJERGJAS (lagje e vjetër). Shtrihej në fund të lagjes së sotme Grekas (Krekas). Në qendër të saj ka qënë kisha e Shën Janit, që sot nuk ekziston. Gjithashtu, në qendër të kësaj lagjeje, pranë shtëpisë së Nuçi Tonës, ka qënë vendi i quajtur “Ara e argjendarit”. Sipas rrëfimeve gojore të banorëve vithkuqarë, pikërisht aty, ka qënë një nga punishtet e argjendit që prodhonte fije të holla argjendi, të cilat përdoreshin për qendisjen e kostumeve të grave të reja.
Kjo lagje nuk ka pasur burime të ujit të pijshëm, por bashkë me lagjen fqinje Kushtanjka furnizoheshin nga ujësjellësi i lagjes Grekas (Krekas).
Varrezat e banorëve të lagjes Koligjergjas kanë qënë tek kisha e Shën Gjergjit.

Fotot:
1) - Pamje e pjesëshme e ish-lagjes Koligjergjas.
2) - Foto pamje nga kisha e Shën Gjergjit.
3) - Kisha e Shën Gjergjit dhe rrethinat e saj përfshirë në ish-lagjen Koligjergjas.

12/01/2026

*** - Vlera e traditë - ***

Me dashuri për vendorigjinën Vithkuq dhe rrënjët familjare

Një përshëndetje falënderuese në fillim të 2026-ës për Edmond Bendon dhe familjen e tij në Florida, USA.
Me dashurinë e madhe për vendorigjinën Vithkuq dhe rrënjët e tij familjare, Edmondi na shkruan e rishfaq vlera, tradita të vyera. Gëlojnë ato thuajse në çdo familje vithkuqare, duke kapërcyer vite, epoka, breza. Por ndërkohë ruajnë e sjellin pa u rrudhur në ditët tona lëndën burimore që pasuron shpirtin artistik, nervin atdhetar e kulturor të përtërirë të atij komuniteti. Ky nerv vijon t'i flasë së sotmes, së nesërmes dhe historisë.
Përmes fotove të dërguara vijnë pamje nga veprimtaritë kulturore të fundviteve 1950 dhe fillimviteve 1960, ku mes bashkëinterpretuesve të tjerë vithkuqarë të atyre viteve protagonistë janë edhe bashkëshortët Thoma Lazi Bendo e Kleoniqi Koli (Rënxa) Bendo.
Shpesh ditëve festive u bashkoheshin edhe familjarët e mbarë banorët e tjerë të komunitetit. Shihen nëpër foto anëtarë të familjeve Bendo e Rënxa. Ndihet e përndezur, vit pas viti, atmosfera festive kulturore në mjediset e përbashketa dhe në secilën familje vithkuqare.
Respekt e mirënjohje për të gjithë ata që janë ndarë nga jeta dhe vijonë të na përcjellin tradita e risi. Një urim ngazëllyes, gjithashtu, për të rinjtë e shkollarët e sotëm vithkuqarë, që mbajnë gjallë këtë frymë të bukur tradite, sa kulturore, aq edhe atdhetare.
Udhëtoftë e përparoftë gjithnjë me sukses Vithkuqi ynë!
***
Shënim: Jemi përpjekur të sjellim në kujtesë disa nga emrat e valltarëve interpretues që shfaqen nëpër foto. Mirëpresim mendimet tuaja për të mënjanuar ndonjë pasaktësi, veçanërisht prej atyre që ende jetojnë apo e gjejnë veten mes këtyre fotove.
Ju falënderojmë paraprakisht.

Fotot:
1 - Nje grup vajzash valltare të vitit 1959. Nga e majta ne të djathtë: Izmini Guri Miloshi, Tefta Peçi Kosta, Klementina (Kuqali) Prifti, ne mes personat pa veshje popullore jane mesuesit Lirika Angoni dhe Myslim Islami, pas tyre Kleoniqi Koli (Renxa) Bendo, Ermioni Llambi (Caci) Kondi dhe Eli Miti (Matka) Sumbulla eshte vajza e fundit ose e para nga e djathta
2 – Kleoniqi Koli (Renxa) Bendo, Ermioni Llambi (Caci) Kondi,
dhe Eli Miti (Matka) Sumbulla.
3 – Izmini Guri Miloshi dhe Tefta Peçi Kosta.
4 – Bashkëshortët Kleoniqi Koli (Renxa) Bendo dhe Thoma Lazi Bendo
5 - Kleoniqi (Renxa) Bendo dhe Thoma Lazi Bendo me familjarë të tyre.

27/11/2025

TOPONIME DHE PERSHKRIME TE LAGJEVE TE VJETRA, TE RRENUARA TE QYTETIT VITHKUQ
(Vijim fragmentesh nga Historiku i Vithkuqit, shkruar në vitin 1981)

18 - LAGJIA NANO (lagje e vjetër) shtrihej në veriperëndim të Manastirit të Shën Pjetrit, në rrjedhën e majtë të lumit Osum. Mbi të ndodhet Shkëmbi i Dërrasës dhe në afërsi të tij është burimi me të njëjtin emër, i cili furnizonte ish-lagjen me ujë të pijshëm. Në perëndim të kësaj lagjeje ndodhej Kisha e Shën Kostandinit. Tek kjo kishë mendohet të kenë qënë edhe varrezat e lagjes Nano.
***

Fotot :
1) Pamje e shtrirjes së ish-lagjes Nano në rrjedhën e majtë të lumit Osum. - Foto nga Koço Qirjo

2) dhe 3) Rrotull Vithkuqit. Vjeshtë. – Nga peneli i Mjeshtrit të Madh, piktorit Pashk Përvathi.

25/10/2025

TOPONIME DHE PERSHKRIME TE LAGJEVE TE VJETRA, TE RRENUARA TE QYTETIT VITHKUQ
(Vijim fragmentesh nga Historiku i Vithkuqit, shkruar në vitin 1981)

17. - LAGJIA KAPLEKURAS (lagje e vjetër). Shtrihej në periferi të Kishës së Shën Mëhillit e rrotull saj. Sipas rrëfimeve gojore të banorëve vithkuqarë Kisha e Shën Mëhillit ka qënë dikur Mitropolia e Vithkuqit. Lagjia Kaplëkuras e merrte ujin e pijshëm prej burimit të Kaplëkurës, nga i cili mund ta ketë marrë emërtimin gjithë lagjia. Në krah të saj ndodhet Sheshi apo Luadhi i Shën Mëhillit. Në pjesën e sipërme, përbri këtij luadhi, ndodhet vendi i quajtur “Gurët e Pishës”, që ndryshe quhet edhe “Vendi i Pazarit”. Rrëfimet e të moshuarve thonë se këtu, në një dite të caktuar të javës, behej pazar i madh mallrash me pjesëmarrje banorësh nga e gjithë zona e më gjerë. Dita e Pazarit të Vithkuqit nuk përkonte me ditët e Pazarit të Korçës e Kolonjës, ndaj pjesëmarrja në të ishte jo vetëm nga fshatra të tjera përtej zonës, por edhe nga Korça, Voskopoja e Kolonja.
Në shtrirjen e lagjes së vjetër Kaplëkuras ka edhe sot mjaft pemë frutore, si arra, thana, kumbulla etj.
Varrezat e lagjes kanë qënë në Kishën e Shën Mehillit.
***
Fotot:
1) Pamja parësore e Kishës së Shën Mëhillit (Monument kulture), fotografuar nga lartësia përballë, ku del në pah rrotull saj pjesa më e madhe e shtrirjes së ish-lagjes Kaplëkuras. Foto nga Minella Kristo.
2) Foto e motivuar nga tradita vithkuqare dhe ngjarjet e jetuara të noveles “Varri i Pagëzimit” (1751) , shkruar nga Mihal Grameno. Në sfondin dimëror të fotos duket e mjegulluar Kisha e Shën Mëhillit. I mbijetuari “Varr i Pagëzimit” te kjo kishë mbart ende sot romancën-tragjedi, shkaktuar ndaj familjes së Gjini Kaplëkurasit dhe djalit të i tij, Thanës, nga që Gjuha Shqipe nuk pranohej në liturgjitë fetare. Foto nga A. Fejzollari.
3) Një tjetër pamje e Kishës së Shën Mëhillit dhe rrethinave të saj, marrë nga afër,
4) Pjesë e lëndinës përtej Varrezave të Kishës së Shën Mëhillit, ku bie në sy, në krahun e djathtë, Varri i Pagëzimit dhe kryqi i tij i madh, i vjetër sa koha e ngjarjes.
Foto nga Caterina Gerardi

11/10/2025

15/09/2025

**** NJ O F T I M ****
Te dashur vithkuqare, banore te Tiranes dhe bashkorigjinas, dashamires te vlerave tona kulturore atdhetare!
Ju njoftojme se diten e marte, me 16 shtator 2025, ora 11 paradite, me nismen e Njesise Administrative Vithkuq dhe Shoqates Kulturore Naum Veqilharxhi, do te behet ne Tirane nje takim me banore perfaqesues nga Vithkuqi, Korça, Tirana e me gjere per te diskutuar rreth vlerave qe na bashkojne dhe ecurise zhvillimore te Vithkuqit tone. Do te marrin pjese ne kete takim edhe vithkuqaret bashkorigjinas nga SHBA Gjike e Tatiana Kurtiqi.
Piketakimi yne paraprak do te jete prane Klubit e Librarise Agolli, ne qender te Tiranes dhe pastaj bashkarisht do te drejtohemi per tek vendi apo salla perkatese.
Lutemi, njoftoni njeri-tjetrin dhe ejani se bashku.

Kryesia e Shoqates Naum Veqilharxhi

27/07/2025

TOPONIME DHE PERSHKRIME TE LAGJEVE TE VJETRA, TE RRENUARA TE QYTETIT VITHKUQ
(Vijim fragmentesh nga Historiku i Vithkuqit, shkruar në vitin 1981)

15 – LAGJIA STRATANJ (lagje e vjetër). Shtrihej mbi lagjen Lias, në rrjedhje të ujrave të Feasit. Dallohen përfund saj shkëmbinj prej çërmëçi. Tek ky vend shkëmbor nxirreshin e vijojnë të nxirren gurë çërmëçi për nevoja ndërtimesh. Lagjia Stratanj ka qënë mjaft e pasur me drurë frutore, si arra, kumbulla, thana etj. Tek kjo lagje, si dhe në lagjen fqinjë Shore, në rrjedhën e ujrave të Feasit, ka pasur mullinj bloje, dërstila dhe batane, ndaj ende edhe sot atje ruhet emërtimi “Vendi i Batanit”. Deri në prag të viteve 1980, në gërmadhat e lagjes Stratanj janë gjetur objekte me rëndësi arkeologjike, si dy presa (sopata guri) që ndodheshin në Muzeun e Vithkuqit dhe i përkisnin periudhës së lashtësisë. Eshtë përmendur e përcjellë gojë më gojë nga brezat se kjo lagje ka qënë edhe vendlindja e Evstrat Vithkuqarit (Jani Evstratit), autor i disa veprave, dijetar, gjuhëtar e mësues, në Voskopojë, Përmet, Gjirokastër, Artë, Janinë. Evstrati i dha mësime në gjuhën shqipe edhe shkencëtarit anglez William Leake, në bashkëpunim me të cilin përpiloi një Gramatikë dhe një Fjalor Shqip-Anglisht-Greqisht.
Varrezat e lagjes Stratanj kanë qënë në Kishën e Shën Mëhillit.

***
Fotot:
1) Pamje e pjesës së sipërme të lagjes së sotme Grekas (Krekas), ku përfshihen banesa pinjollësh të ish-lagjeve Stratanj e Shore. - nga postimet e ndjekësve.
2) Foto e shkëmbinjve pranë Shën Mëhillit, përfund ish-lagjes Stratanj - nga Minella Kristo
3) Poezi nga Koçi Petriti për Evstrat Vithkuqarin.

Koçi Petriti

Evstrat Vithkuqari
30 Maj 2015

Ç’dashka Porta e Lartë vallë,
Ç’klithka Patrikana,
Ku i nis kaq shumë tellallë,
Ç’rrahin kaq kambana?

Emrin shqip që shpall shqiptari
E nëm “Hëna” e “Kryqi”
Dhe mbi zverk i zbret hanxhari,
Pa të shkruar gjyqi.

Por pa shihni, kush papritur
Del përmes pazari
Dhe mbi gjoksin e shkopsitur
Mban nj’emblemë ari?

N’atë emblemë p***a gdhëndur
Me sqep jatagani:
“Jam shqiptar” e sypatrëmbur
Shkon përmes Ballkani.

Ra mbi zverk të tij hanxhari,
Ra mbi kalldrëm koka
Dhe vjen rreth nj’embleme ari
Si rreth diellit toka…

***
Kjo poezi eshte marre nga