Aidssh - Platforma: "Mësojmë nga e kaluara"

01/06/2026

Mësojmë nga e kaluara mëson përmes Klubit të Librit në vendin e kujtesës.
E si mund të mos lër gjurmë një aktivitet kur zhvillohet në vendin e ndodhjes së ngjarjes të shkruar në libër, duke takuar personazhin dhe autorin e librit njëkohësisht.

27/05/2026

Mësuesja Audenarda Balliu, nga shkolla e mesme e përgjithshme “Oso Kuka”, ndau përmes kësaj videoje përvojën dhe reflektimet e saj nga aktiviteti “Spaçi dje dhe sot”, i zhvilluar më 22 maj 2026 në ambientet e ish-kamp-burgut të Spaçit nga Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit.

Përveç informacionit të marrë për kamp-burgun e Spaçit, mësuesja ndan edhe njohuritë që mori mbi platformën edukative “Mësojmë nga e kaluara”, si një hapësirë digjitale edukimi dhe ndërgjegjësimi për brezin e ri.

23/05/2026

Spaçi, një klasë e hapur kujtese përmes librit memuaristik dhe dokumentevë arkivor nga AIDSSH

Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit, në bashkëpunim me KIE, zhvilloi në ambientet e ish-kamp-burgut të Spaçit një aktivitet edukativ dhe reflektues me nxënës të shkollës 9-vjeçare Shkolla 9-vjeçare “Jeronim De Rada” dhe nxënës të shkollës së mesme Shkolla e Mesme e Përgjithshme “Oso Kuka”.

Nxënësit u njohën me historinë e kamp-burgut të Spaçit, rëndësinë e përkujtimit të Revoltës së Spaçit, si edhe me punën e bëre në kuadër të projektit për edukimin për qytetari demokratike “Mësojmë për të kaluarën, veprojmë për të ardhmen”.

🔹 Nxënësit e shkollës “Jeronim De Rada” zhvilluan një guidë në ambientet e kamp-burgut të Spaçit nën drejtimin e znj. Rovena Rozhani, e cila kishte përgatitur materiale orientuese dhe fletëpalosje informuese mbi historikun e kampit. Gjatë guidës, nxënësit dëgjuan edhe dëshmitë e z. Ioan Çeli dhe z. Artan Murrizi, të cilët dikur, në moshën e tyre, kishin vizituar Spaçin për të takuar baballarët e burgosur politikë.

Përmes këtyre rrëfimeve dhe vizitës në ambientet e kampit, nxënësit u njohën nga afër me historinë dhe funksionimin e një prej simboleve më të rënda të diktaturës komuniste. Pas guidës, ata realizuan punime artistike të frymëzuara nga informacioni, emocionet dhe përjetimet e marra gjatë kësaj eksperience edukative dhe reflektuese.

🔹 Ndërkohë, nxënësit e shkollës së mesme “Oso Kuka” zhvilluan një aktivitet të Klubit të Librit mbi veprën “Drama e jetës” të z. Nestor Topencarov. Përmes këtij libri me karakter memuaristik, ata u njohën me përvojën e rëndë që autori përjetoi në kamp-burgun e Spaçit, vuajtjet, përballjen me dhunën e sistemit komunist dhe qëndresën njerëzore në kushte çnjerëzore.

Diskutimi i librit u kthye në një moment reflektimi për të rinjtë mbi rëndësinë e kujtesës historike, lirisë dhe dinjitetit njerëzor.

Gjatë aktivitetit, specialistet e Drejtorisë së Informacionit, znj. Elibjana Buçpapaj dhe znj. Anxhela Dervishi, u shpjeguan nxënësve mënyrën se si funksiononte Sigurimi i Shtetit, duke i njohur ata me mekanizmat e survejimit, kontrollit dhe përsekutimit që regjimi komunist ushtronte ndaj qytetarëve.

Përmes një materiali të përgatitur në bashkëpunim me znj. Mirela Murrizi, nxënësve iu prezantua edhe dosja e z. Nestor Topencarov procesi i hapjes së saj, si dhe dokumentet dhe informacionet që ajo përmban mbi periudhën e persekutimit dhe jetën në kamp-burgun e Spaçit.

Nxënësit dëgjuan rrëfimin prekës të autorit mbi kalvarin e vuajtjeve që ai përjetoi në burgun e Spaçit, të pasqyruara në librin “Shtigje të Ferrit”, dhe më pas vijuan guidën në ambientet e ish-kamp-burgut së bashku.

Një rol të rëndësishëm në këtë aktivitet patën edhe mësueset e shkollave pjesëmarrëse: Audenarda Balliu, Elona Pepa, Albana Kali, Jonida Vrapi dhe Vjolla Dedja, si edhe ekspertja e edukimit në zyrën e Këshillit të Europës, Anila Saljani, të cilat orientuan dhe mbështetën nxënësit gjatë gjithë aktivitetit edukativ dhe reflektues.

Në përmbyllje të aktivitetit, nxënësit e dy shkollave u mblodhën në sheshin ku, në vitin 1973, ish-të burgosurit politikë ngritën flamurin shqiptar pa yllin komunist, simbol i qëndresës dhe i aspiratës për liri. .

Gjimnazi "OSO KUKA" - Faqja Zyrtare Shkolla Jeronim De Rada



Gentiana Mara Sula Gentiana Sula Faqja Zyrtare Council of Europe Office in Tirana

22/05/2026

21/05/2026

Platforma “Mësojmë nga e kaluara” vijon misionin e saj në shërbim të edukimit historik dhe ndërgjegjësimit të brezave të rinj mbi të kaluarën e Shqipërisë.

Mësojmë për të mos harruar.
Mësojmë për të nderuar kujtesën dhe dinjitetin njerëzor.

Shkolla 9- vjeçare “Jeronim de Rada” dhe shkolla e mesme e përgjithshme “Oso Kuka” do takojnë të shkuarën përmes guidës në ish burgun e Spaçit dhe diskutim të librit; “Drama e jetës duke diskutuar me autorin e librit z. Nestor Tapançarov, ish i burgosur në këtë burg.
Një takim reflektimi mbi kujtesën, qëndresën dhe rëndësinë e njohjes së historisë.

Spaçi mbetet një simbol i vuajtjes, por edhe i forcës njerëzore dhe rezistencës.

Autoriteti DosjeveGentiana Sula Faqja Zyrtare Spac.al Nestor TopencarovFaqja zyrtare e shkollës 9-vjeçare "Jeronim de Rada"Gjimnazi "OSO KUKA" - Faqja Zyrtare

18/05/2026

📚 U themelua në Shkodër Klubi i Librit “Mësojmë nga e kaluara”, një nismë e Autoritetit për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit, në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit dhe Sportit, Bashkinë Shkodër, Bibliotekën Publike “Marin Barleti” dhe ZVA Shkodër.

Takimi i parë iu kushtua librit memuaristik “Nëpër shtigjet e ferrit” të Viktor Martinit, një dëshmi tronditëse mbi përsekutimin e familjes Martini gjatë diktaturës komuniste.

Në aktivitet morën pjesë mësuese nga shkolla të ndryshme të qytetit të Shkodrës, të cilat shprehën interesin dhe gatishmërinë për t’u bërë pjesë e këtij klubi si një hapësirë reflektimi, edukimi dhe ndërgjegjësimi për brezat e rinj.

Aktiviteti u moderua nga znj. Rovena Rozhani, punonjëse e AIDSSH-së dhe shkrimtare e librave për fëmijë, e cila vuri theksin tek puna që Autoriteti zhvillon në fushën e edukimit qytetar, përmes platformave dhe produkteve edukative të përshtatura për fëmijë dhe të rinj, në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit dhe ASCAP.

Në emër të AIDSSH-së foli znj. Brunilda Cerraga, Përgjegjëse e Sektorit të Projekteve dhe Edukimit, e cila prezantoi synimet dhe qëllimin e Klubeve të Librit “Mësojmë nga e kaluara”, letërsinë që trajtohet në këto takime, si edhe rëndësinë e ndërthurjes së librit me dëshminë gojore dhe dokumentin arkivor për të kuptuar më mirë të kaluarën. Ajo diskutoi gjithashtu mbi materialet arkivore që gjenden në arkivin e AIDSSH-së për familjen Martini, për babain Zef Martini dhe katër djemtë e tij, ndër ta edhe Viktor Martinin.

Më pas, z. Leka Ndoja, Drejtor i Arkivës së ISKK-së, foli mbi vlerën e dëshmive gojore, rëndësinë e ruajtjes së kujtesës historike dhe rolin që luan letërsia memuaristike në përcjelljen e kësaj kujtese tek brezat e rinj.

Gjatë aktivitetit, znj. Rovena Rozhani lexoi dy pjesë të rëndësishme nga libri, të cilat pasqyrojnë momentet që e kanë bërë Viktor Martinin të ndihet si një trashëgimtar i detyrës për të treguar historinë e familjes së tij dhe për të kontribuar në fushën e kujtesës përmes rrëfimit autobiografik. Libri sjell historinë e persekutimit të familjes Martini, por edhe qëndresën e jashtëzakonshme të nënës së tij, e cila u dha gjithmonë shpresë bijve të saj përballë vuajtjeve dhe represionit.

Takimi vijoi me diskutimet e mësueseve Merita Kastrati, Orjeta Dushi, Rudina Prendi dhe Mirela Sakej, të cilat ndanë reflektime mbi rëndësinë e trajtimit të historisë së diktaturës në shkollë dhe tek të rinjtë.

Klubi i Librit “Mësojmë nga e kaluara” synon të përdorë letërsinë memuaristike, kujtesën dhe dokumentin arkivor si mjete edukimi historik dhe qytetar, me qëllim që historia e diktaturës të njihet përmes fateve konkrete njerëzore dhe kujtesës së dokumentuar.

Autoriteti DosjeveGentiana Sula Faqja Zyrtare Biblioteka Publike "Marin Barleti" Viktor Martini Bashkia Shkodër Leke Ndoja Ajkana Sandri Dorian Zanaliu Rovena Rrozhani - Shkrimtare per femije Merita Kastrati Orjeta Dushi Rudina Prendi Mirela Golemi Sakej Sokoli Çërraga