12/09/2026
اگر یک برادر با پول خودش زمین و جایداد بخرد، آیا هنگام تقسیم میراث، برادران دیگر هم در آن حق دارند؟
اگر چند برادر در خانه پدری با هم زندگی کنند و در مصارف خانه سهم داشته باشند، این موضوع بهتنهایی باعث نمیشود تمام اموالی که یکی از آنان با پول شخصی خودش خریداری کرده، ملک مشترک همه برادران باشد.
در فقه حنفی، اصل این است که مال هر شخص متعلق به خود اوست؛ مگر اینکه شراکت در آن مال ثابت شود.
بنابراین اگر یک برادر با درآمد و پسانداز شخصی خودش زمین یا جایدادی خریداری کرده باشد و هنگام خرید، مال برای خودش بوده و دلیلی بر شراکت سایر برادران وجود نداشته باشد، برادران دیگر صرفاً به دلیل برادری، زندگی مشترک یا سهمگیری در مصارف خانه، در آن جایداد حق مالکیت ندارند.
اما اگر ثابت شود که پول خرید از سرمایه مشترک برادران بوده، یا آنان در کسب و سرمایه با هم شریک بودهاند، یا یکی از برادران به نمایندگی از سایرین آن جایداد را خریداری کرده است، حکم متفاوت خواهد بود و سهم هر شخص باید بررسی شود.
یک نکته مهم:
پرداخت هزینههای خانه با شریکبودن در مالکیت یک جایداد دو موضوع متفاوت است.
مثلاً اگر سه برادر در مصارف غذا، برق و سایر هزینههای خانه سهم داشته باشند، ولی یکی از آنان از پسانداز شخصی خودش زمین بخرد، صرف پرداخت مصارف خانه برای دو برادر دیگر در آن زمین حق مالکیت ایجاد نمیکند.
بنابراین در چنین اختلافی باید مشخص شود:
۱. پول خرید جایداد از کجا آمده است؟
۲. آیا سرمایه برادران مشترک بوده یا جداگانه؟
۳. هنگام خرید، توافقی درباره شراکت وجود داشته یا خیر؟
۴. سند به نام چه کسی صادر شده است؟
۵. آیا برای ادعای شراکت دلیل و شاهد وجود دارد؟
پس هر جایدادی که یک برادر با پول شخصی خودش خریده باشد، خودبهخود جزو میراث پدر و ملک مشترک برادران محسوب نمیشود.