05/11/2025
مقاله جدید و تازه! 💦 ⛰️🧊 🔵
آیا در باره جهیل های خطرناک ( معروض بخطر سیلاب) افغانستان آگاهی دارید ؟
مقاله تحقیقاتی و علمی تحت عنوان: طبقه بندی و ارزیابی جهیل های یخچالی خطرناک در زون هندوکش افعانستان با استفاده از رویکرد چند معیاره (Classification and evaluation of dangerous glacial lakes in the Hindukush region of Afghanistan using a multi-criteria approach) در ژورنال بینالمللی Geomatics, Natural Hazards and Risk با ضریب تاثیر بلند (IF 4.6 ) به نشر رسیده است.
این اولین و نخستین مطالعه پیرامون جهیل های خطر ناک ( معروض بخطر سیلاب) در افغانستان می باشد. هدف از جهیل های خطر ناک ( DGL)، همان جهیل های یخچالی هستند که در برابر سیلاب ناشی از شکست ناگهانی ( GLOF) حساسیت بیشتر دارند.
درین تحقیق روشی ( Method) ایجاد گردیده است که ویژگیهای مورفولوژیکی و هایدرو-یخچالی، خصوصیات سد جهیل و محرک های محیط بیرونی و اطراف جهیل ها را دربر دارد.
یافته های عمده آن نشان میدهد که 36 جهیل دارای خطر بلند ( حساس با ضریب بالا) و 54 جهیل دارای خطر متوسط در برابر سیلابهای ناگهانی یخچالی (GLOF) هستند و از نظر سایز جهیل های کوچک (0.01 الی 0.04 کیلومتر مربع) در مقایسه با جهیل های بزرگتر بیشتر در معرض خطر قرار دارند.
همچنان درین تحقیق جهیل های یخچالی به شش کلاس عمده بر اساس نوع و مورفولوژی تقسیم بندی گردیده است که از جمله 2596 جهیل؛ بیش از 61 فیصد جهیل ها دارای احجار مستحکم سنگی یا نوع ( Bedrock-dammed) ؛ حدود 18فیصد (Moraine-dammed) ؛ 15فیصد( Debris-ice dammed)؛ 2 فیصد احاطه با دیوار های یخی (Ice-dammed) و تقریباْ 1فیصد آن ناشی از لغزش زمین ( landslide-dammed) اند . از جانب دیگر نتایج این تحقیق نشان میدهد که تعامل و فاصله مکانی بین یخچالها و جهیلها در افغانستان بسیار نزدیک است؛ یعنی حدود 37 فیصد جهیل ها بصورت مستقیم با یخچالهای پوشیده و مختلط (Debris-ice glaciers)، حدود 13 فیصد با یخچالهای برهنه (Bare-ice glaciers) در تماس هستند و 49 فیصد آن در پایین دست یخچالها موقعیت دارند.
بصورت کل؛ یافته های این تحقیق نشان دهنده افزایش تهدید بل القوه از جهیل های نوظهور ( تازه تشکیل شده) را در مناطق کوهستانی و یخچالی افغانستان ناشی از تغیرات سریع اقلیمی نیز ارایه میدارد که نیاز فوری به نظارت دوامدار ، ایجاد سیستم های هشداردهی و ادغام خطرات جهیل های یخچالی در استراتیژی مدیریت حوادث و سیلاب را برجسته می سازد.
مطالعه آنرا به تمام علاقهمندان و دست اندرکاران حوزههای منابع آب، محیط زیست، مدیریت حوادث؛ منابع طبیعی و تغییرات اقلیمی کشور پیشنهاد مینمایم.
برای معلومات بیشتر و دانلود مقاله، بالای لینک پایین لطف نموده کلیک نمایید 👇
https://doi.org/10.1080/19475705.2025.2571983
🎉 Excited to share a new paper on dangerous glacial lakes ( DGL) has just been published!
Title: Classification and evaluation of dangerous glacial lakes in the Hindukush region of Afghanistan using a multi-criteria approach
Published in Geomatics, Natural Hazards and Risk (IF: 4.6)
This is the first study on GLOF-susceptible glacial lakes in Afghanistan. We developed a methodology to evaluate GLOF risk in mountainous regions with limited data, combining lake morphology, dam conditions, and surrounding triggers. Among lakes assessed, smaller lakes were identified as the main potential drivers of future hazards, underlining the importance of monitoring and risk reduction for downstream communities.
The formation and rapid expansion of glacial lakes following from climate change and rapid glacier recession in the Hindukush-Himalayan (HKH) region may increase the risk of glacial lake outburst f...
