Afghanistan Water Resources & Hydrology Services/خدمات منابع آب افغانستان

24/01/2026

قابل توجه هموطنان گرامی!

هموطنان عزیز و گرامی برف یک نعمت الهی و منبع تامین منابع آب و یکی از عوامل اساسی تغذیه آب های زیرزمینی در کشور بویژه شهر کابل می باشد. در شرایط حساس کنونی که سطح آب های زیرزمینی کشور بویژه شهر کابل کاهش یافته است، لطف نموده برف های بام و حویلی ( صحن خانه ها) را به روی جاده ها و کوچه های کانکریتی انبار نکنید، همه آنرا در قسمت جذبی ( قسمت خاکی زمین) حویلی یا خانه های خویش جمع کنید تا چاه حویلی یا خانه های تان از خشکیدن نجات یافته و باعث تقویت آب های زیرزمینی ماحول تان گردد.
#جمع آوری برف یکی از روشهای ساده و موثر به مقیاس کوچک محسوب می گردد که همه هموطنان عزیز می‌توانند سهم فعال بگیرند.

#بزرگان گفته اند کابل بی زر باشد اما بی برف نی

05/11/2025

مقاله جدید و تازه! 💦 ⛰️🧊 🔵
آیا در باره جهیل های خطرناک ( معروض بخطر سیلاب) افغانستان آگاهی دارید ؟
مقاله تحقیقاتی و علمی تحت عنوان: طبقه بندی و ارزیابی جهیل های یخچالی خطرناک در زون هندوکش افعانستان با استفاده از رویکرد چند معیاره (Classification and evaluation of dangerous glacial lakes in the Hindukush region of Afghanistan using a multi-criteria approach) در ژورنال بین‌المللی Geomatics, Natural Hazards and Risk با ضریب تاثیر بلند (IF 4.6 ) به نشر رسیده است.
این اولین و نخستین مطالعه پیرامون جهیل های خطر ناک ( معروض بخطر سیلاب) در افغانستان می باشد. هدف از جهیل های خطر ناک ( DGL)، همان جهیل های یخچالی هستند که در برابر سیلاب ناشی از شکست ناگهانی ( GLOF) حساسیت بیشتر دارند.
درین تحقیق روشی ( Method) ایجاد گردیده است که ویژگی‌های مورفولوژیکی و هایدرو-یخچالی، خصوصیات سد جهیل و محرک های محیط بیرونی و اطراف جهیل ها را دربر دارد.
یافته های عمده آن نشان میدهد که 36 جهیل دارای خطر بلند ( حساس با ضریب بالا) و 54 جهیل دارای خطر متوسط در برابر سیلاب‌های ناگهانی یخچالی (GLOF) هستند و از نظر سایز جهیل های کوچک (0.01 الی 0.04 کیلومتر مربع) در مقایسه با جهیل های بزرگتر بیشتر در معرض خطر قرار دارند.
همچنان درین تحقیق جهیل های یخچالی به شش کلاس عمده بر اساس نوع و مورفولوژی تقسیم بندی گردیده است که از جمله 2596 جهیل؛ بیش از 61 فیصد جهیل ها دارای احجار مستحکم سنگی یا نوع ( Bedrock-dammed) ؛ حدود 18فیصد (Moraine-dammed) ؛ 15فیصد( Debris-ice dammed)؛ 2 فیصد احاطه با دیوار های یخی (Ice-dammed) و تقریباْ 1فیصد آن ناشی از لغزش زمین ( landslide-dammed) اند . از جانب دیگر نتایج این تحقیق نشان میدهد که تعامل و فاصله مکانی بین یخچالها و جهیل‌ها در افغانستان بسیار نزدیک است؛ یعنی حدود 37 فیصد جهیل ها بصورت مستقیم با یخچالهای پوشیده و مختلط (Debris-ice glaciers)، حدود 13 فیصد با یخچالهای برهنه (Bare-ice glaciers) در تماس هستند و 49 فیصد آن در پایین‌ دست یخچالها موقعیت دارند.
بصورت کل؛ یافته های این تحقیق نشان‌ دهنده افزایش تهدید بل القوه از جهیل های نوظهور ( تازه تشکیل شده) را در مناطق کوهستانی و یخچالی افغانستان ناشی از تغیرات سریع اقلیمی نیز ارایه میدارد که نیاز فوری به نظارت دوامدار ، ایجاد سیستم های هشداردهی و ادغام خطرات جهیل های یخچالی در استراتیژی مدیریت حوادث و سیلاب را برجسته می سازد.
مطالعه آنرا به تمام علاقه‌مندان و دست اندرکاران حوزه‌های منابع آب، محیط زیست، مدیریت حوادث؛ منابع طبیعی و تغییرات اقلیمی کشور پیشنهاد می‌نمایم.
برای معلومات بیشتر و دانلود مقاله، بالای لینک پایین لطف نموده کلیک نمایید 👇
https://doi.org/10.1080/19475705.2025.2571983

🎉 Excited to share a new paper on dangerous glacial lakes ( DGL) has just been published!

Title: Classification and evaluation of dangerous glacial lakes in the Hindukush region of Afghanistan using a multi-criteria approach
Published in Geomatics, Natural Hazards and Risk (IF: 4.6)

This is the first study on GLOF-susceptible glacial lakes in Afghanistan. We developed a methodology to evaluate GLOF risk in mountainous regions with limited data, combining lake morphology, dam conditions, and surrounding triggers. Among lakes assessed, smaller lakes were identified as the main potential drivers of future hazards, underlining the importance of monitoring and risk reduction for downstream communities.

The formation and rapid expansion of glacial lakes following from climate change and rapid glacier recession in the Hindukush-Himalayan (HKH) region may increase the risk of glacial lake outburst f...

08/10/2025

چگونه جهیل‌های یخچالی در رشته ‌کوه‌های هندوکش افغانستان در طول 30 سال گذشته در اثر تغییرات اقلیمی، ذوب و عقب‌ نشینی یخچال‌ها دچار تغییرات شده ‌اند و رابطه تشکیل جهیل‌ها با ذوب یخچال‌ها در این برهه زمانی چگونه بوده است؟🌋💦⛰️
🔵یافته های عمده آن نشان میدهد که در سال 2020، به تعداد 2596 جهیل یخچالی با مساحت مجموعی 96.8 کیلومتر مربع در زون هندوکش افغانستان وجود دارد که شامل 10 حوزه فرعی دریای کشور می گردد. در مقایسه با سال 1990، جهیل‌ها از نظر تعداد 32 فیصد و از نظر مساحت مجموعی آن‌ 21 فیصد افزایش یافته است. طی سه دهه گذشته، 56فیصد جهیل‌ها گسترش و یا هم بزرگ شده اند ،20 فیصد کاهش را نشان میدهد، 17 فیصد جهیل ها کاملا جدید تشکیل یافته و 6 فیصد آن نیز ناپدید شده‌اند. بیشترین افزایش جهیل‌ها در ارتفاعات 5300 الی 5800 متر مشاهده شده، اما در مناطق جنوب‌غربی هندوکش، بنابرکوچک بودن یخچال‌ها و حاکمیت شرایط خشک ‌تر، مساحت جهیل‌ها کاهش را نشان میدهند. همچنان، جهیل‌های کوچک که تماس مستقیم یا فاصله نزدیک تر با یخچال‌ها دارند، بیشترین سرعت گسترش و تحول را تجربه نموده و در مقابل جهیل ‌های بزرگتر (بیش از 1 کیلومتر مربع) از بُعد اندازه/سایز کاهش را نشان داده‌اند.
📈نتایج کلی نشان میدهد که مناطق کوهستانی افغانستان با سرعت در حال تغییر هستند و جهیل‌های یخچالی نقش مهمی در تامین منابع آب وپایداری هایدروسفیر دارند. از جانب دیگر؛ تفاوت‌های جغرافیای محلی، مکانی و ارتفاعی در شکل ‌گیری جهیل‌های یخچالی برجسته اند و رول اساسی جهیل‌های کوچک یا تازه‌ تشکیل را در ایجاد سیلاب‌های ناشی از شکست ناگهانی جهیل‌ های یخچالی (GLOF) ؛ مدیریت منابع آب و حوزه‌های دریایی آشکار می سازد.
📝بنابراین، استراتیژی و پالسی های مدیریت پایدار آب باید خطرات GLOF و هم تغییرات بلندمدت منابع آب ناشی از تحول سریع جهیل های یخچالی را بمنظور تاب ‌آوری مناطق یخچالی - کوهستانی در نظر داشته باشند.
مطالعه آنرا به همه دوستان عزیز که به زبان انگلیسی مسلط هستند؛ به ویژه کسانیکه در حوزه آب؛ محیط زیست؛ حوادث ومنابع طبیعی فعالیت می کنند؛ توصیه مینمایم برای جزیات بیشتر روی لینک زیر کلیک کنید.👇
https://doi.org/10.1080/04353676.2025.2554438

📘 Title: Glacial lake formation and evolution in the Hindukush ⛰️Region of Afghanistan between 1990 and 2020
Published in Geografiska Annaler: Series A, Physical Geography
🔗 https://doi.org/10.1080/04353676.2025.2554438
This study examines how glacial lakes in the Hindukush region of Afghanistan (HKA) have changed over the past 30 years due to rapid climate change and glacier shrinkage, as well as the link between lake formation processes and glacier retreat rates (formation, expansion, decline, and disappearance as a function of altitude). It also highlights the importance of considering geographical and altitudinal variation in glacial-lake formation and the role of smaller lakes in GLOF formation and water resource management.

The rapid retreat of mountain glaciers and the formation of new glacial lakes due to climate change pose considerable risks in mountain regions, especially where they increase the frequency and mag...

18/07/2025

پروسه شکست جهیل یخچالی که باعث سیلاب (GLOF) ویرانگر در پل‌حصار - اندراب شد، چگونه بود؟

بر اساس بررسی‌ تصاویر ستلایتی و تغییرات دیده شده در سطح جهیل یخچالی تغانک که باعث سرازیر شدن سیلاب (GLOF) مخرب و ویرانگر به تاریخ 13 جون 2025 در منطقه پل‌حصار ولسوالی اندراب ولایت بغلان گردید، ناشی از شکست قسمی کاسه (بدنه) جهیل می باشد. احاطه سد جهیل کاملاً از رسوبات مختلط (Moraine) و بدنه آن از هسته های یخ مدفون شده (Ice-core) تشکیل شده است بناً شکست و تخریب آن میتواند به‌دلیل نشت و نفوذ داخلی آب که احتمالاً باعث ایجاد شکاف یا تونل زیر یخچالی (sub-glacial tunnel) گردیده صورت گرفته است. این پروسه شکست که به آن سیستم لوله‌کشی (Piping System) نیز گفته می‌شود، معمولاً حین بلند رفتن سریع درجه حرارت که سبب ذوب فوری هسته های یخ و برف های ذخیروی می شود؛ در اثر تجمع بیش از حد حجم آب و افزایش فشار هایدروستاتیکی داخل جهیل شکل می‌گیرد.
مساحت جهیل در روز شکست آن از 0.041 کیلومتر مربع به 0.020 کیلومتر مربع کاهش یافت (یعنی حدود %52 آب جهیل بتاریخ 13 جون فوران نموده) و متباقی آن الی تاریخ 11 ماه جولای (20 سرطان) به‌طور کامل تخلیه گردیده است.
روند تدریجی تخلیه آب جهیل بعد از شکست اولی آن این فرضیه را ثابت می سازد که شکست آن از طریق پروسه داخلی صورت گرفته است.
یافته های ابتدایی ما که نیازمند اعتبار سنجی ساحوی نیز می باشد نشان میدهد که محرک اساسی طغیان آب از بدنه جهیل متذکره ناشی از لغزش زمین، سقوط سنگ، برف کوچ یا فوران سطحی نبوده است بلکه شباهت زیادی به واقعات GLOF سالهای 2018 و2021 در پیشغور و بام‌تناب پنجشیر دارد.
نظارت دوامدار بر جهیل‌های یخچالی، به‌ویژه جهیل‌های دارای هسته های یخ، اشد نیاز است. و همچنان احتمال تشکیل یا ترمیم مجدد این جهیل‌ها، به‌ویژه در زمستان، وجود دارد و جهیل کوچک دیگری در نزدیکی جهیل شکسته‌شده دیده می‌شود که نشان‌دهنده خطر احتمالی است.
نوت: انیمشن تغییرات جهیل را از ماه اپریل تا زمان شکست و بعد از آن را نشان می‌دهد.👇

📖 & 🎞️ from@Fayez Azizi Facebook post, 18 July 2025

14/06/2025

#شکست جهیل یخچالی" GLOF" و پیامد های منفی آن در پل حصار، اندارب - افغانستان!🌊🗻👇

"کوه‌ها زیر فشار بحران اقلیمی: از تامین آب تا فاجعه"⛔️

🌊دیروز واقعه ویرانگر سیلاب ناشی از شکست جهیل یخچالی (GLOF) در دره موسوم به تغانک، واقع در ولسوالی پل‌حصار، اندراب ولایت بغلان رخ داده است. دیده می شود که این سیلاب وخیم که با ترکیبی از گِل‌ولای، رسوبات کوهی و آوار ( debris flow) همراه بوده، قریه و مناطق پایین‌دست را به شدت متضرر و خساره مند ساخته است.
👥زیربنا و دارایی های محلی از جمله منازل مسکونی، سرک، مکتب، باغ‌ و زمین‌های زراعتی شدیداً تخریب و دسترسی به خدمات اساسی در این منطقه مختل گردیده است.
⛔️ کتله عظیم متحرک و تجمع‌یافته از رسوبات و گِل‌ولای ناشی از GLOF و Debris flow مسیر جریان آب دره تغانک را نیز مسدود نموده ، امری که احتمالی ناشی از طغیان دوباره جریان آب تجمع یافته و ایجاد بند مُوقتی را در قیبال دارد.
📢بناً ضرورت اشد به کمک‌های عاجل اضطراری، همکاری در احیا دوباره و اقدام فوری جهت کاهش خطر بعدی به اهالی پایین دست احساس میگردد تا از وقوع فاجعه‌ و خسارات بیشتر جلوگیری شود.
✍️ #نوت: مردم محل در تماس با ما منبع این حادثه را از "حوض بندجو" میدانند اما تایید اساسی و صحت آن مستلزم تحقیقات و ارزیابی بیشتر می باشد.

#بغلان #رسوبات #خطر #افغانستان

ویدئو: از صفحه Wahdat Shamal...................................................................
📢 & flooding disaster in Taghanak, Afghanistan 🏔🌊👇

Yesterday, June 13th, a devastating glacial lake outburst occurred in valley of Pul-e-Hesar district, Province, Afghanistan.
The sudden outburst caused a massive debris and mud flood, burying downstream communities under sediment, mud, and debris. Local infrastructure and propertie including houses, roads, gardens and agricultural lands has been destroyed, cutting off access, communication and essential services in the village.
The has left behind extensive mud and , creating a secondary with high risk for bloke and temporary .
The people of are in urgent need of emergency assistance, recovery support, and risk reduction planning to prevent further disaster.

08/06/2025

#نقش آبشارها در مدیریت منابع آب!💦🏔
آبشارها ( Waterfalls) از شاخص های زیبای طبیعت و سیستم هایدرولوژی افغانستان‌ بحساب میروند، که نه تنها از بعد چشم انداز و سیاحت اهمیت فراوان دارند، بلکه نقش‌ کلیدی در مدیریت منابع آب، تغذیه طبقات زیرزمینی و تعادل اکوسیستم‌ های کوهستانی و منابع آبی ایفا می‌کنند.
یکی از نمونه های بارز آن، آبشار وردوج در ولایت بدخشان است که با ساختاری زیبا و قشنگ آن کاربرد گوناگون در ابعاد مختلف منابع آب، اقلیم و محیط زیست دارد.
📸 Credit Ahmad Waqif

22/03/2025

❄️ یخچال‌های طبیعی در حال ناپدید شدن‌! ❄️🏔

آیا میدانیستید اینکه بین سالهای 1975 الی 2025 حدود 9000 میلیارد تن یخ در سطح جهان از بین رفته است. این روند تاثیرات عمیقی بر منابع آب، اکوسیستم‌ها و جوامع انسانی خواهد داشت. #افغانستان نیز با داشتن اقلیم خشک و نیمه خشک در جمله کشورهای شدیداً آسیب پذیر قرار دارد.

22/03/2025

وضعیت ناپایدار یخچال‌های افغانستان: بحران خاموش با عواقب بزرگ!🏔💧👇

یخچال‌ها به‌عنوان ذخایر استراتژیک و سدهای طبیعی نقش اساسی در پایداری جریان دریاها، تغذیه آبهای زیرزمینی و تامین آب شرین برای آبیاری، آشامیدن و تولید برق میلیون‌ها نفر دارند و تقریباً %70 از منابع آب شیرین سطح کره زمین را یخچال‌ها تشکیل میدهند. افغانستان با داشتن حدود 3891 یخچال طبیعی 2543 کیلومتر مربع ساحه را دربر دارد، 0.4 فیصد مساحت کلی کشور را تحت پوشش قرار میدهد و تقریباً بیشتر از 155 کیلومتر مکعب ذخایر تخمینی یخ را در خود جای داده است. از نظر تعداد %92 یخچال‌ها در حوزه پنج‌-آمو و 8 فیصد آن در حوزه دریای کابل قرار دارند.
یخچال‌ها عنصر اصلی در چرخه آب مناطق مرتفع و سرچشمه بسیاری از دریاهای دایمی افغانستان محسوب می‌شوند اما متاسفانه طی سالهای اخیر با تهدیدی جدی مواجه اند. تغیرات اقلیمی در اثر افزایش سریع درجه حرارات و گرمایش زمین موجب کاهش شدید حجم، وسعت و تعداد یخچال‌های کشور شده است. از سال 1990 بدین سو، یخچال‌های افغانستان بیش از %14 مساحت خود را که معادل 406 کیلومتر مربع می باشد را از دست داده و درین مدت 123 یخچال طبیعی به‌طور کامل ذوب شده‌اند.
این تغییرات و عقب نشینی یخچال ها نشان‌دهنده کاهش امنیت آبی در آبریزه های کوهستانی و مناطق پایین‌دست خواهد بود که می‌تواند به منازعات اجتماعی، مهاجرت‌های اجباری و ناپایداری معیشت جوامع محلی منجر شود. همچنان تنوع زیستی و تعادل منابع آب قابل دسترس را به خطر انداخته و باعث افزایش خطرات احتمالی سیلاب‌های ناشی از شکست جهیل های یخچالی (GLOFs) گردد که در آینده ها کمبود آب به تهدیدی بل القوه برای امنیت غذایی و معیشت تبدیل خواهد شد. بنابراین، اقدامات اساسی شامل پالیسی های عملی و علمی جهت حفاظت و مدیریت یخچال‌ برای حفظ ثبات اجتماعی و منابع آبی در سطح بین المللی و ملی بیشتر از هر زمانی ضرروی و لازمی است.

نوت: سازمان ملل متحد سال 2025 را به عنوان سال بین المللی حفاظت از یخچال های طبیعی اعلام و 21 مارچ را به عنوان روز جهانی یخچال ها نامگذاری نموده اند که سال 2025 آغاز آن می باشد و همچنان شعار روز جهانی آب برای سال 2025 نیز حفاظت از یخچال های طبیعی تعیین گردیده است.

📚 اگر علاقمند معلومات بیشتر پیرامون یخچال‌های افغانستان هستید، به دو مقاله (منبع) زیر مراجعه کنید:
📌 Monitoring of Glaciers and Glacial Lakes in Afghanistan:
🔗https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-73569-2_11
📌 Glaciers in Afghanistan: Status and Changes from 1990 to 2015:
🔗 https://shorturl.at/3QG9a

📸 تصاویر: آرشیف منابع آب افغانستان- عزیزی
📸 Photos: Azizi-WRD archives .........................................................................
#بمناسبت اولین روز جهانی یخچال های طبیعی🧊21 مارچ
#بمناسبت تجلیل از روز جهانی آب # 22 مارچ
- ever World Glacier Day # 21 March 🧊
Water Day #22 March💧
Year of Glaciers Preservation # 2025
Hindukush Region ( HKH)
Glaciers rapidly shrinking
tower losses 📉
resources implications
hazards and risk