12/07/2025
ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးစုတုံးသတ်ဖြတ်မှု – လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာရာဇဝင်မှ အပြစ်အနာ
ရိုဟင်ဂျာများ ဆိုသည်မှာ ဘယ်သူလဲ?
ရိုဟင်ဂျာသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ဆယ်စုနှစ်များကြာနေထိုင်ခဲ့သော အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် လူနည်းစုတစ်စုဖြစ်သည်။ အများအပြားသည် မြန်မာနိုင်ငံသားအဖြစ်အတည်ပြုခြင်း မရှိသောကြောင့် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးများ၊ လွတ်လပ်ခွင့်များ၊ ပညာရေးနှင့်ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများမှ ချဉ်းကပ်ခွင့်မရှိကြပါ။
---
ဘာတွေဖြစ်သွားခဲ့လဲ?
၁၉၈၀ တွင်စတင်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ၂၀၁၂ နှင့် ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ခုနှစ်များအတွင်း၌ မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလူတန်းစားတချို့မှ အကြမ်းဖက်မှုများ၊ အဖမ်းအထောင်ခံရမှုများ၊ ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာများကို မီးရှို့ဖျက်စီးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။
အဓိကဖြစ်ရပ်များ
၂၀၁၂ – ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ပဋိပက္ခကြောင့် ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို ဒုက္ခသည်စခန်းများသို့ ဒုက္ခပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရသည်။
၂၀၁၆–၂၀၁၇ – တပ်မတော်က “သန့်ရှင်းရေးစစ်ဆင်ရေး” ဟုခေါ်သည့် တိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်ရာတွင် –
ရွာများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။
အမျိုးသမီးများအား ညှင်းဆဲညှင်းပန်းမှုများ၊ လူသတ်မှုများ၊ ညှဉ်းပန်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၇၅၀,၀၀၀ ကျော် သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။
ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂက ၎င်းကို “လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု” ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
---
ဒါကို ဘာလို့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုလို့ ခေါ်တာလဲ?
လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုသည် လူမျိုး၊ ဘာသာရေး၊ လူနည်းစု တစ်ခုလုံးကို ပျက်စီးသိမ်းပိုက်ရန် ရည်ရွယ်မှုဖြင့် ဆောင်ရွက်သော အကြမ်းဖက်မှုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) မှ မြန်မာနိုင်ငံအား ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား ကာကွယ်ရန် အရေးပေါ်အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်ရန် အမိန့်ချခဲ့သည်။
