29/04/2025
โรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะจากแบคทีเรียดื้อยาหลายขนาน (UTIs caused by Multidrug-resistant bacteria)
ควรเลือกใช้ยาโดยพิจารณาจากผล antimicrobial susceptibility test (AST) ของเชื้อก่อโรค หรือระบาดวิทยาของเชื้อในโรงพยาบาล โดยขนาดยาที่แนะนำแสดงในภาคผนวก และแนะนำการรักษาตามเชื้อก่อโรคที่พบดังนี้
1. การติดเชื้อจากแบคทีเรียกลุ่ม ESBL-producing Enterobacterales
1) Acute cystitis
* ยาหลักแนะนำ ได้แก่ nitrofurantoin กิน 7 วัน หรือ fosfomycin trometamol กินครั้งเดียว
* ยาทางเลือกแนะนำ ได้แก่
* Ciprofloxacin, Levofloxacin, TMP/SMX กิน 7 วัน หากเชื้อไวต่อยา
* Single dose aminoglycoside เช่น amikacin
* Amoxicillin/clavulanic acid กิน 7 วัน อาจพิจารณาใช้ได้หากเชื้อไวต่อยานี้และไม่สามารถใช้ยากิน อื่นได้ เนื่องจากมีโอกาสกลับเป็นซ้ำหลังรักษาสูง
2) Pyelonephritis หรือ complicated UTIs ที่ไม่มีภาวะ sepsis/septic shock ร่วมด้วย
* ยาหลักแนะนำ คือ ertapenem อย่างน้อย 7 วัน
* ยาทางเลือกแนะนำ คือ aminoglycoside เช่น amikacin อย่างน้อย 7 วัน
3) Pyelonephritis หรือ complicated UTIs ที่มีภาวะ sepsis/septic shock ร่วมด้วย
* ยาหลักแนะนำ คือ group 2 carbapenems เช่น meropenem, imipenem/cilastatin อย่างน้อย 7 วัน
* ยาทางเลือกแนะนำ คือ aminoglycoside เช่น amikacin อย่างน้อย 7 วัน
* กรณีให้ยา piperacilin/tazobactam และ urine culture พบเชื้อ ESBL-producing bacteria ในภายหลังหากอาการดีขึ้นแล้วและเชื้อไวต่อยา (S หรือ SDD) อาจพิจารณาให้ยาต่อได้ในรูปแบบ high dose extended infusion
* กรณีผู้ป่วยอาการดีขึ้นและไม่มีไข้ อาจพิจารณา de-escalation เป็น ertapenem หรือเปลี่ยนเป็นยากินหากเชื้อไวต่อ ciprofloxacin, levofloxacin, TMP/SMX
2. การติดเชื้อกลุ่ม Carbapenem-resistant Enterobacterales
1) Acute cystitis
* ยาหลักแนะนำ ได้แก่
* Nitrofurantoin กิน 7 วัน
* Fosfomycin trometamol กินครั้งเดียว กรณีเป็นเชื้อ E. coli และไวต่อยาดังกล่าว
* Meropenem high dose extended infusion กรณีดื้อต่อ ertapenem แต่ยังไวต่อ meropenem(MIC s1 mcg/mL) นาน 7 วัน
* ยาทางเลือกแนะนำ ได้แก่
* Single dose aminoglycoside เช่น amikacin
* Ceftazidime/avibactam นาน 7 วัน กรณีที่เชื้อไวต่อยาดังกล่าว
2) Pyelonephritis หรือ complicated UTIs
* ยาหลักแนะนำ
* กรณียังไวต่อ meropenem (MIC ≤1 mcg/mL) ให้ meropenem high dose extended infusion นาน 14 วัน
* กรณีตรวจพบยืนดี้อยา OXA-48 หรือเชื้อไว ceftazidime/avibactam แนะนำ ceftazidime/avibactam นาน 14 วัน
* กรณีตรวจพบยืนดี้อยา NDM หรือดื้อต่อ ceftazidime/avibactam แนะนำ ceftazidime/avibactam ร่วมกับ aztreonam นาน 14 วัน หรือ once daily amikacin หรือ colistin นาน 7-10 วัน โดย พิจารณาจากผล AST
* ไม่แนะนำให้ใช้ tigecycline เนื่องจากยาไม่ขับออกมาในทางเดินปัสสาวะ
* กรณีที่เชื้อดื้อยาทุกชนิด ให้ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคติดเชื้อ
จากหนังสือ แนวทางเวชปฏิบัติการรักษาโรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2568
