30/05/2026
30 พฤษภาคม วันคล้ายวันสวรรคตพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
30 พฤษภาคม วันคล้ายวันสวรรคตพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตอย่างสงบ ด้วยพระชนม์เพียง 48 พรรษา นับเป็นพระมหากษัตริย์ไทยเพียงพระองค์เดียวที่สวรรคตในต่างแดน ณ ประเทศอังกฤษ
หลังเหตุการณ์การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวพร้อมด้วย สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีได้เสด็จพระราชดำเนินประพาสยุโรป เพื่อทอดพระเนตรความเจริญของนานาอารยประเทศ รวมไปถึงทรงเข้ารับการผ่าตัดพระเนตร ณ ประเทศอังกฤษ อย่างไรก็ดี ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ความเห็นและพระราชดำริของพระองค์กับรัฐบาลคณะราษฎรกลับมีความแตกต่างกันในหลายประเด็น ในท้ายที่สุดจึงทรงตัดสินพระราชหฤทัยสละราชสมบัติ ณ พระตำหนักโนล กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2477
ภายหลังการสละราชสมบัติ พระองค์ยังคงประทับ ณ ประเทศอังกฤษ ด้วยพระพลานามัยที่ไม่ทรงแข็งแรงมาตั้งแต่ทรงพระเยาว์ พระองค์จึงทรงพระประชวรอยู่เนือง ๆ กระทั่งวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตด้วยพระอาการพระหทัยวายในขณะทรงประทับ ณ พระตำหนักคอมพ์ตัน (Compton House) ขณะนั้นมีพระชนมายุ 48 พรรษา ภายหลังการสวรรคต สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ทรงจัดการถวายพระเพลิงพระบรมศพอย่างเรียบง่าย ณ ฌาปนสถานโกลเดอร์สกรีน ทางตอนเหนือของกรุงลอนดอน
กระทั่งต่อมาในปี พ.ศ. 2492 สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ได้ทรงอัญเชิญพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว กลับคืนสู่ประเทศไทย และเพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติและน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ จึงมีการกำหนดให้วันที่ 30 พฤษภาคม ของทุกปี เป็น “วันพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว” อันเป็นวันรัฐพิธี แต่มิได้กำหนดให้เป็นวันหยุดราชการ
