19/05/2026
ครูหนึ่ง - Teerasak Chiratrachoo สส. แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ทีมการ
ศึกษา ตั้งกระทู้ถาม ศ.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกฯ และรัฐมนตรีกระทรวง อว. ว่าภาคอุดมศึกษาผลิตครูล้นตลาด แต่สถิติชี้คุณภาพบัณฑิตครูยังน่าห่วง สอบตกวิชาครูอื้อ ขึ้นบัญชีรอบรรจุอีกเพียบ กังวลคนจบครูไม่มีงานทำ จี้มหาวิทยาลัยทบทวนหลักสูตร และจำนวนการรับนักศึกษาครูอย่างเร่งด่วน
◤บัณฑิตครูสอบผ่านลดฮวบ แต่คนสมัครพุ่ง 4 เท่า! วิกฤตผลิตบัณฑิตครูล้น คุณภาพยังไม่ตอบโจทย์ เร่ง อว. แก้ไข หากลไกรับผิดรับชอบ◢
พฤ 14 พ.ค. ที่ผ่านมา ผมได้ตั้งกระทู้ถาม ศาสตราจารย์ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายยกรัฐมนตรี และรัฐมนตรี ว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ถึงปัญหาปริมาณการผลิตครูที่เกินความต้องการของหน่วยใช้ครู และปัญหาคุณภาพของบัณฑิตครู
ข้อกังวลซึ่งเป็นสาเหตุทำให้ผมตั้งกระทู้ดังกล่าว คือ สถิติการสอบวิชาครู เพื่อขอรับใบประกอบวิชาชีพครู จากคุรุสภาจำนวนผู้สมัครสอบมีแนวโน้มเติบโตอย่างก้าวกระโดดและต่อเนื่องในทุกปี โดยพุ่งสูงขึ้นจาก 17,205 คนในการสอบครั้งแรก (ปี 2566) ไปเป็น 75,554 คนในการสอบครั้งล่าสุด (ปี2568) ซึ่งหากคำนวณเปรียบเทียบกับการสอบขอใบประกอบในครั้งแรก พบว่าดัชนีผู้สมัครสอบในครั้งล่าสุดพุ่ง 4.3 เท่า ภายในระยะเวลาเพียง 5 รอบการสอบ
อย่างไรก็ตาม อัตราการสอบผ่านกลับมีแนวโน้มลดลงอย่างเห็นได้ชัด จากที่เคยสูงถึง 70% ในครั้งแรก ดิ่งลดลงมาอยู่ที่ 22% ในรอบหลังสุดโดยจุดที่ต่ำที่สุดเกิดขึ้นในการสอบปี 2/2567 ซึ่งมีผู้สอบผ่านเพียง 13.85% เท่านั้น ทั้งที่มีผู้เข้าสอบสูงถึง 50,702 คน
ขณะเดียวกันดัชนีผู้สอบ “ไม่ผ่าน” พุ่งสูงขึ้นไปถึง 12.7 เท่า เมื่อเทียบจากการสอบรอบแรก ในครั้งล่าสุด ซึ่งเป็นอัตราการเติบโตที่เร็วกว่าดัชนีผู้สมัคร บ่งชี้ว่าสัดส่วนของผู้ที่ไม่ผ่านการสอบนั้นเพิ่มขึ้นในอัตราที่รวดเร็วกว่าจำนวนผู้สมัครหน้าใหม่ ในขณะเดียวกันดัชนีผู้สอบผ่านกลับค่อนข้าง “คงที่” โดยขยับขึ้นมาเพียงเล็กน้อย แสดงให้เห็นว่า จำนวนผู้ที่สามารถผ่านการสอบเพื่อรับใบประกอบวิชาชีพนี้ได้ในแต่ละรอบไม่ได้เพิ่มขึ้นตามสัดส่วนของผู้สมัครที่หลั่งไหลเข้ามาสอบเลย
นอกจากนี้สถิติการคาดการณ์ความต้องการใช้ครูของ สพฐ. โดย ก.ค.ศ. พบว่าปี 2568 มีปริมาณคาดการณ์ใช้ครูอยู่ 8,173 คน แต่มีคนสอบแข่งขันรอบรรจุถึง 38,692 คน สามารถเรียกบรรจุได้ในรอบแรกเพียง 1,291 คนเท่านั้น และประมาณคาดการณ์โดย ก.ค.ศ.ในปีถัดไป เมื่อเทียบกับตัวเลขนักศึกษาครูที่จะจบในอนาคตยังเป็นตัวบ่งชี้ว่าบัณฑิตล้นตลาด และมีข้อน่าเป็นห่วงเรื่องคุณภาพ
ด้านศาสตราจารย์ยศชนันท์ วงษ์สวัสดิ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ได้ “ยอมรับ” ว่าปัญหาดังกล่าวเป็นเรื่องจริงที่เกิดขึ้นจากการที่มหาวิทยาลัยอิงความพร้อมของสถาบันมากกว่าความต้องการของหน่วยใช้ครู โดยขณะนี้กระทรวงฯ มีแผนรับมือ ดังนี้
(ก) ปรับลดเพดานการรับนิสิตนักศึกษาครูจากปี 2566 ที่รับสูงถึง ~ 64,000 คน จะลดลงให้เหลือ ~ 47,000 คน ภายในปี 2568 จนถึงปี 2571
(ข) ทบทวนมาตรฐานการผลิตและพัฒนาครูให้สอดคล้องกับบริบทปัจจุบัน
(ค) กำหนดโควตารายสาขาเพื่อลดสาขาที่เกิน เพิ่มสาขาที่ขาดแคลน อีกทั้งจะตั้ง “Human Capital Superboard” เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลแรงงานแบบ Real-time เพื่อพยากรณ์ความต้องการใช้ครูในอีก 5-10 ปีข้างหน้า
นอกจากนี้ รมว. อว. ยังระบุว่าความรับผิดรับชอบนั้น อว. เตรียมปรับการให้งบประมาณสนับสนุนมหาวิทยาลัย โดยไม่อิงตามจำนวนนักศึกษา (Per-head) แต่จะพิจารณาจาก “อัตราการได้งานทำของบัณฑิต” เป็นตัวชี้วัดหลัก อีกทั้งผลักดันให้บัณฑิตครูได้ทำงานในภาคเอกชนหรือทำธุรกิจ Startup EdTech ทางการศึกษาได้มากขึ้น หากไม่ได้บรรจุในระบบราชการ
ใครต้องการชมคลิปกระทู้เต็ม ดูจากลิงก์ในคอมเมนต์ได้เลยครับ (ผมเห็นบางเพจตัดบางส่วนที่ผมพูดตอนต้นออกไป เกรงว่าจะได้ข้อมูลจากการตั้งกระทู้ไม่ครบ)
เสียดายครับ เวลามีจำกัด เรื่องการผลิตครู และคุณภาพการผลิตยังมีความท้าทายที่น่าจะได้ซักไซร้ไล่ถามอีกหลายข้อ แต่เวลา และข้อบังคับสามารถให้ถามได้เท่านี้ครับ
ใครมีความเห็นอะไรเพิ่มเติมสามารถคุยกันได้ผ่านคอมเมนต์ได้ครับ
#ครูหนึ่ง #พรรคประชาชน #การศึกษา #พรบการศึกษา
