09/01/2020
Przedsiębiorca, który zechce ubiegać się o wydanie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów w postaci gruzu musi być przygotowany na długotrwałą i czasochłonną batalię. Jak bowiem pokazuje praktyka, urzędnicy odpowiedzialni za wydanie takich zezwoleń, pracujący w urzędach marszałkowskich, inaczej interpretują przepisy prawa niż przedstawiciele Ministerstwa Środowiska.
Pomimo jasnych i przejrzystych przepisów, przedsiębiorcy często czekają po kilka miesięcy na otrzymanie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Wynika to przede wszystkim z innej interpretacji przepisów ustawy o odpadach niż dokonują jej urzędnicy ministerstwa.
Utrata statusu odpadów
Zgodnie z art. 14 ust. 1 Ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (DzU z 2013 r. poz. 21, ze zm.), określone rodzaje odpadów przestają nimi być, jeżeli na skutek poddania ich odzyskowi, w tym recyklingowi, spełniają nie tylko wymagania unijne, ale również następujące warunki, które muszą wystąpić łącznie:
• przedmiot lub substancja są powszechnie stosowane do konkretnych celów,
• istnieje rynek takich przedmiotów lub substancji lub popyt na nie,
• dany przedmiot lub substancja spełniają wymagania techniczne dla zastosowania do konkretnych celów oraz wymagania określone w przepisach i w normach mających zastosowanie do produktu,
• zastosowanie przedmiotu lub substancji nie prowadzi do negatywnych skutków dla życia, zdrowia ludzi lub środowiska.
Wyjaśnić należy, że wspomniane powyżej wymagania unijne określone zostały w następujących aktach prawnych Komisji Europejskiej:
• Rozporządzenie Rady nr 333/2011 z 31 marca 2011 r. ustanawiające kryteria określające, kiedy pewne rodzaje złomu przestają być odpadami na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE
• Rozporządzenie Komisji nr 1179/2012 z 10 grudnia 2012 r. ustanawiające kryteria określające, kiedy stłuczka szklana przestaje być odpadem na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE
• Rozporządzenie Komisji nr 715/2013 z 25 lipca 2013 r. ustanawiające kryteria określające, kiedy złom miedzi przestaje być odpadem na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE.
Niestety przy braku przepisów szczegółowych nie ma jasnych kryteriów, określających, kiedy odpadem przestaje być gruz.
Popierając pogląd wyrażony przez prof. Wojciecha Radeckiego w Komentarzu do art. 46 ustawy o odpadach (Lex 2013, wyd. III), należy stwierdzić, że „w teorii prawa administracyjnego przyjmuje się dość zgodnie, że zezwolenia na działalność gospodarczą mają charakter decyzji związanych. Oznacza to, że jeżeli wniosek o wydanie zezwolenia odpowiada warunkom formalnym, został zaopatrzony we wszystkie wymagane załączniki i nie zachodzi żadna z przyczyn wskazanych w art. 46 ust. 1, to zezwolenie musi być wydane. Innymi słowy, jeżeli nie zachodzi możliwość spowodowania zagrożenia i zamierzony sposób gospodarowania odpadami jest zgodny zarówno z planami gospodarki odpadami, jak i z przepisami prawa miejscowego, to występujący z odpowiadającym wymaganiom formalnym wnioskiem o zezwolenie ma publicznoprawne roszczenie o wydanie takiego zezwolenia. Organ nie może oceniać, czy wydanie zezwolenia jest zasadne ze względu na potrzeby gospodarcze, ocenia tylko to, czy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 46 ust. 1 i jeżeli nie zachodzą – musi wydać zezwolenie”.
Ważna jest również sama definicja utraty statusu odpadu, określona w „Wytycznych dotyczących interpretacji kluczowych przepisów dyrektywy 2008/98/WE w sprawie odpadów”, wydanych przez Komisję Europejską. Zgodnie z Wytycznymi, „Pojęcie utraty statusu odpadu jest zgodne z dotychczasowym systematycznym podejściem przyjętym w prawodawstwie unijnym w dziedzinie odpadów. Innymi słowy, określone obowiązki wytwórców i posiadaczy odpadów pozostają w mocy do chwili ukończenia procesu odzysku, zgodnie z celami dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, co tym samym minimalizuje ewentualne ryzyko dla zdrowia i środowiska związane z odpadami. W związku z tym pojęcie utraty statusu odpadu jest ściśle związane z rozumieniem ukończenia procesu odzysku i ze zrozumieniem samego odzysku, który obecnie jest zdefiniowany w art. 3 ust. 14 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów jako >>jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu, poprzez zastąpienie innych materiałów, […] lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji
