24/08/2026
Modernistyczne Centrum Gdyni zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO — w setną rocznicę nadania miastu praw miejskich. Za elewacjami, które właśnie docenił świat, kryje się także historia Bank Gospodarstwa Krajowego .
27 lipca 2026 roku, podczas 48. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w Busan, Śródmieście Gdyni dołączyło do grona najcenniejszych miejsc świata jako 18. polski obiekt na prestiżowej liście 🏛️ Komitet uznał Gdynię za wybitny przykład zespołu urbanistycznego, w którym zasady architektury modernistycznej zostały kompleksowo zastosowane w procesie planowania i budowy całego miasta. Przekształcenie niewielkiej nadbałtyckiej wsi w nowoczesne miasto portowe w latach 1926–1939 uznano za imponujący przykład transformacji urbanistycznej - symbol nowoczesności, postępu i ambicji odrodzonego państwa polskiego 🇵🇱.
To wyróżnienie o wyjątkowej, uniwersalnej wartości dla całej ludzkości. Dla nas jest też okazją, by przypomnieć rzecz, o której rzadko mówi się w kontekście architektury: żeby modernistyczna Gdynia mogła powstać, ktoś musiał ją sfinansować.
Budowa Gdyni i rozwój portu wymagały kapitału - polskiego i zagranicznego 💵 Środkami do realizacji tych ambicji były kredyty udzielane przez banki, a jedną z kluczowych instytucji finansujących powstające miasto był Bank Gospodarstwa Krajowego . , powołany w 1924 roku, był bankiem uniwersalnym i instytucją kredytu długoterminowego. Do jego zadań należało między innymi popieranie ruchu budowlanego oraz wspieranie budownictwa mieszkaniowego 🏦
ryc: Plan Gdyni, 1928 r.
