05/06/2024
Zbigniew Nowak Aleksandrów Łódzki, dnia 17 kwietnia 2024
Ul Wojska Polskiego 69/76
95-070 Aleksandrów Łódzki
Tel. 500 633884
e- email [email protected]
Sejm Rzeczypospolitej
Komisja ds. Petycji
PETYCJA
Działając na podstawie ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. 2017 r., poz. 1123) wnoszę uchwalenie zmian w zakresie obowiązku składania oświadczeń majtkowych w następujących przepisach:
1) Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne
2) Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze
3) Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
4) Ustawa o sprawowaniu mandatu posła i senatora
5) Ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego .
6) Innych ustaw - zawierających zobowiązanie do składania oświadczeń majątkowych
w zakresie w w jakim zostałaby uchwalona całkiem nowa, regulująca zasady składania oświadczeń majtkowych ustawa:
„o ujawnianiu składników majątkowych funkcjonariuszy publicznych, ich małżonków, oraz rejestrze korzyści”
wprowadzi jednolity dla wszytych zobowiązanych grup funkcjonariuszy publicznych RP wzór oświadczenia majtkowego, zaopatrzonego w taką sam samą podstawę o odpowiedzialności karnej, np. z art. 233 kk, przy czym projektowane przepisy winny przewidywać dodatkowo:
a) wydłużony do lat 15 obowiązek przechowywania oświadczeń majątkowych odpowiednio do okresu karalności o czyn z art. 233 kk - objęciem takim okresem już złożonych oświadczeń
b) obowiązek wypełniania oświadczenia majątkowego w postaci elektronicznej w oparciu o dedykowaną aplikacje uniemożliwiającą zobowiązanym pominiecie rubryk , wpisanie „Z”, innych niejasnych, niejednoczonych lub nieczytelnych wpisów.
c) aplikacja (wzór) do wypełniania oświadczeń majątkowych winna być aktywnym urządzeniem informatycznym mająca funkcje, po wskazaniu PESEL - automatycznego zaciągania danych z: Krajowego Rejestru Sądowego, Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, Ksiąg Wieczystych, a po podaniu NIP, z systemu PIT – przy czym dane oświadczenie majątkowe było by automatyczne anonimizowane tak jak ma to miejsce w przypadku wydruków z CEDIG, nadto zobowiązany wykazywał by w sposób jasny czy oświadczenie majątkowe dotyczy majtku odrębnego czy też wspólnego. Elementem zobowiązania do wypełnienia wzoru oświadczenia majątkowego winna być konieczność zadeklarowania dokonanych w ostatnich 5 latach darowizn
d) projektowane zmiany w zakresie wpisów do Rejestru Korzyści winny zawierać mechanizm powodujący przy braku dopełnienia obowiązku wytrzymanie uposażenia, wynagrodzenia lub innych płatności z tytułu umów lub powołań przy czym Rejestr Korzyści musi być wypełniany w sposób jednoznaczny a nie tak jak to uczynił Donald Tusk – zostawiając puste pola lub stawiająć „Z”
e) projektowane zmiany winny zawierać penalizacje niedopełnienia obowiązku służbowego analizy oświadczeń majtkowych zarzutem z art. 231 kk przez organ wskazany w ustawie, np. prokuratora regionalnego lub kolegium sądu apelacyjnego lub innego podmiotu zobowiązanego do tej czynności
f) zniesione jawności oświadczeń majtkowych winno być jedynie ograniczone jedynie do służb niejawnych, funkcjonariuszy policji lub sił zbrojnych RP, co do których z urzędu istnieje potrzeba zastrzeżenia jawności
g) wzór oświadczenia zostanie zaopatrzony w pouczanie z art. 31 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego
h) objęcie odpowiedzialnością karną z art. 233 kk fałszywości wpisu do Rejestru Korzyści, zarówno w postaci podania nieprawdy jak i jej zatajenia
Przy czym wzór oświadczenia majtkowego oraz jego postać będzie załącznikiem do projektu ustawy już na etapie prac legislacyjnych, nie zaś jak to ma między innymi miejsce w przypadku ustawy antykorupcyjnej zarządzeniem prezydenta RP – w sposób swawolny albowiem w przypadku pozostawienia w postaci delegacji prawa kształtowania wzoru może wywrócić sens uchwalonej ustawy, tak jak to ma miejsce w obecnej chwili – od „Sasa do lasa”
Wzór oświadczenia majtkowego winien być integralną częścią uchwalonej na nowo ustawy.
UZASADNIENIE:
Przepisy antykorupcyjne w Rzeczpospolitej, Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne pomimo zmiany jakie mały za sprawą posła Pawła Kukiza w ostatnich latach miejsce pozostają bardzo mocno niedoskonałym, wręcz archaicznym aktem prawa, które tak naprawdę od samego początku obwiązywania tej ustawy jest prawem, nad którym prawie nikt się na poważnie nie pochyla, nie licząc innej zmiany jaka była w roku 2017, kiedy wraz nowelizacją Ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz Ustawą z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze, środowisko związane ze Zbigniewem Ziobro podstępnie poprzez posłów wyprowadziło z ustawy antykorupcyjnej obowiązek składania oświadczeń majątkowych przez sędziów oraz prokuratorów. Przyczyną tego działania było wykrycie przeze mnie w roku 2017 faktu masowego fałszowania/przerabiania przez sędziów oraz prokuratorów przed w/w zmianą wzorów oświadczeń majtkowych, w taki sposób, ze zobowiązani swawolnie i bezprawnie zmieniali pouczenie odpowiedzialności karnej wpisując wadliwe pouczenie powodując brak odpowiedzialności. Obecnie praktyka ta została zamieniana w inny proceder. W.w środowiska masowo pomijają obowiązek wypełnienia punktu IX. W tych przepisach jest lakoniczne pouczenie o odpowiedzialności karnej bez jej wyraźnego wskazania tak jak to ma miejsce np. w ustawie o sprawowaniu mandatu posła i senatora. Nie bez znaczenia jest tez to, ze wprowadzone dla sędziów oraz prokuratorów zmiany spowodowały brak obowiązku ujawniania wynagrodzeń jakie otrzymują prokuratorzy oraz sędziowie, co z koleją pozwoliło ukryć prokuratorom Prokuratorom Prokuratury Krajowej ogromne uposażenia - o czym było niedawno w mediach. Wprowadzone zmiany pozwoliły tez ogromnej masie sędziów uzyskać zniesienie jawności oświadczeń majtkowych. Dla przykładu – sędziowie z SR Warszawa Śródmieście mają w 8/10 tajne oświadczenia majątkowe
Następną dalej idąca wadą obowiązujących przepisów antykorupcyjnych jest to, że oświadczenia majątkowe obecnie są składne przez rożne grupy w oparciu o tuzin rożnych ustaw, jedne z odpowiedzialnością z art. 14 ustawy antykorupcyjnej, za co grozi do 5 lat pozbawienia wolności, przy czym tylko za podanie nieprawdy jednak już nie za jej zatajenie, inne z art. 233 kk , za co grozi do 8 lat, natomiast funkcjonariusze policji nie podlegają żądnej odpowiedzialności karnej poza dyscyplinarną. Takie zróżnicowanie w obowiązku przy składaniu oświadczeń majtkowych, szczególnie w zakresie odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczania można tłumaczyć jedynie tym, ze ustawodawca nie działał i nadal nie działa w sposób racjonalny, a nawet swoim działaniem ułatwia zatajanie składników majątkowych, które mogą mieć swoje źródła w czynach zabronionych, przy czym to właśnie rzetelne i obszerne zadeklarowanie składników majątkowych działa odstraszająco. Skutecznym wg wnioskodawcy mechanizmem nie jest tropienie korupcji przez organa ścigania, co zawsze jest z jednej strony czasochłonne, z drugiej kosztowne, ponadto rodzi niechęć do osób wykonujących czynności śledcze. Korupcja powinna być wykrywana już w oparciu o deklaracje, natomiast zapisy w ustawie powinny być takie aby ciężko było ukryć środki pochodzące z przestępstwa.
W obecnym stanie faktycznym i prawnym, braku nadzoru ze strony organów odpowiedzialnych za analizę oświadczeń majątkowych, ukrycie składników majątkowych choćby poprzez nierzetelne, niepełne lub w inny sposób wadliwe wypełniane jest traktowane za przejaw lekkomyślności. Jedynym rozwiązaniem aby takie zachowanie ukrócić jest wprowadzanie wzoru oświadczenia majtkowego oraz rejestru korzyści w postaci „JEDNOLTEGO PLIKU KONTROLNEGO”, który w dużej części ukróci swawole w popełnianiu błędów. JPK jak powszechnie wiadomo okazał się urządzeniem informatycznym, które dało zamierzone efekty, zatem i w przypadku walki z korupcją może przynieść efekty. O taką zmianę wnoszę. Podobnie jak ogrom obywateli.
Najdalej idącym problemem jak jawi się w związku z sferą antykorupcyjną jest kwestia związana z Rejestrem Korzyści. W tym zakresie analiza strony PKW z tym rejestrem dobitnie pokazuje, ze 80 % zobowiązywanych nie dopełniania obowiązku dokonania wpisów a jak już ich dokona vide Donald Tusk ale też ogrom członków rządu oraz administracji centralnej często w postaci pozostawienia pustych rubryk lub wpisu typu „Z” czy „-” I w tym przypadku koniecznym jawi się wprowadzanie mechanizmów informatycznych wymuszających dopełnienie tego obowiązku i uzależnienie np. wypłaty uposażeń. Jako dalsze uzasadnienie faktycznie oraz prawne przedstawiam w załączeniu aż trzy projekty ustaw, z 2007, 2017 r. które zawierają opis problemu oraz ogrom gotowych rozwiązań, przy czym działania legislacyjne z października 2017/18 roku zostały wywołane moją petycją, jednak jak wspomniałem, kwestia poprawnych, pełnych i rzetelnych uregulowań od 20 lat napotyka na opór, choć niewątpliwe jako sukces trzeba odnotować uchwalenie przepisów, które doprowadziły do jawności oświadczeń majątkowych sędziów oraz prokuratorów co z kolei wbrew temu co w swoim stanowisku do Trybunału Konstytucjonalny podnosił RPO przyczyniło się ujawnienia szeregu nieprawidłowości w tych oświadczeniach, które z jakiegoś niezrozumiałego powodu do 2016 roku były masowo przez prokuratorów oraz sędziów fałszowane.
Wzór oświadczenia majątkowego w formie elektronicznej, szczególnie w postaci aktywnej „nauczy” w sposób automatyczny rzetelności w przy wypełnianiu oświadczeń, przy czym ułatwieniem było bu dla zapominalskich autotematyczne pobieranie danych z KRS, lub Ksiąg Wieczystych. Nie powinno to stanowić problemu bo wiele oświadczeń majtkowych zawiera dane z KW. Forma elektroniczna zapobiegnie tez wprowadzeniu danych niejednoznacznych lub pomijaniu rubryk lub niewyraźnego pisma ręcznego. Taki mechanizm do art. 338 Ustawy o obronie ojczyzny w postaci aplikacji IFO stosuje Wojska Polskie – w załączeniu
Rozszerzenie obowiązku ujawniania przez sędziów, asesorów, referendarzy oraz prokuratorów informacji w Rejestrze Korzyści jest celowe oraz zasadne, a na taką potrzebę wykazuje ustalenia jakie płyną z analizy powszechnie dostępnych oświadczeń majątkowych.
Rejestr Korzyści dla np. sędziów oraz prokuratorów pozwali podobnie jak to jest w przypadku osób z administracji rządowej oraz pozostałych organów państwa szybko ustalić czy nie dochodzi do konfliktu interesów oraz nepotyzmu, vide relacje rodzinne w SR w Gryficach prezes sądu/komornik, sędzia/adwokat.
Wydłużenie okresu przechowywania oświadczeń majtkowych do 15 lat wydaje się oczywiście koniecznym albowiem obecny okres – do lat 6 nijak nie koresponduje z okresem przedawnienia o czyn z art. 233 kk. Okres przechowania oświadczeń majątkowych do 6 lat de facto znosi odpowiedzialność z upływem 6 roku, nie jest bowiem możliwym ściganie sprawców w oparciu o kopie oświadczeń. Okres przechowania oświadczeń z art. 338 Ustawy o obronie ojczyzny wynosi 10 lat
Dla przykładu czytuje przepisy dwóch ustaw:
Art. 104. Prawo o prokuraturze - Oświadczenie o stanie majątkowym prokuratora
§ 7. Informacje zawarte w oświadczeniu są jawne, także co do imienia i nazwiska, z wyjątkiem danych adresowych, informacji o miejscu położenia nieruchomości, a także informacji umożliwiających identyfikację ruchomości prokuratora lub asesora prokuratury. Na wniosek prokuratora, który złożył oświadczenie, prokurator przełożony może podjąć decyzję o objęciu informacji zawartych w oświadczeniu ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli tajności „zastrzeżone”, określoną w przepisach ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, jeżeli ujawnienie tych informacji mogłoby powodować zagrożenie dla prokuratora lub osób dla niego najbliższych. Oświadczenie przechowuje się przez okres 6 lat.
Art. 87. Prawo o ustroju sądów powszechnych. - Oświadczenie o stanie majątkowym
§ 7. Oświadczenie, o którym mowa w § 1, przechowuje się przez 6 lat.
Okres przechowywania oświadczeń majątkowych powinien a nawet musi korespondować okresem przedawnienia dla czynów z art. 228, 229, oraz art 231 par. 2 Kodeksu Karnego, wszak nie budzi wątpliwości, ze korzyści z sprawstwa czynów z art. 228 KK bezpośrednio lub pośrednio powinny ujawnić się w oświadczeniach majątkowych. Wnioskodawcy znane są przypadki konkretnych posłów, którzy w latach 2011 do 2015 nie ujawniali faktu prowadzania działalności gospodarczej, przy czym dziś nie mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności karnej bo ich oświadczenia majątkowe zostały zniszczone.
Aktywny formularz oświadczenia majątkowego utrudniający możliwość unikania wpisów i zatajenia, z opcją zaciągania danych, w postaci „JPK”, z : Krajowego Rejestru Sądowego, Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, Ksiąg Wieczystych, a podaniu NIP/PESEL, z systemu PIT – przy czym dane oświadczenie majątkowe było by automatyczne zanonimizowane tak jak ma to miejsce w przypadku niepełnej postaci wydruków z CEDIG, jest konieczny albowiem już na przykładzie posłów obecnej kadencji doszło do zatajenia danych o udziałach w spółkach prawa handlowego, piastowanych w tych podmiotach funkcjach, a także o fundacjach Warto też rozważyć wprowadzenie obowiązku ujawniania danych o fundacjach i stowarzyszeniach bez względu na to czy zobowiązany uzyskał z tego podmiotu dochód. Obecnie jest tak, ze zobowiązani, szczególnie parlamentarzyści umyślnie rezygnują z uzyskiwania przychodów by nie ściągać na nie uwagi a także aby otrzymać uposażenie.
Jednocześnie wskazuje, że zgodnie
z Ustawą Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy DZIAŁ III - Małżeńskie ustroje majątkowe Rozdział I Ustawowy ustrój majątkowy Art. 31. § 1.
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. § 2. Do majątku wspólnego należą w szczególności: 1) 2) 3) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków; dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków; środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków; 2024-02-19 ©Kancelaria Sejmu s. 10/62 4) 5) 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, 1429, 1672 i 1941); środki zgromadzone na koncie OIPE w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1238 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego (OIPE) (Dz. Urz. UE L 198 z 25.07.2019, str. 1) oraz na subkoncie OIPE w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o ogólnoeuropejskim indywidualnym produkcie emerytalnym (Dz. U. poz. 1843) każdego z małżonków.
występuje bezsporny obowiązek ujawnienia majątku małżonka co do jego przychodów.
Wielu prokuratorów, z którymi wnioskodawca miał kontakt tłumaczy, ze nie ujawnia takich przychodów bo nie mam punktu , który literalnie ich do tego wzywa, przy czym w załączonych oświadczeń widać, ze tego punkt wypełniają przeważane osoby mające zawartą umowę o rozdzielczości majątkowej poprzez wpisanie info o takiej umowie. Wiele osób, w tym posłowie (pojedyncze przepadki) już na wstępie wyraźnie zaznaczają, ze pozostają w ustawowej wspólnocie małżeńskiej. Informacyjnie podnoszę, ze wspólnotę lub jej brak można często ustalić dopiero poprzez analizę odpisów z KRS lub informacji zawartej w CEDIG – vide poseł Paweł Śliż, który pomimo wspólnoty nie ujawnił przychodów żony.
Podnoszę także, że za pełniejsza jawnością oświadczeń majtkowych, w tym sędziów oraz prokuratorów przemawia to, że w okresie od 2016 roku nie zanotowano żadnych incydentów w ich kierunku z wykorzystywaniem oświadczenia majątkowego, przy czym przepis o zastrzeżeniu oświadczenia majątkowego jest w niektórych sądach mocno nadużywany
Jednocześnie podnoszę, ze zasadnym, a nawet koniecznym jest uchwalenie przepisu abolicyjnego, który pozwoli na szczerość w nowo złożonych oświadczeniach majątkowych albowiem w przypadku braku uwolnienia od odpowiedzialności karnej sprawców za złożone w przeszłości fałszywe oświadczenia trudno będzie się spodziewać, ze po ewentualnym uchwaleniu nowych przepisów nie będzie miała miejsce fala odejść z piastowanego urzędu, szczególnie z prokuratury oraz sądownictwa, gdzie ustąpienie z urzędu może wywołać negatywne konsekwencje. Tak było na Ukrainie po prowadzeniu oświadczeń majątkowych dla sędziów.
Ujawnianiu odpowiednio do wymogów art 31 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego przychodów no z działalności gospodarczej małżonka pozostającego we wspólnocie majątkowej nie sprzeciwia się też treść wyroku z dnia 25 listopada 2021 r o sygn. akt Kp 2/19
Za pilnym uchwaleniem jednej wspólnej ustawy o ujawnieniu oświadczeń majątkowych, na identycznym wzorze dla wszystkich grup zawodowych, z taką sama odpowiedzialnością karną przemawia między innymi to, że ogromna część posłów na Sejm obecnej kadencji wyczerpała w związku z złożonym oświadczeniem majątkowych znamiona art. 233 kk. Ten zarzut dotyczy tez senatorów obecnej kadencji jednak w mniejszym stopniu. Prokuratura już prowadzi postępowania z czyn złożenia fałszywego oświadczenia majątkowego, głównie w postaci zatajenia przez parlamentarzystów przychodów małżonków
Zatrważającym jest to, że posłowie oraz senatorowie na ogół bardzo dobrze wiedzą, że w przypadku wspólnoty małżeńskiej należy ujawnić nieruchomości, mieszkania, domy zasoby pieniężne, wspólne zobowiązania natomiast problem zaczyna się przy tej samej podstawie prawnej (art. 31 KRO) w przypadku konieczności ujawnienia przychodów z pracy najemnej lub działalności gospodarczej lub udziałach w spółkach. Ten problem występuje zarówno w oświadczaniach majątkowych jak i w Rejestrze Korzyści, przy czym w przypadku tego drugiego ogrom osób nie dokonuje w nim żadnych wpisów, nawet nie podając tożsamości małżonka, szczególnie gdy ten jest prezesem rodzinnej spółki. Takie działanie świadczy wprost o umyślnym ukrawaniu przed opinia publiczną przychodów rozumianych jako wspólne.
Dalsze uzasadnienie oraz szczegółowe argumenty w postaci dowodów z dokumentów, głównie poprzez wskazanie, których parlamentarzystów, prokuratorów oraz sędziów dotyczy zarzut zatajenia przychodów odpowiednio do wymogu z art. 31 Kodeksu Rodzinnego oraz Opiekuńczego przedstawię w trakcie prac w Komisji.
Wnoszę o poinformowanie mnie o terminach posiedzeń Komisji ds. Petycji procedującej nad tym przedłożeniem na adres e -mail:
[email protected]
Załączniki:
1) projekt ustawy z 2007 r
2) projekt ustawy z 2017 roku o oświadczeniach majątkowych
3) opinia Ministerstwa Sprawiedliwości do art. 14 Ustawa antykorupcyjnej w zw z art. 233 kk
projekt ustawy z 2017 roku
4) kopie oświadczeń majątkowych prokuratorów zawierających przerobione pouczenie oraz klika
„wzorowo” wypełnionych
5) zawiadomienie o popełnianiu przestępstwa z dnia 30.09.2016
6) petycja Zbigniewa Nowaka 12.10.2017 r.
7) wzór oświadczenia majątkowego funkcjonariusza SOP - brak odpowiedzialności karnej / tylko
dyscyplinarne z ustawie o SOP wraz z odesłaniem do Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego
8) wzór oświadczenia majątkowego funkcjonariusza Policji - brak odpowiedzialności karnej /
tylko dyscyplinarne z ustawie o Policji wraz z odesłaniem do Kodeksu Rodz. i Opiekuńczego
9) pismo RPO do Trybunału Konstytucyjnego
10) Analiza obowiązujących przepisów antykorupcyjnych z wykazaniem mankamentów prawnych
– Anna Wierzbicka ( 2009
11) Artykuł z Czasopisma Prawa Karnego i Nauk Penalnych – autor Marek Sławiński
12) Treść art. 338 ustawy o obronie ojczyzny wraz z WSKAZÓWKAMI w sprawie sporządzania
oświadczeń majątkowych przez żołnierzy zawodowych, nadto wydruk strony czołowej
aplikacji do detalicznego wypełniania oświadczenia - bez możliwości pominięcia rubryki.
Ustawa o obronie ojczyzny przewiduje 10 letni okres przechowania oświadczeń pomimo, iz
ustawa nie przewiduje odpowiedzialności karnej z art 233 kk
Wyrażam zgodę na publikację danych osobowych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 z późn. zm.) na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Sejmu RP– Informacja o złożonych petycjach
Zbigniew Nowak
Poseł na Sejm IV Kadencji
