28/07/2026
د ولی خان بابا لیرې اندېشي — هغه څوک چې له وخته ډېر وړاندې یې لیدل
ولی خان بابا به د یوې پېښې د بیانولو پر مهال ویل چې په افغانستان کې د شوروي اتحاد او مجاهدینو ترمنځ د جګړې پر مهال د امریکا او کاناډا سفیران له ده سره د لیدو لپاره راغلل. هغوی له ولي خان څخه پوښتنه وکړه:
"تاسو ولې د امریکا مخالفت کوئ او د شوروي اتحاد ملاتړ کوئ؟"
نن هم د ډېرو پښتنو په ذهنونو کې دا تاثر شته چې ولي خان د شوروي اتحاد پلوه و، په داسې حال کې چې حقیقت د دې برعکس و. ولي خان د کوم نړیوال ځواک ملاتړی نه و، بلکې د خپل وطن او خپل قوم د ګټو ملاتړی و.
ولي خان سفیرانو ته په ځواب کې وویل:
"نه زه د امریکا مخالف یم او نه د شوروي اتحاد ملګری. زه یوازې د خپل وطن او خپل قوم ښېګڼه غواړم، ځکه چې دا جګړه زموږ په خاوره روانه ده او تر ټولو لوی زیان به یې هم زموږ قوم ته رسېږي."
سفیرانو وویل:
"کله چې موږ مجاهدینو ته وسلې ورکوو، تاسو پرې نیوکه کوئ، خو کله چې شوروي اتحاد د افغان حکومت سره د وسلو مرسته کوي، تاسو د هغې مخالفت نه کوئ، ولې؟"
ولي خان ځواب ورکړ:
"شوروي اتحاد یوې منظمې او باقاعده اردو ته وسلې ورکوي، چې د یو حکومتي نظم او ډیسپلین لاندې کار کوي. جګړه به یوه ورځ خامخا پای ته رسېږي، او په کومه ورځ چې افغان حکومت خپل ځواکونو ته د اوربند امر وکړي، اردو به وسلې کېږدي او بېرته به خپلو بارکونو ته ستنه شي. له هغې وروسته به هېڅ پوځي دا جرئت ونه کړي چې په خپله خوښه جګړې ته دوام ورکړي."
"خو تاسو بل لوري ته له کوڅو، محلو، کلو او مدرسو څخه عام خلک راټولوي، هغوی ته وسلې هم ورکوي او د جګړې روزنه هم ورکوئ. کله چې دا جګړه پای ته ورسېږي، نو دا خلک به څوک کنټرول کړي؟ له دوی څخه به وسلې څوک بېرته واخلي؟ او کله چې دا خلک بې کاره شي، په داسې حال کې چې تاسو یوازې جنګېدل او تباهي کول ورزده کړي وي، نو هغوی به څه کوي؟"
ولي خان بابا فرمایل چې ما په پای کې هغوی ته په ښکاره ټکو کې وویل:
"یاد وساتئ! یوه ورځ به همدا خلک ستاسو پر وړاندې هم ودرېږي او له تاسو سره به هم هماغه چلند وکړي کوم چې نن یې له شوروي اتحاد سره کوي. په دې ټولو حالاتو کې به تر ټولو زیات زما وطن او زما قوم سوځي، تباه کېږي او زیان به ګالي. زه نن ورځ دا راتلونکی بد وخت وینم او ځکه ستاسو د دې تګلارې (پالیسۍ) مخالفت کوم."
وخت ثابته کړه چې د ولي خان بابا دا اندېښنه محض سیاسي مخالفت نه و، بلکې د خپل وطن د راتلونکي په اړه د یو لیرې اندي او مدبر مشر فکر و.
