اسانجو مقصد جنھن ۾ اوهان سماٽن جي سھائتا گُھربل آهي
1 = سماٽ جي قومي سڃاڻپ جي بحالي
2 = سماٽ جي وطن تي خودمختياري
3 = سماٽڪي ثقافت جي بقاء
02/06/2026
سماٽ قوم جو گڻ رهيو آهي ته هو مذهبي معاملن ۾ ڪڏهن به شدت پسند ناهن رهيا، سماٽن جي گھڻائي مسلمان ۽ پنھنجي دين سان پيار ڪندڙ آهي ۽ ان سان گڏوگڏ پنھنجي هزارين سالن تي ٻڌل ثقافت کي به سيني ۾ سانڍيون پئي اچي تنھنڪري مذهبي اڳواڻن کي به ثقافتي اهڃاڻن تي ڳالھائڻ مھل احتياط ڪرڻ گھرجي.
31/05/2026
گذريل ويھن سالن کان لالا سنڌ جي ڪنڊ ڪڙڇ مان وڻ وڍي رهيا آهن جيڪي اسانجا سنڌي ڀائر خوشيءَ سان وڪرو ڪن ٿا
انکان اڳ هر هاريءَ جي ٻني تي چار/پنج ٽالھي،ٻٻر ،ٻير يا ڪنڊيء وغيره جا وڻ لازمي هوندا هئا
پانڌيئڙا واٽ ۾ ٿڪ ڀڃڻ لاءِ ٻنن تي سڪون وٺي پوءِ سفر شروع ڪندا هئا
پر گذريل ٻن ڏهاڪن کان بک جي لالچ سنڌ جي هارين جي ٻني سميت ٻيلن کي به اجاڙي ڇڏيو آهي ،اهوئي ڪارڻ آهي جو گرمي پد 50° کان به مٿي ٿي ويو آهي
وڻڪاري جو خاتمو ڪري ايئرڪنڊيشنر تي ڀاڙڻ جي ڪوشش دراصل فطرت سان هٿچراند آهي جيڪا نه رڳو گرمي پد پر درجنين بيمارين جو ڪارڻ پڻ بڻجي رهي آهي
سماٽ قوم جي فردن تي فرض ٿو ٿئي ته هرهڪ فرد هڪ عدد ٽالھي،ڪنڊي ۽ نم جو وڻ هرسال لڳائي ته جئين سون ورني سنڌ سائي رنگ سان هٻڪي اٿي.
23/05/2026
برصغير ۾ سڀ کان وڌيڪ حملا ٿيا آهن ته اهي سنڌ تي ٿيا آهن، پر تن ماضيءَ جي حملن جي واردات ۽ موجوده حملن جي واردات ۾ فرق اچي ويو آهي
ماضيءَ جا حملا رڳو بادشاهن جي حڪومتن جي حد تائين موجود هئا، جڏهن ته ڪلھوڙن فقيرن جي دور کان سنڌ ۾ نه رڳو بادشاهي تسلط پر ڌاري آبادڪاري جھڙا هاڃيڪار هٿيار پڻ استعمال ڪيا ويا جن ۾ خاص ڪري بلوچن لاءِ سنڌ جا در کوليا ويندي انگريز راڄ تائين
1947 عيسويءَ کان سنڌ جو پنجاب جي ماتحت اچڻ کانپوءِ ون يونٽ جي نالي بنگالين، ڪشميرين، گلگتين،پختونن ،بلوچن، پنجابين سميت هر ٻي قوم کي سنڌ جي مکيه شھرن ۾ آباد ڪيو ويو
ڀٽو صاحب جي ڏنل 73 واري آئين لکت جي شڪل ۾ سنڌ کي پاڪستاني قومن لاءِ هڪ سيلاني جو دسترخوان بڻائي ڇڏيو ته وري سائين جيئم سيد جي ڏنل سنڌ جي آزاديءَ واري نظريي پڻ سنڌي قوم جي وصف سنڌ کي دنيا جي تڙيل لوڌ لاءِ عالمي يتيم خانو بڻائڻ ۾ ڪا ڪسر نه ڇڏي جنھن جو سڀ کان وڏو فائدو بلوچ ڀائرن ورتو جيڪي اڄ بلوچيت جي نانگ ۾ زهر ڀري رهيا آهن ۽ سموري سنڌي قوم ڀٽو صاحب ۽ سيد سڳوري جي مھربانين کي ڀڳتڻ تي مجبور بڻيل آهي
موجوده حڪومتن جون تيار ٿيندڙ ترميمون دراصل ڀٽو صاحب ۽ سيد سڳوري جي خوابن جي تڪميل ئي ڪندڙ آهن جو هاڻ سنڌ کي لساني بنيادن تي ڀاڱا ڀاڱا ڪرڻ جا سانباها ٿي رهيا آهن
پر اسان اهو واضح ڪرڻ ٿا چاهيون ته سنڌ (جنھن جا ڪجھ ڊويزن هندستان، بلوچستان ۽ پنجاب ۾ به آهن) جي ونڊ ڪنھن به صورت ۾ قبول نه ڪبي، سنڌ پنھنجي جوهر ۾ سماٽن جو ڏيھ هيو آهي ۽ رهندو، پنجاب جي ھشِيءَ تي ڪڏندڙ 1947 کان مھاجر هجن يا 80 جي ڏهاڪي کان ايندڙ افغاني هجن يا وري بلوچ گروھ، پر سنڌ جا غيرتمند ٻچڙا سماٽ توڙي غير سماٽ سنڌ جي ونڊ پنجاب جي ڳچيءَ ۾ مڇي جو ڪنڊو ثابت ڪندا ، تنھنڪري اهڙين غيرفطري حرڪتن کان پاسو ڪيو وڃي.
15/05/2026
توسيع پسندي اُن دلفریب ڌٻڻ جو نالو آهي، جيڪا شروعات ۾ ساوڪ وانگر نظر اچي ٿي، پر اندر ئي اندر انسانيت جي پيرن کي اهڙيءَ ريت ڳڙڪائي ٿي، جيئن خاموش دلدل رات جي اوندھ ۾ مسافر کي ڳھي وڃي
اها فقط زمينن تي قبضا ڪرڻ جو نالو ناهي،اها ذهنن، جذبن، عقيدن، ٻولين، ثقافتن ۽ خوابن تي راڄ ڪرڻ جي بيماري آهي
جڏهن ڪو فرد، قوم يا سلطنت پنھنجي پاڇي کي سج کان وڏو سمجھڻ لڳي، تڏهن تاريخ جي پيشانيءَ تي رت جا ڌٻا اڀرڻ شروع ٿيندا آهن
هيءَ دنيا اصل ۾ گلن جي باغ وانگر هئي، جتي هر قوم، هر مذهب ۽ هر تھذيب پنھنجي خوشبوءَ سان ڌرتيءَ کي پئي هڳاء بخشيو پر توسيع پسندي اُن باھ وانگر آهي جيڪا خوشبوءَ بدران دونھون نٿي ڇڏي
اها انسان جي اندر ويٺل انا جي اهڙي بکايل ٻگھڙ آهي، جيڪا پنھنجي بک مٽائڻ لاءِ ٻئي جي وجود کي چيري ڦاڙي ڇڏڻ ۾ دير نٿي ڪري
جڏهن اقتدار جو نشو رڳن ۾ زهر بڻجي ڊوڙندو آهي، تڏهن عقل جا ڏيئا هڪ هڪ ڪري وسامڻ لڳندا آهن، ۽ جنونيت جا الو اوندھ ۾ اکيون کوليندا آهن
ڪنھن سلطنت مذهب جي جھنڊي هيٺ تلوار کنئي، ڪنھن قوم وطن جي محبت کي نفرت جي باھ بڻايو، ڪنهن نسل پنھنجي رت کي پاڪ سمجھي ٻين جي وجود کي ڌوڙ بڻائڻ گھريو ته ڪنھن حڪمران پنھنجي نالي کي سج بڻائڻ لاءِ لکين زندگيون ساڙي ڇڏيون
ظاهري چھرو ڀلي عقيدي جو هجي، قومپرستيءَ جو هجي يا شخصيت پرستيءَ جو، پر اندر جو چھرو گھڻو ڪري ساڳيو هوندو آهي: “مان وڌيڪ، مان مٿانھون ، مان ئي سڀ ڪجھ .”
توسيع پسندي اُن اجگر وانگر آهي جيڪو پھرين ٻين کي ڳڙڪائي ٿو پوءِ آخرڪار پنھنجو ئي جسم چٻاڙڻ لڳي ٿو، دنيا جا وڏا وڳوڙ، جنگيون ۽ قتلِ عام گھڻو ڪري انھيء نفسيات جا ٻچا آهن
جڏهن ڪنھن قوم جي نصاب ۾ انسانيت بدران برتريءَ جا سبق پڙهايا وڃن، جڏهن ڪنھن وطن جي محبت کي ٻين جي وجود جي انڪار سان ماپيو وڃي، تڏهن ڌرتي قبرستانن جي موسم ۾ داخل ٿي ويندي آهي.
انسان جڏهن پنھنجي سچ کي ئي آخري سچ سمجھڻ لڳندو آهي، تڏهن گفتگو جا در بند ٿي ويندا آهن، پوءِ لفظن جي جاءِ تي بارود ڳالھائيندو آهي، پوءِ قلم جي مس رت ۾ تبديل ٿي ويندي آهي، ڪتابن مان فڪر جا گل سڪي ويندا آهن، ۽ انھن جي پنن تي جنگ جا نقش ٺھڻ لڳندا آهن
توسيع پسندي اصل ۾ فڪر جي اها بيماري آهي جتي انسان پاڻ کي محور سمجهي ٿو ۽ باقي دنيا کي پنھنجي چوڌاري ڦرندڙ بي جان سيارا،
مذهبي توسيع پسنديءَ جي تاريخ ڏسو ته مندرن، مسجدن، گرجائن ۽ عبادتگاهن جا مينار به ڪڏهن ڪڏهن رت جي دونھي ۾ لِڪيل نظر ايندا. خدا، جيڪو محبت جو استعارو هو انسان پنھنجي حرص جي هٿيار طور استعمال ڪيو. عقيدن جي باغ ۾ جتي دعا جي پکين کي ڳيچ ڳائڻ گھرجن ها، اُتي نفرت جا ڳجھ لھڻ لڳا
ماڻھو جنت ماڻڻ لاءِ زمين کي دوزخ بڻائڻ لڳا،ڪنھن چيو منھنجو خدا وڏو، ڪنھن چيو منهنجو رستو آخري؛ ۽ انھيءَ “منهنجي” جي ننڍڙي لفظ دنيا کي وڏين جنگين ۾ ڌڪي ڇڏيو.
قومي ۽ وطني توسيع پسندي به ڪا گھٽ خطرناڪ ناهي، وطن سان محبت ته ڌرتيءَ جي مٽيءَ جھڙي پاڪ شئي آهي، پر جڏهن اها محبت ٻين وطنن لاءِ نفرت بڻجي وڃي، تڏهن اها گل بدران ڪنڊو ٿي پوي ٿي،قومپرستي جڏهن توازن وڃائي ويھندي آهي، تڏهن سرحدون فقط نقشن تي نه، پر دلين تي به ڪڍيون وينديون آهن، پوءِ انسان انسان نه رهندو آهي؛ هو فقط ڪنھن جھنڊي جو پاڇو بڻجي ويندو آهي ۽ جھنڊن جا پاڇا جڏهن هڪ ٻئي سان ٽڪرائبا آهن، تڏهن ڌرتيءَ جو سينو درد ڪارڻ ڦاٽي پوندو آهي
شخصي توسيع پسندي شايد سڀ کان وڌيڪ خاموش زهر آهي، ڪي ماڻھو پنھنجي خواهشن کي ڪائنات جو مرڪز سمجھن ٿا، هو رشتن کي به سلطنتن وانگر هلائڻ چاهين ٿا. محبت ۾ به قبضا، دوستيءَ ۾ به حڪمراني، ۽ خلوص ۾ به برتري ڳولين ٿا. اهڙا ماڻھو ٻين جي جذبن کي پنھنجي انا جي زنجيرن ۾ ٻڌڻ چاهين ٿا ته پوءِ محبت به قيدخانو بڻجي پوي ٿي، ۽ رشتا به جنگي ميدان
اصل مسئلو طاقت ۾ ناهي، مسئلو طاقت جي بک ۾ آهي، باھ جيڪڏهن چلھي ۾ هجي ته ماني پچائي ٿي، پر ساڳي باھ جيڪڏهن ٻيلي ۾ لڳي ته هزارين وڻ ساڙي ڇڏيندي آهي،اهڙيءَ طرح اقتدار، عقيدو، وطن يا شخصيت جيڪڏهن توازن ۾ هجن ته خوبصورتي پيدا ڪن ٿا، پر جڏهن انھن ۾ توسيع پسنديءَ جو زهر ملي وڃي، تڏهن اهي انسانيت جي رڳن ۾ موت بڻجي ڊوڙن ٿا.
دنيا کي تباھ ڪندڙ جنگيون فقط هٿيارن سان ناهن وڙهيون وينديون، انھن جي شروعات ذهنن ۾ ٿيندي آهي. جڏهن ڪنھن ٻار جي ذهن ۾ اهو وڌو وڃي ته “تون ٻين کان بھتر ۽ بھترين جي اولاد آهين”، تڏهن مستقبل جي جنگ جو پھريون پٿر رکجي ويندو آهي. جڏهن ڪنھن قوم کي پنھنجي تاريخ فقط فتوحات جي عينڪ سان پڙهائي وڃي، تڏهن هو انسانيت جي گڏيل تڪليفن کي وساري ويھندي آهي، پوءِ ٻاجھ ڪمزوري لڳندي آهي، ۽ طاقت ئي واحد سچ.
پر ڌرتيءَ جي حسن جو راز ته تنوع ۾ آهي. باغ ۾ جيڪڏهن فقط هڪ ئي رنگ جا گل هجن، ته بھار اڻپوري لڳندي آهي، سمنڊ ۾ جيڪڏهن فقط هڪ ئي لھر هجي ته موسيقي ختم ٿي ويندي آهي
انسانيت جو حسن به مختلف سوچن، ٻولين، عقيدن ۽ ثقافتن ۾ سمايل آهي. توسيع پسندي انھيءَ رڱا رڱيءَ کي هڪ ئي رڱ ۾ رڱڻ جي ڪوشش آهي ۽ فطرت کي يڪسانيت ڪڏهن به قبول ناهي هوندي.
انسان کي شايد سڀ کان پهرين پنھنجي اندر جي سلطنت فتح ڪرڻي پوندي. ڇوته جيڪو پنھنجي انا تي حڪومت نٿو ڪري سگھي اهو دنيا تي حڪومت ڪري به تباهي ئي آڻيندو
اصل عظمت ٻين کي جھڪائڻ ۾ ناهي، اصل عظمت ٻين کي جيئڻ ڏيڻ ۾ آهي، محبت جو وڻ اُن وقت وڏو ٿيندو آهي، جڏهن ان جي پاڙن ۾ برداشت جو پاڻي وڌو وڃي
توسيع پسنديءَ جي دلفریب ڌٻڻ مان نڪرڻ لاءِ انسان کي پنھنجي شعور جا ڏيئا ٻيھر ٻارڻا پوندا، ڇو ته جڏهن عقل جا سج اڀرندا آهن، تڏهن جنونيت جا پاڇا پاڻمرادو سُڪي ويندا آهن. ۽ شايد انهيءَ ڏينھن ڌرتي ٻيھر باغ بڻجي سگھي، جتي قومون تلوارن بدران لفظن سان ملنديون، جتي مذهب نفرت بدران محبت سيکاريندا، ۽ جتي انسان پنھنجي برتريءَ بدران پنھنجي انسانيت تي فخر ڪندو.
08/05/2026
دنيا ۾ هڪ ئي قوم ۽ وطن هڪ کان وڌيڪ سڃاڻپون رکي سگھن ٿيون
جنھنجي مثال ڪارڻ ڀارت، سريلنڪا، هالينڊ ،چين ،جاپان، مصر،يونان، ايران ،برما، ٿائيلينڊ وغيره مٿڀرا آهن
اهڙي ريت قومن جا به هڪ کان وڌيڪ نالا ٿيو پون
اهڙي ريت سماٽ قوم کي سنڌي قوم چوڻ به هڪ ئي ڳالھ آھي، سنڌ وطن به سماٽ وطن ئي سمجھيو وڃي، نه ڪي جڳ جي تڙيل قومن جو عالمي يتيم خانو
سامراجي ڌرين جي قبضاگيري واري تشريح قومن جي بنيادي حقن تي نه رڳو راتوهو ٿا سمجھون،گڏوگڏ قومي تشخص جي موت پڻ
سنڌ ۾ رهندڙ سموريون (بلوچ، مھاجر، پٺاڻ، پنجابي ،براهوي وغيره) اسانجون پاڙيسري قومون آهن پر کين سنڌي چئي سماٽن جي سڃاڻپ کي ڇيھو رسائڻ واري رٿابندي کي هاڻ بند ٿيڻ گھرجي.
03/05/2026
توھان اڪثر ٻڌو ۽ هن ڊجيٽل دور ۾ سوشل ميڊيا تي بلوچ ڀائرن پاران ھڪڙو هٺائپ ۾ دعوو ڪندي ڏٺو هوندو ته جيڪر اسين سنڌ ۾ نه هجون ته سنڌ ۽ سماٽن جي وجود کي پنجابي، پٺاڻ، مھاجر ڪڏھوڪو صفا ختم ڪري ڇڏين ھا،
پر جڏھن اسان تاريخ جو مطالعو ڪيون ٿا تہ اسان کي معلوم ٿئي ٿو تہ بلوچ ڀائر ڪڏھن بہ سنڌ جي تاريخ ۾ مارشل حيثيت تحت سنڌ وطن لاءِ وڙھيا ئي ناھن، بلوچ تہ ويتر سنڌ وطن تي قبضاگير جي حيثيت ۾ ھتي پھتا،
جڏھن ارغونن سبي جو قلعو سنڌين کان کسيو تہ چاڪر خان رند جي والد ارغونن جي آجيان ڪئي ۽ ارغونن کي سنڌ تي حملو ڪرڻ لاء نه رڳو همٿايو ، گڏوگڏ بلوچن جو لشڪر بہ ڏيڻ جو اعلان ڪيو،
انھن ساڳين حملا آورن بلوچن جو نسل ھاڻ ڪھڙي اخلاقي اصول تحت دعوا ڪري ٿو تہ سنڌ لاءِ بلوچن قربانيون ڏنيون؟
جڏھن بلوچ اڃا جابلو علائقن ۾ خانابدوشي جي حالت ۾ آباد ٿيا پئي تڏھن سنڌ ۽ سماٽن تي عربن حملا ڪيا، تغلقن حملا ڪيا ، ارغونن حملا ڪيا مغلن حملا ڪيا، پر سماٽ اڄ بہ پنھنجي ڌرتي تي پنھنجو وجود برقرار رکيو ويٺا آھن،
ڇا عربن تغلقن ارغونن ۽ مغلن جي وحشي لشڪرن کان پنجابي پٺاڻ مھاجر ڏاڍا آھن جيڪي سماٽن کي ڳڙڪائي ويندا؟
بلوچ ڀائرن سنڌ وطن لاءِ ڪابہ قرباني ناھي ڏني، سوشل ميڊيا عام ٿيڻ کان پوء اھا ڳالھ اٻوجھ سماٽن جي ذھن ۾ ھنئي وئي تہ بلوچ ئي سنڌ لاء وڙھيا جڏھن تہ حقيقت انجي برعڪس آھي،
مخدوم بلاول سان گڏ ڪھڙو بلوچ ٽلٽي جي ميدان ۾ شھيد ٿيو؟
دولھہ دريا خان سان گڏ ڪھڙو ٻروچ شھيد ٿيو؟
ڄام نظام الدين جي فوج ۾ ڪھڙو ٻروچ ڪمانڊر ھيو؟
دودو سومرو جي شھادت مھل ڪھڙا ٻروچ وڙھيا؟
راءِ سھاسي سان گڏ ڪھڙا بلوچ ھيا؟
حقيقت اھا آھي تہ جيڪي بلوچ سماٽن تي احسان جتايڻ جي ڪوشش ڪن ٿا تن بلوچن جي پنھنجي تاريخ ذلت سان ڀريل ۽ سدائين هڪ خطي کان ٻئي خطي ۾ لڏپلاڻ واري رهي آهي ،
سنڌ تي جيڪي به حملاآور ٿي آيا ، بلوچن سڀني جي خوشامد ڪري جاڳيرون ورتيون، پوءِ اھو ھمايون بادشاھ ھجي يا نادر شاھ ھجي يا احمد ابداليءَ افغاني ھجي،يا آخري قابض انگريز هجي بلوچن سڀني ڌارين جي ھنج ۾ ويھڻ پسند ڪيو،
اھي ساڳيا بلوچ ڀائر جيڪي پنھنجي بھادري جا قصا اٻوجھ سماٽن کي وڏي فخر سان ٻڌائن ٿا ، انھن بلوچن کي شايد اھا خبر ناھي تہ سندن جي دلير بلوچ لشڪر(ٽالپر راڄ) کي انگريزن مياڻي جي ميدان ۾ صرف ڪجھ ڏينھن ۾ شڪست ڏئي ڇڏي ھئي، ان جي برعڪس سماٽ قبيلا ٧٧ سال عربن سان، اڌ صدي ارغون سان ۽ ڪيئي ڏهاڪا مغلن سان وڙهندا رهيا،
عرب، ارغون توڙي مغل سامراج جي قابض ٿيڻ کانپوءِ به فوجي توڙي عوامي سطح تي سماٽ سدائين جنگي حالت ۾ رهيا ايتريقدر جو ڌاريو سنڌ ڇڏي ڀڄڻ تي مجبور ٿيو
سماٽ ھن ڌرتي تي ازل کان رھن پيا ۽ ڌارين حملي آورن سان مھاڏو اٽڪائيندا پيا اچن، سماٽن کي ڪنھن بلوچ ڀائر جي ڪلھي جي گھرج ناهي
سماٽ پنھنجو دفاع ، پنھنجي ڌرتي جو دفاع ڪندا آيا آھن ، ڪندا رھندا ،
اڄڪلھ سماٽن تي توڙي جو ڏکيو دور ھلي پيو پر اھو وقت پري ناھي جڏھن ڌاريان قابض نسل ھن عظيم سنڌ تي سماٽن جو حق تسليم ڪندا ۽ پاڻ ماضيءَ وارن قابضین جيان صرف تاریخ جي ڪاري باب ۾ رهجي ويندا.
Be the first to know and let us send you an email when سماٽ راڄوڻي سٿ posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.
