Paete en 1580

10/10/2025

BAGONGAHASA - Apelyidong Paete

Noong 1849, naglabas si Claveria ng Catálogo Alfabético de Apellidos na maaaring piliin ng mga Pilipino noon. Ngunit hindi lahat ng apelyidong naroon ay purong Kastila. MARAMI roon ay mula sa KATUTUBONG SALITA at MALAY na SALITA.

Halimbawa na lamang ang apelyidong Bagongahasa. Na marami ay ginawa na lamang Basa o Bhasa.

Kung titingnan, ang pinakamalapit na pinagmulan nito ay ang apelyidong BAGUNGAJASA.

Matagal na akong curious sa apelyidong ito.
Imposibleng galing ito sa isang malaswang salita.

Dahil nga iyong marami ay galing sa katutubong salita at malay na salita, hinanap ko ang pinagmulan nito.

BAGUNG - lumang paraan ng pagsulat ng bagong
A - upang magtunog kastila (Hal. Vamos a comer - chichibog na tayo)
Jasa - Malay na salita (Good deed o mabuting gawa)
*Dahil nga katutubo at sikat ang Paete noonpaman sa larangan ng Pag-uukit (Mariano Madriñan, Caancan at Edjuwan), maaaring jasa rin ay tinasahan o HINASA (PINATALAS) tulad ng ginagawa sa Paet ng mga mag-uukit.

Kaya, maaaring ang kahulugan ng BAGONGAHASA ay:

1) BAGONG GAWANG KABUTIHAN (kung susundin ang Malay na pinagmulan)
2) BAGONG TASA O BAGONG HASA (Kung sisipatin sa Lente ng Kultura ng Paete)

Mga Sanggunian:
Catálogo Alfabético de Apellidos (1849). Retrived from Familysearch.com
https://dictionary.cambridge.org/translate/

19/04/2025

"Mukhang pang Biyernes Santo"

Isa sa mga kilalang idyoma sa bansa na nangangahulugang malungkot o mukhang nababalot ng kalungkutan.

Ang mga nasa larawan ay ang daantaong gulang na Imahe ng Mater Dolorosa ng Iglesia Filipina Independiente - Paete.

Iyong may suot ng p**a ay ang ipinuprusisyon tuwing Huwebes Santo. Nababanaag ang mga luha sa mukha ng Mater.

Samantalang tuwing Biyernes naman ay iyong may suot na puti. Bakas sa mukha ng Mahal na Ina ang lungkot at pighati dahil sa pagkamatay ng Panginoong Hesus.

Bakit naiiba ang Imaheng ito?

Ang dalawang Imahe ng Mater Dolorosa na nasa Larawan ay parehong Imahe lamang. Pinapalitan lamang ang mukha nito tuwing sasapit ang Biyernes Santo.

18/04/2025

Pinakamalungkot na Mahal na Araw sa Bayan ng Paete? Hindi ang 2020 at 2021.

Noong gabi ng Marso 22, 1945, natanaw ng karamihang taga-Paete mula sa kanilang pinagtataguan sa bundok na sinusunog ng mga Hapones ang buong Bayan. Ngunit hindi nakuntento ang mga Hapones at bumalik kinabukasan, Marso 23, upang ipagpatuloy ang panununog. Nagmistulang abo ang Paete noong mga panahong iyon maliban sa tinatayang anim o pitong bahay na hindi gaanong napinsala. Lahat ng ito ay nangyari ISANG LINGGO BAGO ANG HUWEBES AT BIYERNES SANTO.

Kasama sa mga tinupok ng apoy ang orihinal na Santo Entierro ng Iglesia Filipina Independiente na nililok ni G. Pablo Bague. Ngunit noong 1947, gumawa ng bagong Senyor ang kanyang anak na si G. Dionisio Bague na ginagamit hanggang ngayon tuwing Mahal na Araw. Noong Hulyo 18, 1958, pinaniniwalaan rin na ang Senyor Sepulcrong ito ay nagkaroon ng Himala matapos nitong lumuhod sa Parokya ng San Santiago Apostol-IFI.

Mga Sanggunian:

Quesada, Eugenio C. 1956. Paete. Manila.
G. Bokwet Cosico
Larawan ng Santo Entierro ng Aglipay (mula sa USAP PAETE)

08/04/2025

Bago magbukang-liwayway ngayong Araw ng Kagitingan.

Another unsung Hero during World War II, a Native of Paete, Laguna based in an article of Inquirer.

Siya po si War Veteran Lourdes Evangelista Castro. Isang Pharmacist na may mahalagang papel sa pagpapalaya sa Prisoners of War sa Los Baños bilang Medic. Isa siya sa dalawang Pilipina na naging kasapi ng WWII U.S. Veterans.
Hindi natapos sa Digmaan ang kanyang paglaban dahil naging Advocate siya ng Civil Rights at pagkakapantay-pantay ng benepisyo ng mga Pilipino at Amerikanong Beterano sa United States.

Mga Sanggunian:
Filipinas Clothing Co
Lourdes Castro (1926-2011): The Story of Rare and Great Hero by Ben Menor, Marisa Castro Otto
Retrieved from:
https://globalnation.inquirer.net/20861/lourdes-castro-1926-2011-the-story-of-a-rare-and-great-hero/amp

31/03/2025

Ang Abril ay isa sa mga pinakamahalagang Buwan noong 1945 at sa Kasaysayan ng Bayan ng Paete. Dito inukit ang mga Bayaning nagbuwis ng kanilang mga buhay para sa Kalayaan.
Maaaring malimutan ng tao ang kani-kanilang mga pangalan, ngunit hindi na maiaalis sa pusod ng Kasaysayan ang kanilang mga Kabayanihan.

Isa na rito si Mayor Luciano Baes Ac-ac (January 1, 1941- Dec. 31, 1941, March 1, 1942- January 2, 1944), isang G**o. Nagtamo siya ng mga matitinding sugat dahil sa pagtorture sa kanya ng mga Hapones na naging sanhi ng kanyang kamatayan.
Siya ang natatanging Punung-Bayan ng Paete na namatay habang nasa posisyon. Ito ay matapos niyang hindi sabihin sa mga kalaban ang pinagtataguan ng 15 kabataan na tumakas mula sa mapang-abusong mga Hapones na kinalaunan ay mga naging Guerilla na lumaban sa mga mananakop.

Mga Sanggunian:

Guhit na Larawan ni G. Beyok Acala
RESOLUSYON BLG. 059 T. 2006 ng Sangguniang Bayan ng Paete, Laguna
Under the Japanese in Paete: My Escape to Freedom by War Vet Quirico Cadang
Retrieved from http://www.newsflash.org/2004/02/tl/tl013364.htm
USAP PAETE

28/09/2024

Road near Paete, c1910
Province of Laguna
Colored Postcard

---------------

shared by ~dalisay~

28/09/2024

24/09/2024

Ang Iskultor sa Likod ng Pamosong Mater Dolorosa. Ang Pambayang Bayani ng Paete, G*t Mariano Baldemor Madriñan.

Maligayang Kaarawan po, Tandang Ano!

1858 - Setyembre 25 - 2024

19/09/2024

May Lumang Tulay sa Loñgos.

Mga natitirang Spanish bridges sa Barangay Longos, Kalayaan Laguna.

Kilala ang arkitekturang Kastila sa mala-arko nitong disenyo at yari sa adobe.

Ang Bayan ng Longos (ngayon ay Kalayaan) ay naging bahagi ng teritoryo ng Paete bago ito maging isang ganap na bayan noong 1669.