15/03/2026
अमेरिका, इजरायल र इरानबीच सुरु भएको युद्धले मध्यपूर्व क्षेत्रमा गम्भीर तनाव सिर्जना गरेको छ। सन् २०२६ फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको यो संघर्ष अहिले पनि जारी छ र पछिल्ला दिनहरूमा आक्रमण तथा प्रतिआक्रमण तीव्र बन्दै गएको छ। युद्धका कारण क्षेत्रीय सुरक्षासँगै विश्व अर्थतन्त्र र ऊर्जा आपूर्तिमा समेत ठूलो प्रभाव परेको छ।
# # युद्ध कसरी सुरु भयो ?
फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले संयुक्त रूपमा इरानका विभिन्न सैन्य तथा परमाणु सम्बन्धी संरचनामा हवाई आक्रमण गरेका थिए। इजरायलले यस सैन्य अभियानलाई “**लायन’स रोअर**” नाम दिएको थियो। आक्रमणमा इरानका उच्च पदस्थ अधिकारीहरू र महत्वपूर्ण संरचनाहरू लक्षित गरिएको बताइएको छ।
यसपछि इरानले इजरायल र अमेरिकाका सैन्य अड्डाहरूमा मिसाइल र ड्रोन आक्रमण गरेर प्रतिआक्रमण सुरु गर्यो। युद्ध चाँडै मध्यपूर्वका अन्य देशहरूमा समेत फैलिन पुगेको छ।
# # पछिल्लो सैन्य अवस्था
हालका दिनहरूमा इजरायल र अमेरिकाले इरानका औद्योगिक तथा तेल सम्बन्धी संरचनामा आक्रमण बढाएका छन्। विशेष गरी इरानको प्रमुख तेल निर्यात केन्द्र **खार्ग आइल्याण्ड**लाई लक्षित गर्दै थप आक्रमण हुन सक्ने चेतावनी अमेरिकी पक्षले दिएको छ।
यता इरानले पनि मिसाइल तथा ड्रोनमार्फत इजरायल र अमेरिकी हितका लक्ष्यहरूमा हमला गरिरहेको जनाएको छ। इरानले अमेरिकाले आक्रमण बन्द नगरेसम्म युद्धविराम सम्भव नरहेको स्पष्ट पारेको छ।
# # क्षेत्रीय तनाव र नयाँ मोर्चा
युद्धले मध्यपूर्वका अन्य देशहरूलाई पनि प्रभावित पारेको छ। इरानसँग नजिक मानिने संगठन हिज्बुल्लाहले लेबनानबाट इजरायलतर्फ रकेट प्रहार गरिरहेको छ भने इजरायलले लेबनानमा प्रतिआक्रमण जारी राखेको छ। यसका कारण लेबनानमा ठूलो मानवीय संकट देखिएको छ।
त्यस्तै खाडी क्षेत्रमा रहेका तेल संरचना तथा बन्दरगाहहरूमा आगलागी र आक्रमणका घटनाहरू बढेका छन्, जसले ऊर्जा सुरक्षामाथि चिन्ता बढाएको छ।
# # विश्व अर्थतन्त्रमा प्रभाव
युद्धका कारण विश्वकै महत्वपूर्ण तेल मार्ग मानिने **हर्मुज जलडमरू**मा जहाज आवतजावतमा ठूलो अवरोध आएको छ। यो मार्गबाट विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति हुने भएकाले यसको अवरोधले तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढाएको छ।
अहिले धेरै जहाजहरू सुरक्षा जोखिमका कारण उक्त मार्ग प्रयोग गर्न हिच्किचाइरहेका छन्, जसले ऊर्जा बजारमा अस्थिरता थप बढाएको छ।
# # मानवीय क्षति
