19/08/2025
सिउँदो विषाक्तता (Lead Poisoning) सम्बन्धी जनचेतना :
- सिउँदो विषाक्तता नेपालमा विशेष गरी बालबालिकामा धेरै ठूलो समस्या बनिरहेको छ। काठमाडौँ लगायत उपत्यका, बिरगंज, धरान-जङ्गकुटा जस्ता औद्योगिक क्षेत्रमा बच्चाहरूको रगतमा सिउँदोको स्तर धेरै उच्च पाइन्छ, जसले उनीहरूको मानसिक विकासमा नकारात्मक प्रभाव पार्छ।
- सिउँदो विषाक्तता mostly घरमा प्रयोग हुने रंग, केहि परम्परागत सौन्दर्य सामग्रीहरू (जस्तै काजल), भाँडा पकाउने बर्तन, औद्योगिक प्रदूषण तथा ठूला शहरका ठूला फोहोर व्यवस्थापनमा संलग्न कामदारहरूमा देखिन्छ। औद्योगिक चोखलाबाट रङमा प्रयोग हुने सिउँदो र चिनी रुपमा प्रयोग हुने केहि रंगहरूले यो समस्या झन् बढाउँछन्।
- यसले बालबालिकामा बुद्धि कम्जोरी, रोग प्रतिरोधात्मक कमजोरी, किड्नी र स्नायुतन्त्रमा असर जस्ता गम्भीर स्वास्थ्य समस्या निम्त्याउन सक्छ। खास गरेर बच्चाहरू र गर्भवती महिलाहरू बढी संवेदनशील छन्।
- नेपाल सरकारले सिउँदो समावेश गर्ने औद्योगिक रङ तथा अन्य उत्पादनहरूमा कडा नियमहरू लागू गर्दैछ। हाल ५५% नमूनाहरूमा सरकारले तोकेको सिउँदोको मापदण्ड मापन भएको छ भने केही रंगहरूमा अत्याधिक सिउँदो भेटिएको छ जुन गम्भीर चिन्ताको विषय हो।
- सिउँदो विषाक्तता रोकथामका लागि २०२४ मा अन्तर्राष्ट्रिय सिउँदो विषाक्तता रोकथाम साप्ताहिक कार्यक्रम समेत मनाइएको छ, जसमा विभिन्न सरोकारवाला निकायहरू, स्वास्थ्यकर्मीहरू, शिक्षाविद्, र सञ्चारकर्मीहरू सहभागी छन्। यी कार्यक्रमहरूले जनतालाई सचेत बनाउँदै सिउँदोको स्रोतहरू नियन्त्रण र सुरक्षित विकल्पहरूको उपयोगमा जोड दिइरहेका छन्।
- हामी सबैले जनचेतना अभिवृद्धि गर्न, सिउँदोयुक्त रंग तथा वस्तुहरूको प्रयोगबाट बच्न, र सरकारी उपायहरूलाई समर्थन गर्न जरुरी छ।
त्यसैले, नेपालमा सिउँदो विषाक्तता एक गम्भीर तर धेरैले अनदेखा गर्ने समस्या हो, जसको समाधानका लागि जनचेतना अभिवृद्धि, कडा नियमहरू कार्यान्वयन, र अध्ययन तथा अनुगमन आवश्यक छ। विशेषगरी बालबालिका र गर्भवती महिलाहरूलाई यसबाट सुरक्षीत राख्नु अत्यावश्यक छ।
