02/10/2026
छातीमा हात राखेर एकपटक सोचौँ आजको नेपाल यहाँसम्म आइपुग्नुको इतिहास हामीले बिर्सन मिल्छ?
राणा शासन अन्त्य गर्ने संघर्षदेखि पञ्चायती व्यवस्था हटाएर बहुदलीय प्रजातन्त्र स्थापना गर्ने आन्दोलनसम्म, १० वर्षे जनयुद्धमार्फत उठाइएको संविधानसभाको एजेण्डादेखि शान्ति प्रक्रिया, २०६२/६३ को जनआन्दोलन अन्तरिम सरकार, संविधानसभा हुँदै लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना गर्नेसम्म विभिन्न राजनीतिक शक्ति, आन्दोलन र नेपाली जनताको महत्वपूर्ण योगदान रहेको इतिहासलाई नकार्न मिल्दैन।
जसले जुन कालखण्डमा देशको राजनीतिक परिवर्तनका लागि योगदान गरे त्यसको सम्मान हुनुपर्छ। इतिहासलाई आफूअनुकूल मात्र व्याख्या गरेर परिवर्तनको वास्तविक यात्रालाई अधुरो बनाउन हुँदैन।
तर इतिहासको सम्मान गर्नुको अर्थ वर्तमानका कमजोरीमाथि प्रश्न गर्न नपाइने भन्ने पनि होइन।
भ्रष्टाचार, बेथिति, अनियमितता, दण्डहीनता, जवाफदेहिताको अभाव र शासनसत्ताप्रतिको बढ्दो जनअसन्तुष्टिले अन्ततः राजनीतिक संकट र सत्ता परिवर्तनको अवस्था सिर्जना गर्यो। जनताको असन्तुष्टिलाई बेवास्ता गर्न नसकिने अवस्था आयो र त्यसैको परिणामस्वरूप अहिलेको शासन व्यवस्था र सरकारसम्मको राजनीतिक यात्रा अघि बढेको हो।
त्यसैले आजको बहसलाई केवल जेन जी’ को विषयमा सीमित गरेर पुग्दैन। उनीहरूले उठाएका प्रश्नको पृष्ठभूमि के हो? जनता किन वाक्कदिक्क भए? भ्रष्टाचार र बेथितिविरुद्ध किन आवाज उठ्यो? लामो राजनीतिक संघर्ष र परिवर्तनपछि पनि जनतामा किन यति ठूलो असन्तुष्टि पैदा भयो?
यी प्रश्नको इमानदार जवाफ खोज्नुपर्छ।
म कुनै पार्टीको कार्यकर्ता वा नेता भएर होइन, एउटा नेपाली नागरिकको हैसियतले यो कुरा राख्दैछु। म त केवल आफ्नो मनमा उठेका प्रश्नहरू समाजसामु राख्ने एउटा माध्यम मात्र हुँ।
त्यसैले नागरिक समाज पत्रकार मानव अधिकारकर्मी
बुद्धिजीवी सामाजिक अभियन्ता र आम नागरिक सबैले इतिहास पढौँ परिवर्तनमा योगदान गर्ने सबै पक्षलाई सम्मान गरौँ र वर्तमानका कमजोरीमाथि पनि निर्भीक भएर प्रश्न गरौँ।
कसैको पक्ष वा विपक्षमा होइन सत्य तथ्य, इतिहास, सुशासन र जनताको हितको पक्षमा बोलौँ।
इतिहास नबिर्सौँ वर्तमानको यथार्थबाट नभागौँ।
भ्रष्टाचार र बेथितिमाथि प्रश्न गरौँ जवाफदेहिता खोजौँ।
किनकि परिवर्तनको इतिहास सम्झिनु हाम्रो जिम्मेवारी हो भने, परिवर्तनपछि जनताले उठाएका प्रश्न सुन्नु र शासनसत्तालाई जवाफदेही बनाउनु पनि नागरिकको उत्तिकै महत्वपूर्ण जिम्मेवारी हो ।
