31/08/2026
काठमाडौं-टोखा-छहरे-गड्खार पुल-आप्र-नर्जा-लच्याङ-सरमथली -पाटीखर्क-बोगटीटार-कालिकास्थान हुँदै वैकल्पिक सडकमार्फत रसुवाको सदरमुकाम धुन्चेसम्म र धुन्चेबाट नुवाकोटको विदुरसम्म पुगेर बाढीबाट प्रभावित क्षेत्रको अवस्था प्रत्यक्ष रूपमा अवलोकन गरेको छु। घर, सडक, पुल, जलविद्युत आयोजना तथा सार्वजनिक संरचनामा भएको ठूलो क्षति, विस्थापित परिवारको पीडा र अझै सम्पर्कविहीन नागरिकको अवस्थाले परिस्थिति अत्यन्तै भयावह र पीडादायी रहेको देखाएको छ। स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय तथा सम्बन्धित पक्षसँग उद्धारका क्रममा देखिएका चुनौती, भइरहेका प्रयास र तत्काल गर्नुपर्ने काम र समन्वयका विषयमा छलफल गरी आवश्यक सुझावसमेत दिएको छु।
यस विपद्को घडीमा उद्धार, राहत र पुनःस्थापनालाई तत्काल उच्च प्राथमिकतामा राखी अझ प्रभावकारी बनाउन सरकार तथा सम्बन्धित निकायको गम्भीर ध्यानाकर्षण गराउँदछु :
१. सुरुङ तथा भूमिगत विद्युतगृहमा फसेकाको तत्काल उद्धार
माथिल्लो त्रिशूली–३ ए, चिलिमे, रसुवागढी, लगायतका जलविद्युत आयोजनाका भूमिगत विद्युतगृहमा कार्यरत कर्मचारी तथा निर्माणाधीन माथिल्लो त्रिशूली–१, लाङटाङ र माथिल्लो त्रिशूली–३ बी आयोजनामा कार्यरत व्यक्तिहरू सुरुङ तथा विद्युतगृहमा फसेको र कतिपयको अवस्था अझै अज्ञात रहेको अवस्था अत्यन्तै चिन्ताजनक छ। सुरुङ उद्धारमा दक्ष विज्ञ, प्राविधिक जनशक्ति र विशेष उद्धार टोलीलाई तत्काल परिचालन गरी उपलब्ध अत्याधुनिक उपकरण तथा प्रविधिको अधिकतम प्रयोग गर्दै उद्धार कार्य युद्धस्तरमा अघि बढाउनुपर्छ। यसका लागि आवश्यक परे अन्तर्राष्ट्रिय उद्धार तथा प्राविधिक टोलीलाई समेत तत्काल अनुमति दिन सरकारसँग आग्रह गर्दछौँ ।
२. हराइरहेका नागरिकको खोज तथा उद्धारमा तीव्रता
बाढीबाट बच्न नदीको माथिल्लो क्षेत्र, पहाडी भेग तथा जोखिमपूर्ण स्थानमा फसेका नागरिकको खोज तथा उद्धारका लागि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र स्थानीय उद्धार टोलीबीच अझ प्रभावकारी समन्वय गरी विशेष अभियान सञ्चालन गरिनुपर्दछ। उद्धारका लागि आवश्यक जनशक्ति, उपकरण र साधनको कुनै कमी हुन दिनु हुँदैन।
३. मृतकको शव व्यवस्थापनलाई प्राथमिकता
टिमुरे वेत्रावति लगायतका क्षेत्रमा बाढीका कारण मृत्यु भएका नागरिकका शव यत्रतत्र रहेको अवस्था अत्यन्तै संवेदनशील छ। शवको खोजी, संकलन, पहिचान र सम्मानपूर्वक व्यवस्थापनका लागि तत्काल विशेष टोली परिचालन गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराउँदछु।
४. धुन्चेसँग सडक सम्पर्क तत्काल पुनःस्थापना
त्रिशूली बजारदेखि बेत्रावतीसम्म अस्थायी ट्र्याक खोली वेलीबृज जडान गरी धुन्चेसम्म सडक सम्पर्क स्थापित गर्ने सम्भावना तत्काल कार्यान्वयनमा ल्याउनुपर्छ। सडक सम्पर्क पुनःस्थापित भएपछि उद्धार, राहत तथा अत्यावश्यक सामग्रीको ढुवानीलाई थप सहज र प्रभावकारी बनाउन सकिन्छ।
५. वेलि बृज जडान
त्रिशुलीको बट्टार क्षेत्र र त्रिशुली पारी जोड्ने वेलि बृज, बेत्रावति क्षेत्रबाट त्रिशुली ३ बि जोड्ने वेलिबृज र धुन्चे श्याप्रुवेसी जोड्ने वेलिबृज छिटोभन्दा छिटो जडान गरी नदीपारीको गाउहरू सडक सन्जालमा जोड्ने काम गरिनु पर्दछ ।
६. राहत सामग्री प्रभावितलाई तत्काल वितरण
स्थानीय तहसँग प्रभावकारी समन्वय गरी खाद्यान्न, खानेपानी, औषधि, अस्थायी आवास, कपडा लगायतका अत्यावश्यक सामग्री तत्काल प्रभावित परिवारसम्म पुर्याउनुपर्छ। रसुवाका बाढी प्रभावित कतिपय क्षेत्रमा अझै पर्याप्त राहत सामग्री पुग्न नसकेको अवस्थाप्रति सरकारको गम्भीर ध्यानाकर्षण गराउँदछु।होल्डिङ सेन्टरहरूमा महिला र वालवालिकालाई मनोपरामर्श सहितको विशेष व्यवस्था गरिनु पर्दछ ।
७. पुनःस्थापना र पुनर्निर्माणको स्पष्ट योजना
तत्कालीन उद्धार र राहतसँगै क्षतिग्रस्त सडक, पुल, विद्युत् तथा अन्य पूर्वाधारको पुनर्निर्माण, मानवीय र भौतिक क्षेति भएका व्यक्ति एवम् परिवारलाई क्षेतिपूर्ति र विस्थापित परिवारको पुनःस्थापनाका लागि संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच स्पष्ट कार्ययोजना, जिम्मेवारी र आवश्यक बजेटको तत्काल व्यवस्था गरिनुपर्छ।
यो बेला दोषारोपण गर्ने होइन, जीवन बचाउने बेला हो। विपद्को यस कठिन घडीमा राज्यका सबै संयन्त्रलाई एकीकृत रूपमा परिचालन गरी प्रत्येक नागरिकको जीवनरक्षा गर्न म सरकारसँग जोडदार माग गर्दछु। उद्धारमा ढिलाइ नहोस्। राहतमा कमी नहोस्। कुनै पनि पीडित नागरिक आफूलाई राज्यविहीन र एक्लो महसुस गर्ने अवस्था नआओस्। यस मानवीय संकटको घडीमा उज्यालो नेपाल पार्टी पीडित नागरिकको साथमा दृढतापूर्वक उभिएको छ। उद्धार, राहत, पुनःस्थापना र पुनर्निर्माणका लागि आवश्यक सबै पहलमा सरकारलाई हाम्रो पूर्ण साथ र सहयोग रहने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछु।