19/05/2026
मिति: २०८३/०२/०५
नेपाल सरकार
विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तन मन्त्रालय
सिंहदरबार, काठमाडौँ
प्रेस विज्ञप्ति
विषय: नवगठित मन्त्रालयको कार्यक्षेत्र तथा सङ्गठनात्मक प्राथमिकता सम्बन्धमा।
नेपाल सरकार (कार्यविभाजन) नियमावली, २०८३ बमोजिम मन्त्रिपरिषद्को हालैको निर्णय अनुसार नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित भई विधिवत रूपमा स्थापना भएको यस विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तन मन्त्रालयको कार्यक्षेत्र, दीर्घकालीन लक्ष्य र सङ्गठनात्मक प्राथमिकताहरूको खाका सर्वसाधारण, अनुसन्धानकर्ता, आविष्कारक तथा सरोकारवाला निकायहरूको जानकारीका लागि यो विज्ञप्ति जारी गरिएको छ।यस मन्त्रालयले देशको समग्र आर्थिक तथा सामाजिक रूपान्तरणका लागि वैज्ञानिक अनुसन्धानको संस्थागत विकास, सूचना प्रविधि, अन्तरिक्ष विज्ञान तथा खगोल अध्ययन सम्बन्धी नीति, कानुन तथा राष्ट्रिय मापदण्ड निर्धारण गर्ने कार्यक्षेत्र प्राप्त गरेको छ। यसका अतिरिक्त जैविक प्रविधि को प्रवर्द्धन, रेडियोधर्मी पदार्थ तथा आणविक प्रविधिको नियमन, रासायनिक पदार्थहरूको सुरक्षित उपयोगको व्यवस्थापन, ओजोन तहको अध्ययन एवं सौर्य विकिरण मापन जस्ता प्राविधिक क्षेत्रहरू यसै मन्त्रालयको प्रत्यक्ष क्षेत्राधिकार भित्र रहने गरी निर्धारण गरिएको छ।स्वदेशमै अनुसन्धान, आविष्कार र प्रविधि स्टार्टअप इकोसिस्टमको सबलीकरण गर्दै देशको प्राज्ञिक र प्राविधिक जनशक्तिलाई देशभित्रै परिचालन गरी बौद्धिक पलायन रोक्न मन्त्रालयले विशेष रणनीतिक योजना कार्यान्वयन गर्नेछ। नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा-प्रतिष्ठान (NAST) लगायतका सम्बद्ध नियामक एवं स्वायत्त अनुसन्धान निकायहरूलाई यसै मन्त्रालय अन्तर्गत एकीकृत गरी सञ्चालन गरिने ब्यहोरा समेत स्पष्ट पारिन्छ।विज्ञान तथा प्रविधिको क्षेत्रमा नवप्रवर्तनकारी अध्ययन एवं अनुसन्धानमा संलग्न प्राज्ञिक व्यक्तित्वहरू, विश्वविद्यालयका शोधार्थीहरू र युवा आविष्कारकहरूका लागि मन्त्रालयद्वारा आगामी आर्थिक वर्षको बजेट तथा कार्यक्रम तर्जुमाका क्रममा जारी गरिने विशेष अनुदान तथा अनुसन्धान फेलोसिप सम्बन्धी कार्यविधिको विस्तृत विवरण आगामी सूचनाहरू मार्फत क्रमशः सार्वजनिक गरिनेछ।
मन्त्रालयको सचिवालय
सिंहदरबार, काठमाडौँ, नेपाल।
शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय - नेपाल Ministry of Science, Technology and Innovation NASA - National Aeronautics and Space Administration
