11/03/2026
आदरणीय प्रधानाध्यापक श्री ठुमराज लामिछानेज्यू,
श्री बि. पि. कोइराला हायर सेकेन्डरी स्कुल
सादर नमस्कार।
हामी यस विद्यालयका पूर्व विद्यार्थीहरू, जसले यही विद्यालयको आँगनबाट अक्षर चिन्यौं, अनुशासन सिक्यौं र जीवनका प्रारम्भिक मूल्यहरू आत्मसात गर्यौं, आज विद्यालयको वर्तमान अवस्था र भविष्यप्रति गहिरो चिन्तासहित तपाईंलाई यो पत्र लेखिरहेका छौं। विद्यालय केवल कक्षाकोठा र भवनहरूको नाम होइन; यो पुस्ता निर्माण गर्ने संस्था हो, जहाँबाट समाजका जिम्मेवार नागरिकहरू तयार हुन्छन्। त्यसैले विद्यालयसँग सम्बन्धित हरेक निर्णयले केवल वर्तमानलाई मात्र होइन, भविष्यलाई पनि प्रभाव पार्छ।
विगत केही समयदेखि विद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष पद पूर्ति गर्ने क्रममा राजनीतिक दलहरूको प्रतिनिधित्वबाट चुनाव गराउने परम्परा चल्दै आएको कुरा सबैलाई थाहा नै छ। लोकतन्त्रमा विचार र आस्थाको स्वतन्त्रता स्वाभाविक कुरा हो। तर विद्यालय जस्तो शैक्षिक संस्थामा नेतृत्व चयनको आधार मुख्यतः राजनीतिक पहुँच बन्न थालेपछि यसको असर संस्थाको मूल उद्देश्यमा पर्नु अस्वाभाविक होइन।
आज हामीले खुलेर भन्न नपरे पनि धेरैले मनमनै महसुस गरिरहेको एउटा वास्तविकता के हो भने—व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष पद कहिलेकाहीँ विद्यालयको आवश्यकता भन्दा पनि कुनै राजनीतिक पहुँच भएको व्यक्तिलाई “सेटल” गर्ने थलो जस्तो बनेको अनुभूति समाजमा फैलिएको छ। यो धारणा कसैप्रति व्यक्तिगत आरोपको रूपमा होइन, तर समयसँगै बनेको सार्वजनिक अनुभूतिको रूपमा देखिएको छ। यही अनुभूतिले विद्यालयप्रतिको विश्वासलाई बिस्तारै कमजोर बनाउने खतरा पनि उत्पन्न गरेको छ।
यसैबीच अर्को चिन्ताजनक पक्ष पनि देखिँदै गएको छ—विद्यालयको शैक्षिक गुणस्तरबारे उठिरहेका प्रश्नहरू र विद्यार्थी सङ्ख्यामा देखिएको क्रमिक गिरावट। एक समय यस विद्यालयमा पढ्न पाउनु गर्वको विषय मानिन्थ्यो; आज भने धेरै अभिभावक र विद्यार्थीहरूले अन्य विकल्पहरू खोज्न थालेको दृश्य देखिनु दुःखद विषय हो। विद्यार्थी सङ्ख्या घट्नु केवल सङ्ख्यात्मक परिवर्तन मात्र होइन; यो विद्यालयप्रतिको विश्वासमा आएको कमीको संकेत पनि हुन सक्छ।
सरकारले शिक्षकलाई व्यक्तिगत रूपमा कुनै राजनीतिक आस्था राख्न छुट दिएको हुन सक्छ, तर विद्यालयले त्यससँगै नैतिकता, पेशागत मर्यादा र संस्थागत जिम्मेवारी पनि माग गर्दछ। विद्यालय भनेको राजनीतिक प्रतिस्पर्धा गर्ने मैदान होइन; यो भविष्य निर्माण गर्ने थलो हो, जहाँको नेतृत्वले दलभन्दा माथि उठेर संस्थाको हितलाई पहिलो प्राथमिकता दिनु पर्ने हुन्छ।
यस सन्दर्भमा आगामी दिनमा गठन हुने विद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष पदप्रति हाम्रो विशेष ध्यान र अपेक्षा छ। त्यो पदमा बस्ने व्यक्ति कुनै दलको प्रतिनिधि मात्र नभई विद्यालयप्रति समर्पित, दूरदर्शी र योग्य व्यक्ति हुनुपर्छ भन्ने हाम्रो स्पष्ट धारणा छ। कम्तीमा पनि त्यस्तो व्यक्ति हुनुपर्छ जसले विद्यालयमा अहिले रहेका समस्याहरू—शैक्षिक गुणस्तर, अनुशासन, विद्यार्थी सङ्ख्या घट्दै जानु, व्यवस्थापन प्रणाली लगायतका विषयहरू—को स्पष्ट पहिचान गर्न सकोस् र ती समस्याहरू समाधान गर्ने ठोस योजना प्रस्तुत गर्न सकोस्।
विद्यालय व्यवस्थापन समिति कुनै राजनीतिक समीकरण मिलाउने ठाउँ होइन, न त व्यक्तिगत प्रतिष्ठा बढाउने पद मात्र हो। यो वास्तवमा सेवा, जिम्मेवारी र दूरदर्शिताको पद हो, जसले विद्यालयलाई सही दिशामा अघि बढाउन सक्छ।
हामी पूर्व विद्यार्थीहरू विद्यालयसँग केवल सम्झनामा मात्र बाँधिएका छैनौं; यो संस्थाप्रति हाम्रो भावनात्मक र नैतिक दायित्व पनि छ। यही विद्यालयले हामीलाई सोच्न, प्रश्न गर्न र समाजप्रति उत्तरदायी बन्न सिकाएको हो। त्यसैले विद्यालयको वर्तमान अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्नु हाम्रो स्वाभाविक जिम्मेवारी पनि हो।
त्यसैले हामी तपाईंमार्फत विद्यालय प्रशासनसँग विनम्र आग्रह गर्न चाहन्छौं कि आगामी व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष चयन प्रक्रियामा विद्यालयको दीर्घकालीन हितलाई केन्द्रमा राखेर सोचियोस्। राजनीतिक समीकरणभन्दा माथि उठेर योग्यता, इमानदारी, दृष्टि र विद्यालयप्रतिको प्रतिबद्धता लाई प्राथमिकता दिइयोस्।
हामीलाई विश्वास छ—समय बित्दै जाँदा जब यस विद्यालयको इतिहासलाई फर्केर हेर्ने दिन आउँछ, तब केही निर्णयहरू यस्ता पनि स्मरणीय रहनेछन् जसले विद्यालयलाई सही दिशामा मोडिदिएका थिए। त्यस्तो इतिहासमा तपाईंको नाम पनि सकारात्मक परिवर्तनको पहल गर्ने व्यक्तिको रूपमा उल्लेख होस् भन्ने हाम्रो हार्दिक अपेक्षा छ।
विद्यालयप्रति माया, चिन्ता र जिम्मेवारीकै भावनाले यो विनम्र आग्रह प्रस्तुत गरेका हौं।
धन्यवाद।
सादर,
श्री बि. पि. कोइराला हायर सेकेन्डरी स्कुलका
पूर्व विद्यार्थीहरूको तर्फबाट
