12/01/2026
Korenmolen Simonia...... bouwjaar 1845 ....... of....... 1852? 🙃
Een indrukwekkend verhaal met nieuwe bevindingen. Leuk om te lezen!!
Historisch onderzoeker Henk van den Heuvel, welke in de archiefstukken is gedoken kwam met een bijzonder maar schitterend resultaat. We proberen het even beknopt te vertellen.
Bekend was al dat Piershil 3 molens heeft gehad waarvan de huidige molen de derde betreft. Om het verhaal niet te lang te maken richten we ons nu even op de huidige molen. Of nou ja, heel even terug naar de vorige. In diverse media staat dat dit een houten, vermoedelijk, achtkante molen was. Echter blijkt in archiefstukken van 1825 dat dit, zoals wij zelf al vermoedde, een ronde stenen molen was welke in 1714 is gebouwd en in 1845 voor 100% zekerheid afbrandde.
Ten tijde van de brand was Jan van der Wilt de korenmolenaar en eigenaar en gaf in 1845 de opdracht voor het bouwen van de huidige molen. De, vermoedelijke, zoon (Adrianus van der Wilt) legde op 28 juli van dat jaar de eerste steen. De gevelsteen van de molen geeft dit ook aan.
Het noodlot volstrekte zich in 1846 toen de heer van der Wilt overleed en de in aanbouw zijnde molen in handen kwam van zijn vrouw alszijnde erfgenaam.
Op dat moment was de molen nog niet voltooid gezien op kadastrale bevindingen alleen grondbelasting werd geheven met als bij tekst "in aanbouw zijnde korenmolen". Vermoedelijk heeft de bouw van de molen 6 jaren stilgelegen. Zolang een gebouw niet is voltooid wat bouw betreft betaalde men alleen belasting over de grond van het desbetreffende perceel. Vermoedelijk liet men in die periode het graan malen op de korenmolen van Goudswaard en/ of Nieuw Beijerland.
In 1852 veranderde deze belasting naar in bedrijf zijnde korenmolen en gaan we ervanuit dat de molen in dat jaar pas is opgeleverd. In deze stukken staat de molen pas als "voltooid" opgetekend.
We zullen ook alle inscripties in de molen eens bestuderen want vrijwel zeker staat hier ook een inscriptie met het jaartal 1852. We wisten verder ook niet waar dat voor was maar wellicht is dit inderdaad de opleveringsdatum.
Nu de hamvraag...... de start van de bouw van de molen was opzeker 1845 maar de oplevering 7 jaar later. Dat betekend dat als we van de oplevering uitgaan de molen dus van 1852 is en niet van 1845. Wat vinden jullie wat we als bouwjaar aan moeten houden? Beide jaartallen hebben dus deels gelijk.
De molen bleef tot 1874 in eigendom van de familie van der Wilt waarna de molen in handen kwam van Gerrit Andeweg en bleef een aantal generaties in de familie Andeweg tot dat Hendrik Jan Andeweg de molen, welke al 6 jaar buiten gebruik was, in 1966 verkocht aan de gemeente Piershil.
Wij vertellen dit verhaal beknopt. Het volledige verhaal is in de onderstaande link te lezen. Feit is wel Henk een geweldig mooi onderzoek heeft verricht met een verrassend resultaat. We zijn Henk dan ook zeer dankbaar voor de tijd en energie die erin is gestoken.
https://piershil.com/molen/1852-de-derde-molen-van-piershil-simonia/
