Državni arhiv Crne Gore

Home
Montenegro
Cetinje
Državni arhiv Crne Gore

Službena stranica Državnog arhiva Crne Gore.

Čuvajući Arhiv, čuvamo Crnu Goru!🇲🇪

03/09/2026

📚 Državni arhiv Crne Gore učestvovaće, po prvi put, na Međunarodnom sajmu knjiga u Tuzima, koji će biti održan od 8. do 11. septembra 2026. godine.

🏛️ Učešće na Sajmu predstavlja priliku za predstavljanje izdavačke djelatnosti, kao i za afirmaciju značaja arhivske građe i pisanog kulturnog nasljeđa u očuvanju istorijske i kulturne baštine Crne Gore.

📖 Državni arhiv Crne Gore će se kroz svoje prisustvo na ovoj manifestaciji pridružiti institucijama i izlagačima posvećenim knjizi, kulturi i očuvanju kulturnog nasljeđa.

28/08/2026

U arhivskoj građi koja se odnosi na područje Andrijevice sačuvani su dokumenti iz druge polovine četrdesetih godina XX vijeka, koji svjedoče o različitim pitanjima tadašnjeg lokalnog života i uprave.

Među njima su akt iz 1945. godine sa opisom granica opštine Gusinje, rješenje iz 1947. godine o eksproprijaciji privatne nepokretne imovine za potrebe izgradnje zgrade osnovne škole u selu Novšići, kao i tapija iz 1950. godine kojom se utvrđuje pravo svojine na opštenarodnoj nepokretnoj imovini.

Ovi dokumenti pružaju uvid u način na koji su se u tom periodu uređivala pitanja teritorijalne organizacije, imovinskih odnosa i razvoja lokalne infrastrukture na području Andrijevice i okoline.

25/08/2026

Među vrijednim svjedočanstvima pravne prošlosti Kotora nalazi se i knjiga Statuta grada Kotora, štampana 1616. godine u Veneciji.

Štampano izdanje Statuta iz 1616. godine nije obuhvatilo cjelokupno pravno nasljeđe grada Kotora. Odluke namijenjene da se trajno poštuju donošene su i mnogo ranije, a neke od njih sačuvane su još od kraja XII vijeka.

Knjiga Statuta, sastavljena najvjerovatnije u prvoj deceniji XIV vijeka, pri čemu najstarije datirane odluke potiču iz 1301. godine, redigovana je i dopunjavana u više navrata, sve do 1425. godine. Sadržala je zatečene stare odluke statutarnog karaktera, kao i nove odluke dodavane tokom vremena, u skladu sa potrebama gradskog života.

Štampano izdanje obuhvatilo je i više od same Knjige Statuta. U njega su uključene i odluke koje su imale zakonsku snagu, kojima su dopunjavane ili mijenjane odluke iz ranijih vremena i propisivane nove norme.

Te kasnije odluke grupisane su u dvije cjeline. Prva je pripisana vremenu kotorske samostalnosti od 1384. do 1420. godine, dok je druga sadržala odluke iz prvog perioda mletačke vrhovne vlasti, od 1421. do 1444. godine.

20/08/2026

U fondu Crnogorske narodne skupštine čuva se Proglas narodu crnogorskome iz 1905. godine 📜, dokument koji pripada vremenu važnih promjena u političkom i institucionalnom životu Crne Gore.

U Proglasu se, između ostalog, govori o građanskim slobodama, jednakosti u uživanju prava i zakonske zaštite, slobodi misli i govora, kao i o ustanovljenju stalne Narodne skupštine i učešću izabranih predstavnika u državnim poslovima.

Dokument je sačuvan kao dio arhivske građe koja svjedoči o razvoju državnih institucija i političkih ideja u Crnoj Gori početkom XX vijeka. 🏛

18/08/2026

Sačuvani dokumenti često povezuju različita vremena u okviru jedne priče.📜

Akt iz 1948. godine upućuje na originalnu tapiju na turskom jeziku iz 1903. godine, koja se odnosila na imovinu u Pljevljima. Time se u istom predmetu susrijeću dokumenti nastali u razmaku od više decenija, ali sačuvani zajedno zbog njihove međusobne povezanosti.

Upravo u tome je jedna od važnih uloga arhiva da sačuva ne samo pojedinačne isprave, već i njihov kontekst, veze i kontinuitet kroz vrijeme.⌛️

13/08/2026

Jedan dokument, jedan važan trenutak u kulturnoj istoriji Nikšića. 📜

Na sjednici održanoj 15. marta 1949. godine, Izvršni odbor Gradskog narodnog odbora Nikšića donio je odluku da se u gradu formira Narodno pozorište 🎭, kao ustanova sa samostalnim finansiranjem Narodnog odbora grada Nikšića.

Na dokumentu se nalaze potpisi tadašnjeg sekretara i predsjedavajućeg ✍️, dok je njegovu tačnost nekoliko godina kasnije, 22. decembra 1955. godine, ovjerilo Narodno pozorište u Nikšiću.

Ovakvi dokumenti danas čuvaju tragove o nastanku i razvoju kulturnih ustanova koje su obilježile život jednog grada. 🗂

11/08/2026

📜Odjeljenje za sređivanje i obradu arhivske građe republičkih organa i organizacija novog perioda u Podgorici nastalo je iz Arhiva za radnički pokret, osnovanog 1953. godine odlukom Centralnog komiteta Saveza komunista Crne Gore.

📝📝Od 1959. godine Arhiv je djelovao kao posebno odjeljenje Istorijskog instituta Crne Gore. Prikupljao je građu o radničkom pokretu i Narodnooslobodilačkom ratu u Crnoj Gori, kao i poslijeratnu građu republičkih društveno političkih organizacija.

Zakonom o arhivskoj djelatnosti iz 1992. godine Arhiv Istorijskog instituta pripojen je Državnom arhivu Crne Gore. Prema podacima iz publikacije, Odjeljenje raspolaže sa 42 arhivska fonda i zbirke, među kojima je i memoarska građa sa 1.045 arhivskih jedinica o razvitku radničkog pokreta i revolucije u Crnoj Gori.

Građa za period od 1918. do 1945. godine sređena je i za nju su izrađena regesta, dok je značajan dio dokumenata objavljen u posebnim zbornicima i izdanjima.

10/08/2026

Istorija Crne Gore ne čuva se samo u velikim događajima i poznatim datumima. 📜 Ona živi i u dokumentima koji svjedoče o svakodnevnom životu gradova, radu ustanova, razvoju škola, preduzeća, sudova i lokalnih uprava.

Državni arhiv Crne Gore djeluje kroz mrežu arhivskih odsjeka koji se nalaze u Andrijevici, Baru, Beranama, Bijelom Polju, Budvi, Cetinju, Danilovgradu, Herceg Novom, Kolašinu, Kotoru, Nikšiću, Pljevljima, Podgorici i Ulcinju. 🗺

Svaki od ovih odsjeka čuva dio zajedničkog pamćenja Crne Gore. 🏛 U njihovim fondovima nalaze se tragovi razvoja gradova i krajeva, ljudi koji su u njima živjeli i institucija koje su oblikovale njihov društveni, kulturni i privredni život.

Zajedno, ova građa čini mozaik istorije Crne Gore, sačuvan u različitim sredinama, ali povezan u jedinstvenu cjelinu. 🇲🇪

06/08/2026

📜Arhivska građa može biti dragocjen izvor za istraživanje istorije porodice, grada, institucije, ličnosti ili određenog događaja.

Prvi korak je da što preciznije odredite temu i vremenski period koji vas zanimaju. Nakon toga potrebno je pronaći odgovarajući arhivski odsjek i informisati se o fondovima i zbirkama koje su dostupne za istraživanje.

Za korišćenje arhivske građe podnosi se zahtjev, lično ili drugim propisanim putem, u skladu sa pravilima Državnog arhiva Crne Gore. Građa se može koristiti u naučne, stručne, obrazovne, kulturne, publicističke i lične svrhe.

Ukoliko su vam potrebni ovjereni prepisi ili kopije dokumenata, oni se izdaju na osnovu pisanog zahtjeva.

Sve informacije o arhivskim odsjecima, načinu korišćenja građe, kontaktima i radnom vremenu dostupne su na sajtu Državnog arhiva Crne Gore.

Address

Zmaj Jovina 14
Cetinje

Website

https://dacg.me/

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Državni arhiv Crne Gore posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Want your organization to be the top-listed Government Service in Cetinje?