28/01/2026
🐘 "ඇඹිලිපිටිය" - මේ නම හැදුණේ කොහොමද? ඔබ නොදන්නා අතීත කතාව! 🌾🏯
සබරගමුවේ කෙළවර, වලවේ ගඟ අද්දර පිහිටි ඇඹිලිපිටිය කියන්නේ අද වන විට දියුණුම නගරයක් වුණත්, මේ නම පිටුපස තියෙන්නේ හරිම අභිමානවත් සහ සරල ඉතිහාසයක්. "ඇඹිලිපිටිය" කියන නාමය බිහි වූ ආකාරය ගැන ප්රධාන මතයන් කිහිපයක්ම තියෙනවා. 🧐👇
1️⃣ "ඇඹිල" ගස්වලින් පිරි පිටිය🌳
ප්රකට මතයකට අනුව අතීතයේ මේ ප්රදේශයේ "ඇඹිල" නමින් හැඳින්වෙන ගස් වර්ගයක් විශාල වශයෙන් දක්නට ලැබී තිබෙනවා. විශාල තැනිතලා භූමියක් වූ මේ ප්රදේශයේ ඇඹිල ගස් බහුලව තිබීම නිසා, "ඇඹිල ගස් ඇති පිටිය" යන අර්ථයෙන් මෙය "ඇඹිල-පිටිය" වී පසුව "ඇඹිලිපිටිය" වූ බව කියැවෙනවා.
2️⃣ ඇඹුල් දොඩම් සහ රජ සමය 🍊🤴
තවත් ජනප්රවාදයකට අනුව, අතීතයේ රජවරුන් සහ හමුදාවන් මෙම ප්රදේශය හරහා ගමන් කරන විට තැන් තැන්වල නවාතැන් ගෙන තිබෙනවා. එවැනි එක් නවාතැන් පොළක සේවය කළ පිරිස රජුට සංග්රහ කිරීම සඳහා "ඇඹුල් දොඩම්" (Sour oranges) ලබාදුන් බවත්, එම ඇඹුල් දොඩම් ගස් තිබූ පිටිය "ඇඹුල්පිටිය" වී පසුව "ඇඹිලිපිටිය" වූ බවත් පැවසෙනවා.
3️⃣ දුටුගැමුණු රජුගේ ඇත් පන්තිය 🐘⚔️
මෙය වඩාත් උද්යෝගිමත් කතාවක්! දුටුගැමුණු රජතුමා විජිතපුර බලකොටුව අල්ලන්නට යුද හමුදාව සංවිධානය කරන විට, ඔහුගේ හමුදාවේ සිටි ඇතුන් (ඇතින්නියන්) මෙම තැනිතලා භූමියේ ගාල් කර තිබූ බව පැවසෙනවා. අතීතයේ ඇතුන් පාලනය කරන ස්ථානවලට "පිටිය" යන නම එක් වූ අතර, එම ඓතිහාසික සිදුවීම් ඇසුරෙන් ද මෙම නම නිර්මාණය වූ බවට විශ්වාසයක් පවතිනවා.
🏗️ එදා වැව් බැඳි රාජධානිය - අද දියුණුවේ නගරය!
ඇඹිලිපිටිය අද ලංකාවේ ප්රධානතම කෘෂිකාර්මික මධ්යස්ථානයක්. වලවේ ගඟ, උඩවලවේ ජලාශය සහ චන්ද්රිකා වැව නිසා මේ බිම අදටත් සශ්රීකයි. වන අලි සැරිසරන රමණීය පරිසරයත්, වෙහෙස නොබලා වැඩ කරන මිනිසුන්ගේ ජවයත් නිසා ඇඹිලිපිටිය කියන්නේ ඇත්තටම සබරගමුවේ මුතු ඇටයක්! 💎✨
