28/05/2026
"သမ္မတကိုယ်တိုင် ပါဝင်လာရတဲ့ တောင်ကိုရီးယား ပြည်သူတွေရဲ့ ပြတ်သားတဲ့ ဘွိုင့်ကော့ကမ်ပိန်း၊ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ထောက်ခံတဲ့အသုံးအနှုန်းကြောင့် 'စတားဘတ်စ်' ကော်ဖီကုမ္မဏီ ဘွိုင့်ကော့ ပြုလုပ်ခံရ"
စစ်အာဏာရှင်စနစ်နဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို အားပေးတဲ့ ပရိုမိုးရှင်းလုပ်ရပ်တခုကြောင့် တောင်ကိုရီးယားက စတားဘတ်စ်ကုမ္ပဏီဟာ ပြည်သူတွေရဲ့ အမျက်ဒေါသနဲ့ ဘွိုင့်ကော့ပြုလုပ်တာ ကြုံတွေ့နေရပြီး စတားဘတ်စ်် မူရင်းကုမ္ပဏီအပြင် ဆက်စပ်နေတဲ့ ရှယ်ယာအများစုပိုင်ဆိုင်တဲ့ Emart မိခင်ကုမ္ပဏီအထိပါ ရှယ်ယာစျေးတွေ ဆက်တိုက် ချက်ချင်းထိုးကျကာ ... ဘွိုင်ကော့ကမ်ပိန်းကြောင့် တောင်ကိုရီးယားက တာဝန်ခံ CEO နဲ့ တာဝန်ခံ ဝန်ထမ်းတွေပါ အလုပ်ဖြုတ်ခံရပြီး အကြီးအကျယ် ပြဿနာတက်နေဆဲဖြစ်ပါတယ်။
တောင်ကိုရီးယားဟာ ဘွိုင်းကော့နဲ့ပတ်သတ်ရင် အရမ်းပြတ်သားပြီး နာမည်ကြီးတဲ့ နိုင်ငံတခုဖြစ်ပါတယ်။ မနေ့က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ပြဿနာကြောင့် အခုဆိုရင် ကော်ဖီတစ်ခွက်ကနေ စစ်အာဏာရှင်စနစ် ဆန့်ကျင်ရေးအထိ ဖြစ်သွားတဲ့ ဖြစ်ရပ်က တောမီးလို ပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ အွန်လိုင်းလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ SNS ပေါ်မှာတော့ စတားဘတ်စ် ခွက်တွေကို တူနဲ့ ရိုက်ခွဲနေတဲ့ ဗီဒီယိုတွေ ဒါမှမဟုတ် အမှိုက်ပုံးထဲ ပစ်ထည့်နေတဲ့ သပိတ်မှောက်မှု သက်သေပြဓာတ်ပုံတွေ၊ ဗီဒီယိုတွေ ဆက်တိုက် တက်လာနေပါတယ်။
သပိတ်မှောက်ရုံတင်မကဘဲ စတားဘတ်စ်ကို လုံးဝ မသုံးစွဲတော့ဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ‘ထာလ်ဗောက်’ (탈벅 - စတားဘတ်စ်ကို ဖြတ်တောက်ခြင်း) ဆိုတဲ့ စကားလုံးအသစ်တောင် ထွက်ပေါ်လာပြီး အများအပြားအသုံးပြုကြတာ ရေပန်းစားနေပါတယ်။
ဘာကြောင့် ဒီလောက်အထိ လူထုဒေါသ ပေါက်ကွဲခဲ့ရတာလဲ? ဆိုတဲ့ အဓိကအကြောင်းအရင်းကတော့ - မနေ့က ၅လပိုင်း ၁၈ရက်နေ့ဟာ မြန်မာပြည်မှာဆိုရင် ၈၈၈၈ (ရှစ်လေးလုံး အရေးတော်ပုံ) ကဲ့သို့ပဲ ထင်ရှားတဲ့ တောင်ကိုရီးယားရဲ့ ၁၉၈၀. ၅·၁၈ ဒီမိုကရေစီအရေးတော်ပုံ (ဂွမ်ဂျုးဒီမိုကရေစီအရေးတော်ပုံ) ၄၆ နှစ်မြောက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီလို နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ဝမ်းနည်းခြင်းကို ရည်စူးတဲ့နေ့မျိုးမှာ စတားဘတ်စ်က ကော်ဖီခွက်အသစ် ပရိုမိုးရှင်း အရောင်းမြှင့်တင်ရေးပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ရေနွေးဓာတ်ဘူး (Tumbler) နာမည်ကို "တင့်ကား" (탱크) လို့ အမည်ပေးခဲ့သလို၊ ပွဲကြော်ငြာစာသားထဲမှာ စစ်အာဏာရှင်ခေတ်တုန်းက ဝမ်းနည်းစရာ ဖြစ်ရပ်ဆိုးကို ပြန်အမှတ်ရစေတဲ့ 'စာပွဲခုံကို ဒုတ်ခနဲ !' (책상에 탁!) ဆိုတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ စကားလုံး ဖော်ပြချက်ကိုပါ သုံးမိခဲ့လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီစကားလုံးဟာ သာမာန်စကားလုံးတခုမဟုတ်ဘဲ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှာ စစ်အာဏာရှင်အစိုးရရဲ့ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ (စစ်အစိုးရရဲ့ လုံထိန်းရဲတပ်ဖွဲ့) ဟာ ဆိုးလ်တက္ကသိုလ်က ပတ်ဂျုံချောလ် (Park Jong-chul - 박종철)ဆိုတဲ့ ကျောင်းသားတစ်ယောက်ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ပြီး သတ်ပစ်ခဲ့တာကို ဖုံးကွယ်ဖို့ ရက်ရက်စက်စက် လိမ်ညာပြီး ပြောခဲ့တဲ့ သမိုင်းဝင် စကားတခွန်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
ရေချိုးဇလုံထဲမှာ ရေနှစ်လိုက်၊ ဖျာနဲ့ပတ်ပြီး ရေနွေးပူလောင်းကာ ရိုက်နှက်လိုက်၊ လျှက်စစ်လျှော့တိုက်ပြီး နှိပ်စက်လိုက်နဲ့ ကျောင်းသားတွေကို နည်းလမ်းမျိုးစုံ နှိပ်စက်ခဲ့လို့ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ပတ်ဂျုံချောလ်ဟာ နောက်ဆုံးမှာတော့ ဆိုးလ်မြို့မှာရှိတဲ့ စစ်ကြောရေးစခန်းမှာပဲ ရေနစ်မွန်းပြီး ကျဆုံးခဲ့ရပါတယ်။ (အခုတော့ စစ်ကြောရေးစခန်းကို တောင်ကိုရီးယားဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှု ပြတိုက်လုပ်ထားပါတယ်။)
အဲဒီအချိန်က စစ်ဆေးရေးမှူးက ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ပတ်ဂျုံချော သေဆုံးရခြင်းအကြောင်းရင်းကို — ဘာမှတောင် မလုပ်ဘူး ငါက "စာပွဲခုံကို 'ဒုတ်' ခနဲ (탁!) ရိုက်ပြီးတော့ မေးလိုက်တဲ့အချိန်မှာပဲ... အဲဒီကျောင်းသားက သူ့ဘာသာ ကြောက်လန့်ပြီးတော့ 'အု' (억!) ဆိုပြီး သူ့ဘာသာ လဲကျသေဆုံးသွားတာ" ဆိုပြီး ရက်ရက်စက်စက် လိမ်ညာဝါဒဖြန့်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီတုန်းက ပြည်သူလူထုဟာ ကျောင်းသားတွေများစွာ သတ်ဖြတ်ခံရတာ၊ ဖမ်းဆီးညှဥ်းပမ်းနှိပ်စက်ခံရတာကို ထပ်ပြီး သီးမခံနိုင်တော့ဘဲ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ပတ်ဂျုံချော သေဆုံးမှုက အစပြုလို့ ဆိုးလ်မြို့ကစလို့ တနိုင်ငံလုံးက ကျောင်းသားတွေ၊ နောက်ထပ် အလွှာပေါင်းစုံက ပြည်သူတွေ လမ်းပေါ်ထွက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြပြီး ပတ်ဂျုံချောလ် ကျဆုံးမှုဟာ တောင်ကိုရီးယားသမိုင်းကို တစ်ဆစ်ချိုး ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့တဲ့ ကြီးမားတဲ့ "အမျိုးသားအဆင့် ဒီမိုကရေစီ အရေးတော်ပုံကြီး" ကို ပေါက်ကွဲလာစေခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ပြည်သူတွေနဲ့ ဒေသခံတွေရဲ့ ဝေဖန်ထောက်ပြချက်တွေကလည်း ပျံ့နှံ့ကြီးထွားနေပါတယ်။
စတားဘတ်စ်(တောင်ကိုရီးယား) ကုမ္မဏီ ဥက္ကဋ္ဌ ဂျောင်ရဲ့ အတိတ်က SNS ပေါ်မှာ "ကွန်မြူနစ်ပါတီကို မုန်းတယ်"၊ (멸공 - ကွန်မြူနစ်ကို ချေမှုန်းရေး) စတာတွေကို ရေးသားခဲ့ဖူးလို့ နိုင်ငံရေးအရ အငြင်းပွားစရာဖြစ်ပြီး တောင်းပန်စာ ပြန်လည် တင်ခဲ့ရဖူးတဲ့ သမိုင်းကြောင်းနောက်ခံကပါ ရှိနေပါတယ်။
အတိတ်က တောင်ကိုရီးယား စစ်အာဏာရှင်တွေဟာ စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုလုပ်တဲ့ ကျောင်းသား၊ကျောင်းသူ တွေကို ကွန်မြူနစ်တွေလို့ စွပ်စွဲပြီး ကျောင်းသားကျောင်းသူ ထောင်ချီကို လက်နက်အစစ် ကျည်အစစ်တွေအပြင် တင့်ကားတွေ၊ လေယာဥ်တွေသုံးပြီး ရက်ရက်စက်စက် ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်း သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ နားကျည်းစရာ ဖြစ်ရပ်မှန် သမိုင်းကလည်း ရှိနေပါတယ်။
ဂွမ်ဂျူးမြို့ခံ အသက် ၃၄ နှစ်အရွယ်ရှိသူ ဆောဂုက - "ရာနှုန်းပြည့် လိုက်လျောပြီး စဉ်းစားပေးရင်တောင် ရေနွေးဓာတ်ဘူး နာမည်ကို 'တင့်ကား' လို့ ပေးတာကိုတော့ တိုက်ဆိုင်မှုဆိုပြီး ထားလိုက်ပါတော့၊ ဒါပေမဲ့ ၄၆ နှစ်မြောက် ဂွမ်ဂျုးဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှု အထိမ်းအမှတ် မေလ ၁၈ ရက်နေ့ကျမှ အရာအားလုံး တပြိုင်နက် ဘာလို့ 'တင့်ကား' နာမည်နဲ့ ပရိုမိုးရှင်း လုပ်ရတာလဲ၊ ပြီးတော့ 'စာပွဲခုံကို တုတ်ခနဲ!' ဆိုတဲ့ စာသားကိုပါ ထည့်သွင်းထားတာကတော့ လုံးဝကို သီးခံ နားလည်ပေးလို့ မရပါဘူး" လို့ ပြောပြီး၊ "ဥက္ကဋ္ဌရဲ့ အတိတ်က အပြောအဆို အပြုအမူတွေကို ပြန်ကြည့်ရင် ဒါဟာ သာမန် ဝန်ထမ်းအဆင့်ရဲ့ မတော်တဆ အမှားတခုမှ ဟုတ်ရဲ့လားလို့ တွေးမိတယ်" လို့ ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။
နောက်ဆုံး ဒီရိုက်ခတ်မှုတွေက တနိုင်ငံလုံးကို ပျံ့နှံ့ ကြီးထွားလာပြီးတော့ သမ္မတ အီဂျေမြောင် ကိုယ်တိုင် ပါဝင်လာခဲ့ရပါတယ်။
မနေ့က ဂွမ်ဂျူးမှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ၅·၁၈ ၄၆ နှစ်မြောက် အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားကို တက်ရောက်ခဲ့တဲ့ သမ္မတ အီဂျေမျောင်ကလည်း သမ္မတရဲ့ X (Twitter) အကောင့်မှာ "အောက်တန်းကျတဲ့ စီးပွားရေးသမားတွေရဲ့ လူမဆန်တဲ့ အောက်ခြေလွတ် လုပ်ရပ်အပေါ် အမျက် ဒေါသထွက်မိတယ်" လို့ ရေးသားပြီး စတားဘတ်စ်ကိုရီးယားကို တိုက်ရိုက် ဝေဖန်လိုက်ပါတယ်။
ဆက်လက်ပြီး "ဒါနဲ့ ထိုက်တန်တဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားပိုင်း၊ စီမံခန့်ခွဲမှုပိုင်း၊ ဥပဒေပိုင်းနဲ့ နိုင်ငံရေးအရ တာဝန်ယူမှုတွေ ရှိရပါလိမ့်မယ်၊ ၅·၁၈ ကျန်ရစ်သူ မိသားစုတွေနဲ့ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရသူတွေကိုရော ပြန်ပြီး တောင်းပန်ပြီးပြီလား" လို့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရေးသားခဲ့ပါတယ်။
ကုမ္ပဏီဘက်က တောင်းပန်မှုနဲ့ ငြင်းပယ်ခံရခြင်း အခြေအနေကတော့ ပြင်းထန်နေဆဲပါပဲ။
အကြောင်းအရင်းကို သိသွားတဲ့ ပြည်သူတွေ ဒေါသအမျက် ချောင်းချောင်းထွက်လာတဲ့အတွက် ဘွိုင့်ကော့ ကမ်ပိန်းကို ပြုလုပ်လာကြပါတယ်။ တရက်တည်းမှာပဲ ရှင်စဲဂဲအုပ်စု (Starbucks Korea) ရဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ကင်ဆူဝမ်ဟာ မေလ ၁၉ ရက်နေ့က တောင်းပန်ဖို့ ဂွမ်ဂျူးမြို့ရှိ ၅·၁၈ အထိမ်းအမှတ်ယဉ်ကျေးမှုစင်တာကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပေမဲ့ ၅·၁၈ အဖွဲ့အစည်းတွေဘက်က ကြိုတင်ချိန်းဆိုထားခြင်းမရှိဘဲ တစ်ဖက်သတ် ရောက်လာတာဖြစ်လို့ တောင်းပန်မှုကို လုံးဝ လက်မခံဘဲ ငြင်းပယ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒုဥက္ကဋ္ဌ ကင်က သတင်းထောက်တွေကို "ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကုမ္ပဏီအုပ်စုအနေနဲ့ အလေးအနက် သဘောထားပါတယ်၊ ဒါဟာ မလျော်ကန်တဲ့ မားကတ်တင်း ဖြစ်ခဲ့တဲ့အတွက် အလေးအနက် တောင်းပန်သလို နောက်နောင် ပြန်မဖြစ်စေရအောင် အကောင်းဆုံး ကြိုးစားသွားမှာပါ" လို့ ပြောခဲ့ပြီး "တမင်တကာ လုပ်ခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး၊ နောက်ပိုင်းမှာ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို အသေးစိတ် စုံစမ်းသိရှိရပြီဆိုရင် နောက်တစ်ခေါက် ထပ်မံလာရောက် တောင်းပန်ပါ့မယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။
စားသုံးသူတွေကြားထဲမှာတော့ "ဒါကို တိုက်ဆိုင်မှုလို့ပဲ မြင်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ သမိုင်းကို လိမ်လည်လှည့်ဖြားပြီး ဒီမိုကရေစီနဲ့ ပြည်သူကို စော်ကားဖို့ လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ အထောက်အထားတွေက သိပ်ကို ထင်ရှားလွန်းတယ်" ဆိုပြီး ဘွိုင်ကော့ကမ်ပိန်းက ပိုမိုပြန့်နှံ့နေပါတယ်။
မြန်ဆန်လွန်းတဲ့ ဘွိုင်ကော့ ကမ်ပိန်းကြောင့် ကုမ္ပဏီရဲ့ အရေးပေါ် အရေးယူမှုနဲ့ စီးပွားရေး ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုကလည်း ပြင်းထန်ပါတယ်။
ဒီရဲ့အကျိုးဆက်ဟာ စတားဘတ်စ်ကိုရီးယားရဲ့ မိခင်ကုမ္ပဏီကြီးဖြစ်ပြီး ရှယ်ယာ ၆၇.၅% ကို ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ အီးမတ်ဒ် (Emart) ကုမ္မဏီဆီကိုပါ တိုက်ရိုက် သက်ရောက်သွားပါတယ်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေရဲ့ ယုံကြည်မှု ရုတ်တရက် ပျက်ပြားသွားပြီး သတင်းထွက်လာတဲ့နေ့မှာတင် အီးမတ်ဒ်ရဲ့ ရှယ်ယာစျေးဟာ တဈနေ့တည်းနဲ့ ၅% ကျော် (၅.၈၅%) အထိ ဆက်တိုက် ထိုးကျသွားတဲ့အထိ ဝမ်သိန်းပေါင်းသောင်းချီ ဆုံးရှုံးထိခိုက်မှု ပြင်းထန်ခဲ့ပါတယ်။
ရှင်စဲဂဲအုပ်စုရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဂျောင်ယုံးဂျင်ကိုယ်တိုင် ပြည်သူလူထုထံ တောင်းပန်စာ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး "တာဝန်အားလုံးဟာ ကျွန်တော့်မှာပဲ ရှိပါတယ်၊ ဘယ်လို ဆင်ခြေမျိုးကိုမှ အလွယ်တကူ လက်ခံပေးမှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကိုလည်း ကောင်းကောင်း သိပါတယ်" လို့ ဆိုကာ ဦးခေါင်းညွှတ်ပြီးတော့ အလေးအနက် တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် အခြေအနေကို ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် စတားဘတ်စ် တာဝန်ခံ CEO ဆွန်ဂျုံဟျွန်းကိုပါ ရာထူးကနေ ချက်ချင်းထုတ်ပယ် (경질) လိုက်တဲ့အထိ အပြင်းထန်ဆုံး အရေးယူပြပြီး ပြည်သူ့ဒေါသကို နှစ်သိမ့်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် တောင်ကိုရီးယားပြည်သူတွေရဲ့ စစ်အာဏာရှင်စနစ် ရွံရှာမုန်းတီးမှု၊ အတိတ်က နားကျည်းစရာ သမိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်ခံစားရမှုတွေနဲ့ လူထုရဲ့ ဒီမိုကရေစီအပေါ် တန်ဖိုးထားမှု ပြင်းထန်တာကြောင့် ဒီအမျက်ဒေါသကတော့ အလွယ်တကူနဲ့ ပြေလည်သွားမယ့်ပုံ မပေါ်သေးပါဘူး။
Reference News
- 이 대통령, 스벅 5·18 ‘탱크데이’ 논란에 “저질 장사치…상응하는 책임 주어져야”.
- ‘5·18 탱크데이’ 논란 일파만파⋯ 이재명 대통령 질타에 스타벅스 대표 전격 해임.
- 멈추지 않는 스타벅스 마케팅 참사…‘굿즈 팔이’에 매몰돼 고장 난 시스템.
- 스타벅스 '탱크데이' 논란에... 정용진 "머리 숙여 사죄"
KyawSan Kr
