19/06/2026
ഷിഗെല്ല, ഡെങ്കിപ്പനി, എംപോക്സ് (മങ്കിപോക്സ്), ആഗോളതലത്തിൽ ഉയർന്നുവരുന്ന എബോള തുടങ്ങിയ പകർച്ചവ്യാധികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കേരളത്തിലെ പകർച്ചവ്യാധി പ്രതിരോധത്തിന്റെ മനഃശാസ്ത്രപരമായ വശങ്ങൾ
ഷിഗെല്ല, ഡെങ്കിപ്പനി, എംപോക്സ് (മുൻപ് മങ്കിപോക്സ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്), എബോള തുടങ്ങിയ പകർച്ചവ്യാധികളുടെ ഉയർന്നുവരുന്ന ഭീഷണി, പകർച്ചവ്യാധി പ്രതിരോധം എന്നത് ഒരു വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ വെല്ലുവിളി മാത്രമല്ല, മറിച്ച് മനഃശാസ്ത്രപരവും സാമൂഹികവുമായ ഒരു വെല്ലുവിളിയാണെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ആരോഗ്യസാക്ഷരത ഉയർന്ന കേരളത്തിൽ പോലും വിവരങ്ങളും അഭ്യൂഹങ്ങളും അതിവേഗം പ്രചരിക്കുന്നതിനാൽ ജനങ്ങളുടെ മനഃശാസ്ത്രം മനസ്സിലാക്കുന്നത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
കേരളത്തിലെ പകർച്ചവ്യാധി പ്രതിരോധത്തിന്റെ മനഃശാസ്ത്രപരമായ വശങ്ങൾ
1. അപകടബോധം (Risk Perception)
ഡെങ്കിപ്പനി പോലുള്ള പരിചിതമായ രോഗങ്ങളെ പലരും നിസ്സാരവൽക്കരിക്കുമ്പോൾ, എബോള പോലുള്ള അപൂർവ രോഗങ്ങളെ അമിതമായി ഭയപ്പെടാറുണ്ട്.
ഭീതി സൃഷ്ടിക്കാതെ യാഥാർത്ഥ്യബോധമുള്ള ജാഗ്രത വളർത്തുകയാണ് ആരോഗ്യസന്ദേശങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമാകേണ്ടത്.
2. ഭയവും ഉത്കണ്ഠയും
പകർച്ചവ്യാധികളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ കുട്ടികൾ, വയോജനങ്ങൾ, മാനസികാരോഗ്യപ്രശ്നമുള്ളവർ എന്നിവരിൽ കൂടുതൽ ഉത്കണ്ഠ സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം.
അമിതഭയം അനാവശ്യ ആശുപത്രി സന്ദർശനങ്ങൾ, മരുന്നുകളും സാധനങ്ങളും അമിതമായി വാങ്ങിക്കൂട്ടൽ, അല്ലെങ്കിൽ ആശുപത്രികളെ ഒഴിവാക്കൽ തുടങ്ങിയ പ്രതികരണങ്ങൾക്ക് കാരണമാകാം.
3. തെറ്റായ വിവരങ്ങളും ‘ഇൻഫോഡെമിക്കും’
സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ അഭ്യൂഹങ്ങളും വ്യാജവാർത്തകളും അതിവേഗം പ്രചരിക്കുന്നു.
ഇത് വാക്സിൻ സ്വീകരണം കുറയ്ക്കാനും ശാസ്ത്രീയ അടിസ്ഥാനമില്ലാത്ത ചികിത്സാരീതികൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ആരോഗ്യസംവിധാനങ്ങളിലുള്ള വിശ്വാസം കുറയ്ക്കാനും ഇടയാക്കും.
4. പൊതുജനവിശ്വാസം
പകർച്ചവ്യാധി നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ സുതാര്യമായ ആശയവിനിമയ
മാതൃകകൾ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ് . ഇത് ജനങ്ങൾക്ക് ആരോഗ്യ സംവിധാനങ്ങളിലുള്ള വിശ്വാസം കൂട്ടാൻ ഉപകരിക്കും
കൃത്യവും സമയബന്ധിതവും സത്യസന്ധവുമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നതിലൂടെ ഈ വിശ്വാസം നിലനിർത്തണം.
5. പെരുമാറ്റമാറ്റങ്ങൾ
കൈകൾ ശുചിയായി സൂക്ഷിക്കൽ, സുരക്ഷിതമായ ഭക്ഷണരീതി, കൊതുക് വളരുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കൽ, രോഗലക്ഷണങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ നേരത്തേ ചികിത്സ തേടൽ തുടങ്ങിയ പ്രതിരോധനടപടികൾ ആരോഗ്യ ജാഗ്രതയുടെ ഭാഗമാക്കേണ്ടതുണ്ട് , ഇവ ആരോഗ്യ ശീലങ്ങൾ ആക്കി പകർച്ചവ്യാധി പ്രതിരോധം വിജയകരമാക്കാം.
6. സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തം
പകർച്ചവ്യാധി പ്രതിരോധം ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.
പരിസരശുചിത്വം, കൊതുക് നിവാരണം, രോഗലക്ഷണങ്ങൾ നേരത്തേ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യൽ എന്നിവയിൽ സമൂഹത്തിന്റെ പങ്കാളിത്തം അനിവാര്യമാണ്.
7. കളങ്കവൽക്കരണവും വിവേചനവും
എംപോക്സ് പോലുള്ള രോഗങ്ങൾ ബാധിച്ചവരോട് സമൂഹം വിവേചനപരമായ സമീപനം സ്വീകരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
രോഗം ഒരു വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ അവസ്ഥയാണെന്നും അത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവത്തിന്റെയോ ധാർമ്മികതയുടെയോ പ്രതിഫലനമല്ലെന്നും പൊതുജനങ്ങളെ ബോധവൽക്കരിക്കണം.
8. മാനസികാരോഗ്യം
ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർക്ക് അമിത ജോലിഭാരം, മാനസിക സമ്മർദ്ദം, ബേൺഔട്ട് എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം.
ഐസൊലേഷനിലോ ക്വാറന്റീനിലോ കഴിയുന്നവർക്ക് ഏകാന്തത, വിഷാദം, ഉത്കണ്ഠ എന്നിവ ഉണ്ടാകാം. അതിനാൽ മാനസിക പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കണം.
9. ദുരന്തസന്നദ്ധതയുടെ മനഃശാസ്ത്രം
പകർച്ചവ്യാധി വരുന്നതിന് മുമ്പുള്ള ബോധവൽക്കരണവും പരിശീലനവും ജനങ്ങളിൽ ആത്മവിശ്വാസവും മാനസിക പ്രതിരോധശേഷിയും വർധിപ്പിക്കുന്നു.
സ്കൂളുകൾ, തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ, ആരോഗ്യസംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തുടർച്ചയായ ബോധവൽക്കരണ പരിപാടികൾ നടത്തണം.
നിർദ്ദേശങ്ങൾ
ശാസ്ത്രീയവും സാംസ്കാരികമായി അനുയോജ്യവുമായ ആരോഗ്യസന്ദേശങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുക.
സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലെ തെറ്റായ വിവരങ്ങളെ അതിവേഗം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് തിരുത്തുക.
രോഗപ്രതിരോധത്തിനൊപ്പം മാനസിക പ്രതിരോധശേഷിയും വളർത്തുക.
പകർച്ചവ്യാധി പ്രതിരോധ പദ്ധതികളിൽ മനഃശാസ്ത്രജ്ഞരെയും മനോരോഗവിദഗ്ധരെയും ഉൾപ്പെടുത്തുക.
തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സ്കൂളുകൾ, സന്നദ്ധസംഘടനകൾ എന്നിവയെ സജീവമായി പങ്കെടുപ്പിക്കുക.
ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർക്കും രോഗികൾക്കും മാനസിക പിന്തുണയും കൗൺസിലിംഗ് സേവനങ്ങളും ഉറപ്പാക്കുക.
ചുരുക്കത്തിൽ
പകർച്ചവ്യാധികളെ ഫലപ്രദമായി പ്രതിരോധിക്കാൻ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ ഇടപെടലുകൾ മാത്രം പോരാ. ജനങ്ങളുടെ മനോനില, സാമൂഹിക പെരുമാറ്റം, ശാസ്ത്രീയ അവബോധം, പൊതുജനവിശ്വാസം, ഉത്തരവാദിത്തബോധം എന്നിവയും ഒരുപോലെ നിർണായകമാണ്. "ഭയമല്ല വേണ്ടത്, ജാഗ്രതയാണ്; അഭ്യൂഹമല്ല വേണ്ടത്, ശാസ്ത്രീയ വിവരങ്ങളാണ്; ഒറ്റപ്പെട്ട ശ്രമമല്ല വേണ്ടത്, സമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ പങ്കാളിത്തമാണ്" എന്ന സന്ദേശം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നത് പകർച്ചവ്യാധി പ്രതിരോധത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകമാണ് .
Dr Mohan Roy G
Professor Department of Psychiatry Government Medical College Trivandrum
