25/05/2026
𝚫𝚬𝚲𝚻𝚰𝚶 𝚻𝚼𝚷𝚶𝚼
𝚬𝚱𝚫𝚮𝚲𝛀𝚺𝚮 𝚪𝚰𝚨 𝚻𝚨 𝟖𝟓 𝚾𝚸𝚶𝚴𝚰𝚨 𝚨𝚷𝚶 𝚻𝚮 𝚳𝚨𝚾𝚮 𝚽𝚲𝛀𝚸𝚰𝛀𝚴 - 𝚨𝚪𝚸𝚰𝚳𝚶𝚱𝚬𝚽𝚨𝚲𝚨𝚺 𝚺𝚻𝚨 𝚽𝚲𝛀𝚸𝚰𝚨 𝚻𝚶𝚼 𝚫𝚮𝚳𝚶𝚼 𝚱𝚨𝚴𝚻𝚨𝚴𝚶𝚼-𝚺𝚬𝚲𝚰𝚴𝚶𝚼
Με ιδιαίτερη συγκίνηση πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 23 Μαΐου 2026 και ώρα 11:00 στα Φλώρια η εκδήλωση Μνήμης που συνδιοργανώθηκε από τον Δήμο Καντάνου-Σελίνου και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Φλωρίων, για τη συμπλήρωση 85 χρόνων από τη Μάχη Φλωρίων – Αγριμοκεφάλας, τιμώντας τους αγωνιστές και του πεσόντες της ιστορικής αυτής μάχης.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ο Δήμαρχος Αντώνιος Κων. Περράκης, ο Αντιδήμαρχος Αντώνιος Καστρινάκης, πρόεδροι και μέλη Δημοτικών Κοινοτήτων, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων και Σωμάτων Ασφαλείας, φορέων, πολιτιστικών συλλόγων και πολίτες του Δήμου μας.
Την επιμνημόσυνη Δέηση τέλεσε ο ιερέας Χρήστος Μπεκρής, εφημέριος της Ενορίας Κακοπέτρου.
Στη συνέχεια εψάλη ο Εθνικός Ύμνος και ακολούθησε η ομιλία για τα γεγονότα της εποχής από τον κ. Σπύρο Δαράκη, πρ. Πρόεδρο μαρτυρικής Μαλαθύρου, πρ. Δήμαρχος Μηθύμνης και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών Ελλάδος, περιόδου 40-45.
Στεφάνια στη μνήμη των πεσόντων κατέθεσαν:
Ο Δήμαρχος Καντάνου-Σελίνου, κ. Αντώνιος Κων. Περράκης,
Ο κ. Ευτύχιος Κουκουτσάκης εκ μέρους της Μείζονος Αντιπολίτευσης του Δήμου Καντάνου-Σελίνου, "ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΝΤΑΝΟΥ-ΣΕΛΙΝΟΥ"
Ο κ. Γεώργιος Γεωργιλάκης, επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης του Δήμου Καντάνου-Σελίνου
Ο κ. Ιωάννης Μπομπολάκης εκ μέρους του ΚΚΕ Καντάνου-Σελίνου
Ο κ. Γεώργιος Κουμάκης εκ μέρους της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης & Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας - Παράρτημα Χανίων
Ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Φλωρίων κ. Ηλίας Μπομπολάκης
Εκ μέρους του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδος ο κ. Σπύρος Δαράκης
Ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Κουστογεράκου κ. Ιωάννης Αναστασάκης &
εκ μέρους των Φορέων Παλαιών Ρουμάτων ο κ. Εμμανουήλ Λιονάκης
Μετά το πέρας της εκδήλωσης προσφέρθηκε στους παρευρισκόμενους παραδοσιακό κέρασμα από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Φλωρίων.
Σας παραθέτουμε παρακάτω αυτούσια την ομιλία του κ. Σπύρου Δαράκη η οποία αναφέρεται στα ιστορικά γεγονότα της Μάχης Φλωρίων – Αγριμοκεφάλας φωτίζοντας σημαντικές πτυχές της ηρωϊκής αυτής σελίδας της τοπικής μας ιστορίας. (Φωτ.: Εμμ. Χαλακατεβάκης)
𝚶𝚳𝚰𝚲𝚰𝚨 𝚺𝚷𝚼𝚸𝚶𝚼 𝚫𝚨𝚸𝚨𝚱𝚮
23-5-1941
ΜΑΧΗ ΦΛΩΡΙΩΝ ΑΓΡΙΜΟΚΕΦΑΛΑΣ 85 ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ
«οι ημερομηνίες των αγώνων των λαών παραμένουν ανεξίτηλα γραμμένες στη μνήμη τους, γιατί είναι υπογραμμένες με το αίμα τους»
Η αντίσταση του ελληνικού λαού στη φασιστική επιδρομή άρχισε τον Οκτώβρη του 40 ως προσταγή της παρτίδας, ως συνταγματική και νομική υποχρέωση των Ελλήνων πολιτών. Το πιο θαυμαστό, εκείνο που την έκανε να μεγαλουργήσει αναδείχνοντας την ανωτερότητα των ιδανικών της ελευθερίας, της Δημοκρατίας και της ανθρωπιάς απέναντι στις ανθρωποφάγες ιδέες του φασισμού είναι η σύζευξη της συνταγματικής υποχρέωσης με την αντιφασιστική ανάταση του ελληνικού λαού. Αυτή η αρμονική στοίχιση είναι που έκανε να υψωθεί και αναλλοίωτο μέχρι σήμερα στην συνείδηση του ελληνικού λαού να παραμείνει το έπος της εθνικής μας αντίστασης. Προσταγή των νεκρών του αντιφασιστικού αγώνα είναι να διατηρηθεί αναλλοίωτη η ιστορική μνήμη.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ πως για να ζούμε σήμερα εμείς ελεύθεροι χρειάστηκε να μαρτυρήσουν εκατομμύρια άλλοι. Στην πατρίδα μας στην Ευρώπη στον κόσμο ολόκληρο είναι αμέτρητοι του μαρτυρίου οι τόποι, όπως αμέτρητα είναι του φασισμού τα κακουργήματα. Για πρώτη φορά εκατομμύρια άνθρωποι κλείστηκαν σε στρατόπεδα, μόνο στην Ελλάδα υπήρχαν 26!!! Για πρώτη φορά έγιναν πειράματα σε κρατούμενους και εξοντώθηκαν συστηματικά εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι. Μόνο στη χώρα μας εκτελέστηκαν περί του 39 χιλιάδες, πέθαιναν από πείνα 600.000 , δεν γύρισαν από τα στρατόπεδα της Γερμανίας περί της 100.000 και τα ολοκαυτώματα ξεπερνούν κάθε όριο φαντασίας. Στη χώρα μας καταστράφηκε το 25% των κατοικιών, το 70% των λιμενικών εγκαταστάσεων, το 75% του εμπορικού στόλου, μεγάλο μέρος του οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου και το σύνολο των σιδηροδρομικών γεφυρών και τούνελ. Παράλληλα δεσμεύτηκε το 80% των Μέσων Μεταφοράς και το 51% των δημοσίων και ιδιωτικών επιχειρήσεων, ενώ η μικρή και φτωχή Ελλάδα υποχρεώθηκε να επωμιστεί το κόστος συντήρησης όχι μόνο των τριών στρατών κατοχής αλλά και τη συντήρηση της στρατιάς του Ρόμελ. Το κόστος κατοχής για την Ελλάδα την περίοδο των 41-42 αντιστοιχούσε στο 113% του ΑΕΠ την ίδια ώρα που σε άλλες χώρες όπως την Ολλανδία και το Βέλγιο ήταν 18% και 24%. Μία στις δύο οικογένειες θρήνησαν θύματα κατά τη διάρκεια του πολέμου και την κατοχή ένας στους δέκα ΈΛΛΗΝΕΣ υπέστη αναπηρία και το 75% των παιδιών υπέφερε από ασθένειες και μετά τον πόλεμο. Είμαστε όμως περήφανοι γιατί οι Χιτλερικοί δεν κατάφεραν να στρατολογήσουν Έλληνες ούτε για τα εργοστάσιά τους ούτε για να πολεμήσουν συμμάχους. Το ατελείωτο μαρτυρολόγιο του λαού μας πρέπει να διδάσκεται στα σχολεία όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης ούτως ώστε η νεολαία μας ως φυσικός συνεχιστής των παραδόσεών μας να γνωρίζει την αλήθεια και να μην επιτρέψει στη λησμονιά να δώσει την άδεια για να ξαναγνωρίσει η ανθρωπότητα τα ίδια και ίσως πιο φρικαλέα εγκλήματα.
Η μάχη της Κρήτης υπήρξε από στρατιωτικής πλευράς ένα από τα ορόσημα του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, αλλά και για την Ελληνική και την Παγκόσμια Ιστορία. Εκτός από την αδιαμφισβήτητη συμβολή της στην καθυστέρηση της προέλασης των Χιτλερικών στρατευμάτων και την αχρήστευση του πολλά υποσχόμενου όπλου των αλεξιπτωτιστών, η ιδιαιτερότητα της έγκειται σε μια καινοτομία. Στην εμφάνιση για πρώτη φορά, απ’ αρχής του πολέμου της μαζικής ένοπλης λαϊκής αντίστασης. Υπάρχει βέβαια ακόμα το εθνικό κράτος αλλά καταρρέει, και ο λαός που δεν πανικοβάλλεται αποφασίζει να πάρει την τύχη στα χέρια του, αψηφά την συντριπτική στρατιωτική υπεροχή του εισβολέα και τον πολεμά τις περισσότερες φορές με πρωτόγονα μέσα, για να υποστεί στη συνέχεια τις ολέθριες συνέπειες του ναζιστικού μένους. Γιατί οι διεθνείς κανόνες πολέμου απαγορεύουν στους πολίτες να υποκαταστήσουν το κράτος και να πολεμήσουν αντί αυτού, εάν δεν ενταχτούν σε μια στρατιωτική μονάδα.
Πάνδημη εμφανίζεται η αντίσταση των Κρητών, ανδρών και γυναικών κάθε ηλικίας από την αρχή της μάχης, με την πτώση των πρώτων αλεξιπτωτιστών το ξημέρωμα της 20ηςΜαΐου 1941. Υπολογίζεται ότι 600 περίπου ομάδες από πολίτες 3-8 ή κατά μια άλλη εκδοχή 3-80 ανδρών η κάθε μια πολέμησαν στην Κρήτη κατά την εισβολή των Γερμανών. Σύμφωνα με τον Καθηγητή Ηλία Αλ. Φιλιππίδη στο βιβλίο του ΚΡΗΤΗ 41 (Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ) της απ’ τον Τσόρτσιλ στο Χίτλερ, η Ελληνική, κατ’ ουσία μεταξική κυβέρνηση με τον Κρητικής καταγωγής πρωθυπουργό Εμμ. Τσουδερό και την καθοδήγηση των Άγγλων αποφάσισε την δημιουργία πολιτοφυλακής, στο παρά πέντε της Γερμανικής εισβολής, κάτω από την μεγάλη πίεση των αποφασισμένων για αντίσταση και πόλεμο Κρητικών και όχι γιατί πράγματι επιθυμούσε να κρατηθεί ελεύθερη η Κρήτη. Μετά το αντιβασιλικό κίνημα του 1935 και την ένοπλη εξέγερση στα Χανιά τον Ιούλιο του 1938, μόνιμος ήταν ο εφιάλτης των φιλομοναρχικών ότι η Κρήτη θα στασιάσει, ώστε παράλληλα με τον αφοπλισμό του λαού, ματαίωσαν και την ίδρυση της Πολιτοφυλακής. Η πανστρατιά των Κρητών που προκάλεσε η διαταγή (4\1\1941) της στρατιωτικής διοίκησης Χανίων ανησύχησε ακόμα περισσότερο τους καθεστωτικούς, οι οποίοι με δύο διαταγές του Κων. Μανιαδάκη περιορίζουν αρχικά τον αριθμό των ανδρών και εν συνεχεία τον Μάρτιο ακυρώνουν πλήρως την προσπάθεια με την διάλυση των ήδη συγκροτημένων ομάδων πολιτοφυλάκων διαπράττοντας έτσι ένα ακόμα “έγκλημα” εις βάρος της Κρήτης και της Ελλάδας πέρα από την «εξοντωτική» μεταχείριση της 5ης Μεραρχίας.
Η πρόθεση της Κυβέρνησης και των Άγγλων ήταν η μάχη της Κρήτης να δοθεί με όρους μόνο τακτικού στρατού και χωρίς την συμμετοχή του λαού.
Στις 23 Μάη, εν μέσω της μάχης, ο βασιλιάς Γεώργιος και ο πρωθυπουργός Εμμανουήλ Τσουδερός, φεύγουν για την Αλεξάνδρεια. Τα Χανιά, το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο συνεχίζουν να αμύνονται σθεναρά. Στις 27 Μάη και ενώ η μάχη της Κρήτης δεν είχε κριθεί, η κυβέρνηση της Αγγλίας δίνει διαταγή για εκκένωση του νησιού. Τη λέξη «γιατί», δεν την είχαν πια στο στόμα τους μόνο οι κρητικοί, αλλά και οι Άγγλοι, οι Αυστραλοί και οι Νεοζηλανδοί στρατιώτες, που έμειναν έκπληκτοι από την εντολή της υποχώρησης. Ο ίδιος ο Γερμανός στρατηγός Στούντεντ στις σημειώσεις του αναφέρει: «Η αιφνίδια κατάρρευσις της αμύνης της νήσου την 27ην Μαΐου μας κατέπληξε, διότι επεριμέναμεν μακρόν αγώνα».
Για τις ευθύνες της Αγγλίας και της ελληνικής κυβέρνησης λέει η «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» (τόμος ΙΕ, σελ. 452): «Η οργάνωση της άμυνας της Κρήτης παρουσίαζε όλα τα μειονεκτήματα μιας εσπευσμένης προσπάθειας με ανεπαρκή μέσα, σε άνδρες αλλά κυρίως σε πολεμικό υλικό. Η ευθύνη της Αγγλίας για την άμυνα της Μεγαλονήσου ήταν τεράστια και ανάλογη με το μέγεθος της καταστροφής. Την εγκληματική σχεδόν παραμέληση της αμυντικής οργανώσεως δεν μπορούσε να αναπληρώσει η γενναιότητα των ανδρών που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν τη φοβερή γερμανική επίθεση που εξαπολύθηκε από την ηπειρωτική Ελλάδα».
Και έρχομαι αμέσως στο Χρονικό της Μάχης.
23 του Μάη 1941
«Στο άκουσμα ότι οι Γερμανοί ανηφορίζουν προς το Σέλινο σε όλα τα χωριά γύρω υπήρχε μια αναστάτωση αλλά και διάθεση για αντίσταση, συσκέψεις σε διάφορα χωριά όπως το Σάσσαλο, ομάδας Κισσαμιτών, στην Κάντανο των Σελινιωτών στα Ρούματα και αλλού, συζητούσαν την οργάνωση της αντίστασης με τα πενιχρά μέσα που διέθεταν.
Η εμφάνιση των Γερμανών στα Φλώρια προς Άναβο σταμάτησε τις συζητήσεις και ήρθε η ώρα των αποφάσεων. Χαρακτηριστικά αναφέρεται η ρήση του παπά Σπύρου Κουνδουράκη που στο Σάσσαλο δήλωσε ‘’εγώ πάω να πολεμήσω και όποιος θέλει ακολουθεί’’»
Η πρώτη ομάδα των Γερμανών, 20 περίπου στρατιώτες, παρουσιάζεται τα ξημερώματα της 23ης του Μάη στα Μεσαύλια, να βαδίζει τον αμαξωτό δρόμο προς το Σέλινο. Προπορεύεται ο μοτοσικλετιστής ανιχνευτής, που προχωρεί λίγο και επιστρέφει, για να κατατοπίσει την ομάδα του.
Και σε λίγο μια βροντερή φωνή, κάποιου Μεσαυλιανού, ακούεται από τα απέναντι υψώματα και φέρνει το μήνυμα στους κατοίκους των γύρω χωριών.
Ο αντίλαλος της φωνής μεταδίδεται, σαν αστραπή και φτάνει τηλεφωνικά και μέχρι την περιοχή των Εννιά Χωριών.
Η πληροφορία αναστατώνει κυριολεκτικά και τους κατοίκους των Φλωριών, γιατί βρίσκονται στην πορεία των Γερμανών. Χωρίς την ελάχιστη καθυστέρηση την μεταφέρουν στα κοντινά τους χωριά, σε ολόκληρο το Σέλινο και τα Παλαιά Ρούματα.
Παντού συναγερμός.
Αμέσως και χωρίς πολλές προετοιμασίες ξεκινούν γέροι, ,μεσήλικες και αστράτευτα παιδιά οπλισμένοι μεγκράδες, κυνηγητικά όπλα και Κρητικά μαχαίρια. Είναι πολλοί και οι άοπλοι, που τρέχουν με την ελπίδα να αποκτήσουν το περιπόθητο όπλο την ώρα της μάχης, παίρνοντας το από τον Εχθρό.
Σε πρόχειρη σύναξη οι Σασαλιώτες με τους κατοίκους των γύρω μικρών χωριών επιλέγουν το μέρος, που προσφέρεται περισσότερο, για την αντιμετώπιση του Εχθρού.
Είναι η Ρεματιά της Αγριμοκεφάλας, δύο περίπου χιλιόμετρα βορειότερα των Φλωρίων. Οι Φλωριανοί δεν προλαβαίνουν να κάνουν άλλη επιλογή. Οι Γερμανοί πλησιάζουν. Υποχρεώνονται να ταμπουρωθούν στα γύρω εδώ υψώματα και μερικοί, οι πιο θαρραλέοι, χαμηλότερα πίσω από τα δένδρα, στους τοίχους των σπιτιών και στο μικρό Ρέμα που βρίσκεται δίπλα μας.
Στα δυτικά υψώματα της Αγριοκεφάλας φτάνουν πρώτοι οι Σασαλιώτες, οι Κοντουδιανοί, οι Σελιανοί, οι Μυλωνιώτες και μερικοί κάτοικοι των Μεσαυλιών.
Οι πρώτοι Γερμανοί, ο προπομπός θα λέγαμε του Εκστρατευτικού Τμήματος, έχει ήδη προσπεράσει και βαδίζει προς τα Φλώρια. Εκεί τους περιμένουν προετοιμασμένοι, καθ’ όλα, οι κάτοικοι του χωριού, ενισχυμένοι με την προσέλευση και πολλών άλλων ελεύθερων πολεμιστών από τα κοντινότερα χωριά Κάντανο, Πλεμενιανά, Δρύς, Σπίνα και με κατοίκους των Παλαιών Ρουμάτων, επί κεφαλής των οποίων ήτο ο Δάσκαλος Δημήτριος Λιονάκης. Έλαβαν μέρος ακόμη στη μάχη αυτή των Φλωριών και μερικοί άλλοι τυχαίως διερχόμενοι.
Με διαφορά μισής περίπου ώρας παρουσιάζεται στα Μεσαύλια και ο κύριος όγκος του Γερμανικού Τμήματος.
Ταυτόχρονα σχεδόν ακούστηκαν στα Φλώρια και την Αγριμοκεφάλα οι πρώτες τουφεκιές. Για αυτό και εμείς σήμερα παρουσιάζουμε τις μάχες που γίνηκαν σε διαφορετικές τοποθεσίες σαν μια και τις τοποθετούμε μέσα στο πλαίσιο που συμπεριλαμβάνει κάθε αντίσταση των κατοίκων της Μεγαλονήσου μας, υπό την Επωνυμία «Η Μάχη της Κρήτης»
Μόλις λοιπόν οι Γερμανοί φτάνανε στη γέφυρα της Αγριμοκεφάλας οι δικοί μας τους πυροβόλησαν και οι πρώτοι νεκροί έπεσαν. Οι Γερμανοί αστραπιαία ακροβολίστηκαν, τοποθέτησαν κατάλληλα τα πολυβόλα τους και ανταπάντησαν με πυκνούς πυροβολισμούς προς τα υψώματα.
Οι πυκνοί πυροβολισμοί, το φοβερό κροτάλισμα των Γερμανικών πολυβόλων και κάπου-κάπου ο τρομακτικός κρότος των χειροβομβίδων από το μέρος των Γερμανών δημιούργησαν πραγματική πολεμική ατμόσφαιρα και προκαλούσαν τον τρόμο. Το μεσημέρι περίπου φτάνει η ομάδα των Εννιά χωριανών, εξήντα (60) άνδρες με επικεφαλής τον Έφεδρο αξιωματικό Γιάννη Ραïσάκη, τον παπά -Σπύρο Κουντουράκη και τον συνταξιούχο Δάσκαλο Γιάννη Φιωτάκη.
Από εκείνη ακριβώς την στιγμή η μάχη παίρνει δραματικότερες διαστάσεις και ευνοϊκότερη τροπή για τους Ελεύθερους σκοπευτές. Καθόλη την διάρκεια της ημέρας η μάχη γίνεται σκληρή πολλές φορές σώμα με σώμα και εκτυλίσσονται σκηνές ηρωισμού αυτοθυσίας και αλτρουισμού στις οποίες καταξιώνονται το ήθος και η ψυχή των απλών λαϊκών αγωνιστών .
Ο απολογισμός της μάχης Αγριμοκεφάλας είναι ο παρακάτω:
Αιχμάλωτοι Γερμανοί 7.
Τους παρέλαβαν οι Εννιαχωριανοί και αργότερα τους παρέδωσαν στον Αστυνομικό σταθμό Κούνενι.
Νεκροί Γερμανοί: Υπολογίζεται περί τους 23
Ολοκληρωτική εξόντωση της φάλαγγας του ανθυπολοχαγού Heller εκτός ενός ανδρός που κατάφερε να διαφύγει από τον κλοιό. 14 νεκροί Γερμανοί στον χώρο που βρισκόμαστε, 2 λίγο πιο πάνω και 7 στην Αγριμοκεφάλα.
Νεκροί δικοί μας, 9 και 5 τραυματίες.
Την επόμενη μέρα οι Γερμανοί με ισχυρές δυνάμεις επανέρχονται καίγοντας και λεηλατώντας το χωριό και σκοτώνουν τον Γεωργιλάκη Ελευθέριο, πρωταγωνιστή της μάχης, και συνεχίζουν την προέλαση τους ως Κάντανο όπου ο αγώνας θα συνεχιστεί με τον ίδιο ηρωισμό στο φαράγγι της Καντάνου όπως ομολογεί ο Γερμανός στρατηγός Βίτμαν.
Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι ο τόπος αυτός πρέπει να προστεθεί στο κατάλογο των μαρτυρικών χωριών της Ελλάδος τόσο για την αντίσταση του όσο για τις εκτελέσεις κατοίκων του στη διάρκεια της κατοχής και για το ότι τον Αύγουστο του 1944 σε μεγάλη εξόρμηση των Γερμανών σε παλαιά Ρούματα – Φλώρια – Σάσαλο έκαψαν για δεύτερη φορά το χωριό και εκτέλεσαν 14 άτομα.
Κυρίες και κύριοι,
Κάθε επέτειος τέτοιων μαχών αλλά και ολοκαυτωμάτων δεν είναι μόνο μια υπενθύμιση ότι ο φασισμός δεν έρχεται από το μέλλον, αλλά και αυτοέλεγχος για τον καθένα μας, αν από τη θέση που κατέχουμε, παλέψαμε για την διεκδίκηση των Γερμανικών επανορθώσεων, του κατοχικού δανείου και της επιστροφής των αρχαιολογικών θησαυρών που δεν είναι αίτημα αλλά ανυποχώρητο δικαίωμα του ελληνικού λαού.
Ας πάρει λοιπόν πρωτοβουλία η Ελληνική πολιτεία ούτως ώστε απόδιακήρυξη να γίνει πράξη το ότι «η Ελλάδα θεωρεί διαχρονικώς ότι οι απαιτήσεις που αφορούν το κατοχικό δάνειο και τις αποζημιώσεις είναι νομικώς ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες».
Όμως, η στάση της Γερμανικής πλευράς, όπως εκφράστηκε απ’ τον κ. Σταϊνμάιερ, παραμένει απαξιωτική, προσβλητική και προκλητική τόσο προς την Ιστορία όσο και προς τη Δικαιοσύνη.
Το Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών «Ελληνικά Ολοκαυτώματα 1940 – 1945» εδώ και δεκαετίες κρατά με κάθε τρόπο ενεργή την διεκδίκηση, αξιώνοντας και απαιτώντας το τραύμα που προξένησαν οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής να κλείσει με την έμπρακτη καταβολή του χρέους των υπαιτίων για το σύνολο των οφειλών. Δηλαδή, για τις πολεμικές επανορθώσεις, για το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο, για τις συλλογικές και ατομικές αποζημιώσεις.
Στο πλαίσιο αυτό:
• Είναι απολύτως αναγκαίο η ελληνική κυβέρνηση να δρομολογήσει όλες τις ενέργειες που αναλυτικά περιγράφονται στο ψήφισμα της Ελληνικής Βουλής του Απριλίου του 2019 με σκοπό -όπως ρητά αναφέρεται- «τη διεκδίκηση των οφειλών και την πλήρη ικανοποίηση όλων των αξιώσεων του Ελληνικού Κράτους από τον Α΄ και Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».
• Επίσης, είναι πλέον καιρός το Υπουργείο Δικαιοσύνης να δρομολογήσει όλες τις προβλεπόμενες ενέργειες ώστε να υπογραφεί η εκτέλεση της απόφασης του Αρείου Πάγου που δικαιώνει για το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων τα θύματα και τους συγγενείς των θυμάτων των ναζί στο Δίστομο.
• Ακόμα, το Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών «Ελληνικά Ολοκαυτώματα 1940 – 1945» ζητά να καταργηθεί το Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον, μια δομή που όπως τελικά αποδεικνύεται σκοπό έχει να συγκαλύψει τις ευθύνες της γερμανικής πλευράς μέσα από αποπροσανατολιστικές
• μικρό-χρηματοδοτήσεις δράσεων στους μαρτυρικούς τόπους. Αποδεικνύεται στην πράξη μια δομή – παρωδία η οποία εντάσσεται στο γενικότερο σχέδιο της γερμανικής πλευράς που έχει στον πυρήνα του την επιδίωξη να ξεχαστεί ή διεκδίκηση των οφειλών.
• Τέλος, έως ότου η γερμανική πλευρά αναθεωρήσει την απαράδεκτη στάση της παροτρύνουμε τους Δημάρχους των περιοχών που ανήκουν στο Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών «Ελληνικά Ολοκαυτώματα 1940 – 1945» να εξαιρούν απ’ τις προσκλήσεις των επετειακών εκδηλώσεων των Ολοκαυτωμάτων την Πρεσβεία της Γερμανίας.
Να πως τιμωρήθηκαν ‘’παραδειγματικά’’ οι μακελάρηδες της Κρήτης Γερμανοί στρατιωτικοί διοικητές.
«Κούτ Στούντεντ, Kurt Studen (2/5/1890-1/7/1978) Πτέραρχος»
Διετέλεσε στρατιωτικός διοικητής του «Φρουρίου Κρήτης» από 1 Ιουνίου 1941 μέχρι 8 Ιουλίου 1941. Υπήρξε ο εμπνευστής, οργανωτής και εκτελεστής της επιχείρησης «Ερμής» (merkur) προς κατάληψη της Κρήτης. Ήταν ο πρώτος δήμιος που διέταξε πλήθος εκτελέσεων αθώων πολιτών σε αντίποινα για τις απώλειες των αλεξιπτωτιστών, με τη δικαιολογία ότι ο Κρητικός λαός πολέμησε τους Γερμανούς παραβιάζοντας τους διεθνείς κανόνες του πολέμου. Βαρύνετε με όλες τις ομαδικές εκτελέσεις που έγιναν στο νησί μέχρι την αναχώρηση του.
Μετά τον πόλεμο εκρατείτο σε αγγλικές φυλακές. Δεν εκδόθηκε ποτέ στην Ελλάδα για να λογοδοτήσει για τα εγκλήματα του. Το Μάιο 1946 δικάστηκε από αγγλικό Δικαστήριο στο Λίνεμπουργκ της Κάτω Σαξονίας. Στο κατηγορητήριο περιλαμβάνονταν οκτώ κατηγορίες για εγκλήματα που διαπράχτηκαν στην Κρήτη. Το Δικαστήριο δέχτηκε τρία από τα αποδιδόμενα σ' αυτόν. Καταδικάστηκε σε φυλάκιση πέντε μόνον ετών. Εναντίον της απόφασης αυτής άσκησε έφεση, την οποία δέχτηκε το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, με αποτέλεσμα να αφεθεί ελεύθερος το 1948 με τη μεσολάβηση των Αμερικανών. Αργότερα προσλήφθηκε στρατιωτικός σύμβουλος του στρατηγού Αϊζενχάουερ και έπειτα στρατιωτικός σύμβουλος του Καγκελάριου Αντενάουερ,
Πρωτοϊδριτής της ένωσης Καταδρομέων Αλεξιπτωτιστών που με διάφορα προσωπεία προσπαθούν να μετέχουν στους εορτασμούς των επαιτείων της Μάχης της Κρήτης
«Αλεξάντερ Αντρέ, Alexander Andrea 27/4/1888-3/4/1979) Στρατηγός».
Είναι ο δεύτερος Διοικητής του «Φρουρίου Κρήτης». Υπηρέτησε σ' αυτήν τη θέση από 9 Ιουλίου 1941 μέχρι τον Ιανουάριο του 1943. Επί της διοικήσεώς του διαπράχθηκαν πολλά εγκλήματα, μεταξύ των οποίων ομαδικές εκτελέσεις αθώων, καταστροφή χωριών, εξ αναγκασμός σε εργασία, (αγγαρείες) χιλιάδων πολιτών. Με διαταγή του εκτελέστηκαν κάτοικοι των χωριών Φουρνέ, Σκινέ, Αλικιανού, καθώς και οι 62 κάτοικοι Ηρακλείου με τον Δήμαρχο της πόλης. Για τα εγκλήματα του καταδικάστηκε από το δικαστήριο εγκλημάτων πολέμου των Αθηνών σε ισόβια κάθειρξη. Κρατήθηκε στις Φυλακές Αβέρωφ και ύστερα από δύο χρόνια υπέβαλε αίτηση χάριτος και η ποινή του μετετράπη σε τετραετή φυλάκιση. Το 1952 αφέθηκε ελεύθερος μετά από πιέσεις της γερμανικής Κυβέρνησης.
«Χάνς Μπέντακ Hans-Georg Benthack (2/3/1894-17/8/1973) Στρατηγός»
Υπηρέτησε στη Κρήτη μετά την αναχώρηση του Μύλλερ από 15 Οκτωβρίου 1944 μέχρι 23 Μάϊου 1945. Αποδείχθηκε όπως και οι προηγούμενοι συνάδελφοι του σκληρός και βάναυσος προς τον κρητικό λαό, ακόμη και μετά τη συνθηκολόγηση της Γερμανίας (8-5-1945). Δεν εκδόθηκε ποτέ στην Ελλάδα για να δικαστεί. Σε δίκη που έγινε στο Αμβούργο το 1952 το Δικαστήριο δεν τον καταδίκασε λόγω αμφιβολιών. Τα στοιχεία για την ενοχή κρίθηκαν ανεπαρκή.
«Πολλά διδάσκει και θυμίζει η προκήρυξη που κυκλοφόρησε η ΕΔΑ τον Ιούνη του 1966»
Το Μάη του 1966 οι δοσίλογοι ρεβανσιστές της Δυτικής Γερμανίας πανηγύρισαν την 25η επέτειο της «κατάκτησης της Κρήτης», με διήμερο γιορτασμό, ομιλίες και στρατιωτική παρέλαση. Τιμώμενο πρόσωπο ο χιτλερικός στρατηγός Κουρτ Φον Στουντέντ, διοικητής του σώματος των αλεξιπτωτιστών που εισβάλανε στην Κρήτη το Μάη του 1941 και έπνιξαν στο αίμα την αντίσταση του λαού μας.
Μια έντονη φωνή διαμαρτυρίας στην πρόκληση αυτή, ήταν η προκήρυξη που ακολουθεί, που κυκλοφόρησε η ΕΔΑ τον Ιούνη του 1966 στην Κρήτη. Δε θα βρείτε τίποτα το παράνομο. Όμως το αστυνομικό κράτος της Νατοϊκής Ελλάδας, έστειλε στο εδώλιο του κατηγορουμένου την ηγεσία της ΕΔΑ Χανίων και τους διανεμητές της προκήρυξης. Κατηγορία: «Εν Βουκολιές Κισσάμου, εν Χανίοις και εις άλλας πόλεις και χωριά της Κρήτης την 11-6-66 μετέδωσαν εις το κοινόν ανακοινώσεις δυναμένας να εμβάλλουν εις ανησυχίας τους πολίτας και να μειώσωσι το παρ' αυτοίς αίσθημα ασφαλείας και τάξεως, ήτοι διένειμον προκηρύξεις της ΕΔΑ Χανίων, με τον τίτλον..... κατά παράβασιν του εδ. γ του άρθρ. 1 του Α.Ν. 942/1946.
Για την ιστορία:
Δικαστήριο: Μονομελές Πλημμελειοδικείο Χανίων, δικαστής Κων. Μεργιανός.
Εισαγγελέας έδρας: Ιωάν. Καραφλός.
Ημερομηνία δίκης: 6-12-66.
Κατηγορούμενοι:
Κων/νος Χιωτάκης
Ιλαρίων Τζουγκαράκης
Κυριάκος Κουτρουλάκης
Παύλος Μουντάκης
Παντελής Πανηγυράκης
Θεοχάρης Ποταμίτης
Σωτήριος Φανουργιάκης
Ιωσήφ Μαυριγιαννάκης και
Δημήτριος Βλησίδης.
Απόφαση: Αθώοι (αριθμ. απόφ. 3508-3508α).
Κυρίες και κύριοι,
Τα τραγικά γεγονότα στην ευρύτερη περιοχή η λαϊκή μούσα τα απέδωσε επιγραμματικά:
«Θλιμμένες είναι οι κορυφές στην Αγριμοκεφάλα
τ’ Αποπηγάδι είναι βουβό και παραπονεμένο
Βουνά ήντα ‘ναι η θλίψη σας κι η παραπόνεσή σας;
Ρούματα και Κακόπετρος, Μαλάθυρος και Φλώρια,
Αγία Ειρήνη, Κάντανος είναι χωριά δικά μας
περήφανα και ξακουστά· μα οι Γερμανοί φασίστες
επέσανε σαν λούπηδες και ρήμαξαν τον τόπο.
Μανάδες εσκοτώσανε, παιδιά γυναίκες κι άντρες,
για κείνους είναι η θλίψη μας»...
Επίλογος:
«Στις στρατιές των Μαρτύρων της Λευτεριάς, ελάχιστη αντιπροσφορά η τιμή της Μνήμης».
Σπύρος Δαράκης
πρώην πρόεδρος μαρτυρικής ΜΑΛΑΘΥΡΟΥ
πρώην Δήμαρχος Μηθύμνης και μέλος του
Δ.Σ του Δικτύου Μαρτυρικών πόλεων και
χωριών της Ελλάδος περιόδου 40΄- 45΄
(ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΑ)
(Φωτ.: Εμμ. Χαλακατεβάκης)