17/05/2026
Μάχες κατά των Γερμανών στην Ελλάδα χωρίς Έλληνες μαχητές!
Κατά τη Μάχη των Οχυρών, της Γραμμής Μεταξά, από τις 6 έως τις 9 Απριλίου του 1941, ο ελληνικός στρατός κατάφερε να αμυνθεί επί τρεις μέρες στις δυνάμεις του άξονα, κάτι που έδωσε πολύτιμο χρόνο στους συμμάχους στην οργάνωση της άμυνάς τους.
Τι ακολούθησε όμως μετά την κατάρευση του μετώπου; Έκαναν περίπατο οι Γερμανοί ως την Αθήνα; Οι περισσότεροι Έλληνες κάτι τέτοιο ξέρουμε! Αυτή βέβαια ήταν και η επιθυμία της στρατιωτικής ηγεσίας , αντιστράτηγοι Παναγιώτης Δεμέστιχας και Γεώργιος Μπάκος με στρατηγό το Γεώργιο Τσολάκογλου.
Κατά τη διάρκεια όμως της γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 1941, η Θεσσαλία αποτέλεσε κρίσιμο πεδίο στρατιωτικών επιχειρήσεων. Η κοιλάδα των Τεμπών, πέρασμα στρατηγικής σημασίας που συνδέει τη Μακεδονία με το θεσσαλικό πεδίο, μετατράπηκε σε τόπο σκληρών μαχών ανάμεσα στις γερμανικές δυνάμεις και τις συμμαχικές μονάδες του στρατού ANZAC (Australian and New Zealand Army Corps).
Η Μάχη του Πλαταμώνα ήταν η σημαντικότερη αντίσταση που προτάχτηκε στον ελλαδικό ηπειρωτικό χώρο, μετά την πτώση και παράδοση των οχυρών της γραμμής Μεταξά, στις 10 Απρίλη 1941.
Η γενναιότητα και οι ηρωικές θυσίες των Νεοζηλανδών στρατιωτών στη μάχη είναι ελάχιστα γνωστά στην Ελλάδα. Με δυσανάλογες προς τον αντίπαλο δυνάμεις κατάφεραν, να καθυστερήσουν έστω και μερικές μέρες την προσπέλαση των στρατευμάτων της ναζιστικής Γερμανίας προς τη νότια Ελλάδα.
Οι Γερμανοί υπερτερούσαν αριθμητικά και εξοπλιστικά και η άνιση μάχη μπορεί να έληξε με νίκη των Γερμανών εισβολέων όμως ο υποτιθέμενος αρχικά περίπατος ωρών για την κατάκτηση της Ελλάδας είχε γίνει ένας μακρύς δρόμος με αρκετές απώλειες για τους γερμανούς εισβολείς και τους έβγαλε «εκτός προγράμματος».
Ακολούθησε μερικά χιλιόμετρα παρακάτω η Μάχη των Τεμπών.
Η Μάχη των Τεμπών ήταν μια ένοπλη σύρραξη που διεξήχθη με τα στρατεύματα της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας κατά τη διάρκεια της Γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα στις 18 Απριλίου 1941. Η μάχη διεξήχθη εν μέσω της προώθησης των γερμανικών δυνάμεων στην Κεντρική Ελλάδα.
Στις 18 Απριλίου, η γερμανική 6η ορεινή Μεραρχία, με εντολή του στρατηγού Φέρντιναντ Ζέρνερ, ευθυγραμμίστηκε από την άλλη πλευρά του ποταμού Πηνειού. Οι Γερμανοί είχαν ως στόχο τη Λάρισα.
Τα γερμανικά τεθωρακισμένα, στην προσπάθειά τους να παρακάμψουν τα εμπόδια, διέσχισαν κυριολεκτικά τον ποταμό Πηνειό.(φωτογραφία, Panzer III από το 1ο Τάγμα, 3ο Σύνταγμα Τεθωρακισμένων εισέρχεται στον ποταμό Πηνειό.)
Παρά το γεγονός ότι πολλοί Γερμανοί στρατιώτες δεν μπορούσαν να κολυμπήσουν και παρά το γεγονός ότι τους έπεφταν πυρά πολυβόλων και πυροβολικού, τα στρατεύματα κατάφεραν με κάποιο τρόπο να περάσουν και να εγκατασταθούν, αν και αυτό κόστισε τη ζωή πολλών ανδρών. Αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν ένα ποτάμι αίματος.
"Το νερό εκεί είχε ύψος περίπου δύο μέτρα και έφτανε μέχρι τους πυργίσκους τους. Οι οδηγοί οδήγησαν τα άρματα στα τυφλά, αντίθετα προς το ρεύμα του ποταμού", αναφέρει ο ιστορικός ερευνητής και εκδότης του περιοδικού "Θεσσαλία στους Κοινωνικούς Αγώνες" Τάκης Μπάρμπας και συμπληρώνει: "Μετά από διαδρομή 200 μέτρων μέσα στην κοίτη, τα τεθωρακισμένα βγήκαν στην απέναντι όχθη, ενώνοντας δυνάμεις με τους καταδρομείς και επιτέθηκαν κατευθείαν στο Αρχηγείο των υπερασπιστών στο χωριό Τέμπη.
Μέχρι τις 6:45 μ.μ., οι δυνάμεις της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας είχαν εξαντληθεί έντονα από τις γερμανικές επιθέσεις, αλλά κατάφεραν να τους συγκρατήσουν, επιτρέποντας στις βασικές δυνάμεις να ξεφύγουν από τη Λάρισα. Οι Αυστραλοί και οι Νεοζηλανδοί κινήθηκαν όλη τη νύχτα, με στοιχεία που αγωνίστηκαν για περαιτέρω καθυστέρηση των ενεργειών καθώς αποσύρθηκαν και την αυγή στις 19 Απριλίου κατέλαβαν μια νέα αμυντική θέση γύρω από τις Θερμοπύλες. Τα θύματα της 16ης Ταξιαρχίας κατά τη διάρκεια της μάχης ήταν περίπου 80 άτομα σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν και 120 αιχμαλωτίστηκαν. Το 21ο Τάγμα της Νέας Ζηλανδίας είχε τέσσερις νεκρούς. Οι γερμανικές απώλειες ήταν περίπου 140 νεκροί και τραυματίες.
Ακολούθησε νοτιότερα η Μάχη των Θερμοπυλών μετά τη προδοτική συνθηκολόγηση του Τσολάκογλου την 20ή Απριλίου 1941.
Τα στρατεύματα της βρετανικής κοινοπολιτείας είχαν υποχωρήσει από τα περάσματα του Ολύμπου και των Σερβίων και άρχισαν να στήνουν αμυντικές θέσεις στο ιστορικό πέρασμα των Θερμοπυλών.
Οι Γερμανοί επιτέθηκαν στις 11.30 πμ της 24ης Απριλίου, συνάντησαν ισχυρή αντίσταση, έχασαν δεκαπέντε άρματα και είχαν σημαντικές απώλειες. Με την επίτευξη του στόχου να καθυστερήσουν τα γερμανικά στρατεύματα υποχώρησαν προς την κατεύθυνση των παραλίων εκκένωσης και έστησαν μία οπισθοφυλακή στη Θήβα.
Μετά την απελευθέρωση τη χώρας, σε έναν από τους λόγους του, ο Άρης Βελουχιώτης απεκάλεσε το γεγονός «αιώνια ντροπή» για την Ελλάδα και το καθεστώς που διηύθυνε τον πόλεμο, χωρίς δηλαδή ελληνική στρατιωτική παρουσία.
Αυτές είναι οι σκοτενές σελίδες της ιστορίας. Είναι αυτές που δεν διδάχτηκαν ποτέ στα μαθητικά θρανία. Γιατί άραγε πολέμησαν τους Γερμανούς οι Αυστραλοί και οι Νεοζηλανδοί χωρίς τον Ελληνικόνς στρατό;
Ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων Σπυρίδων, οι αντιστράτηγοι Παναγιώτης Δεμέστιχας και Γεώργιος Μπάκος και ο στρατηγός Γεώργιος Τσολάκογλου απήλλαξαν με την βία από τα καθήκοντά του τον διοικητή της Στρατιάς Ηπείρου Ιωάννη Πιτσίκα.
Ο Τσολάκογλου, που είχε αυτοδιοριστεί αρχηγός της Στρατιάς Ηπείρου παρά την αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης, αποφάσισε την άνευ όρων παράδοση στους Γερμανούς. Η ανακωχή υπογράφτηκε στις 20 Απριλίου 1941. ...
Αμέσως μετά την απελευθέρωση, ο Τσολάκογλου συνελήφθη και φυλακίσθηκε στις Φυλακές Αβέρωφ. Παραπέμφθηκε στο διά της Συντακτικής Πράξεως υπ' αριθμ. 6/1945, της κυβέρνησης Ν. Πλαστήρα, συσταθέν Ειδικό Δικαστήριο, κατηγορούμενος για παράνομη συνθηκολόγηση που είχε προβεί με τον εχθρό, χαρακτηριζόμενη ως «συνθηκολόγησιν εν ανοικτώ πεδίω» και «πριν η υπ' αυτόν στρατιωτική δύναμις εκπληρώση πάν ό,τι το στρατιωτικόν καθήκον επιβάλλει», καθώς και για εθνική αναξιότητα για τη συνεργασία του, στη συνέχεια, με τις κατοχικές Δυνάμεις, αναλαμβάνοντας πρωθυπουργός της χώρας. Το Ειδικό Δικαστήριο τον καταδίκασε σε θάνατο, ενώ ταυτόχρονα το ίδιο δικαστήριο ζήτησε τη μετατροπή της ποινής σε ισόβια δεσμά αναγνωρίζοντας την «λαμπράν πολεμικήν δράσιν του» μέχρι την συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς. Έχοντας όμως προσβληθεί από λευχαιμία, νοσηλεύθηκε επί έναν χρόνο στο ΝΙΜΤΣ, όπου και πέθανε στις 22 Μαΐου του 1948, στερημένος σύνταξης και πάμπτωχος.
Ο Παναγιώτης Δεμέστιχας μεταπολεμικά καταδικάστηκε ως δωσίλογος.
Ο Γεώργιος Μπάκος ήταν φανατικός γερμανόφιλος και πίστευε στη νίκη του Άξονα. Προσπάθησε, χωρίς επιτυχία, να δημιουργήσει την Κυανόλευκη μεραρχία στην οποία θα συμμετείχαν Έλληνες εθελοντές που θα πολεμούσαν στο ρωσικό μέτωπο μαζί με του Γερμανούς. Κατά τα Δεκεμβριανά συνελήφθη από δυνάμεις του ΕΛΑΣ και αφού κρατήθηκε όμηρος σε περιοχή της Πάρνηθας εκτελέστηκε, ύστερα από σύντομη δίκη, στις 6 Ιανουαρίου του 1945 στο χωριό Κρώρα.
Ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων Σπυρίδων, τον Ιούνιο του 1949 εξελέγη παμψηφεί Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος.
