21/10/2025
𝐀𝐳ə𝐫𝐛𝐚𝐲𝐜𝐚𝐧-𝐐𝐚𝐳𝐚𝐱ı𝐬𝐭𝐚𝐧 𝐬𝐭𝐫𝐚𝐭𝐞𝐣𝐢 𝐦𝐮̈𝐭𝐭ə𝐟𝐢𝐪𝐥𝐢𝐲𝐢: 𝐐𝐚𝐫𝐝𝐚𝐬̧𝐥ı𝐪, 𝐞𝐭𝐢𝐦𝐚𝐝 𝐯ə 𝐲𝐞𝐧𝐢 𝐢𝐧𝐤𝐢𝐬̧𝐚𝐟 𝐦ə𝐫𝐡ə𝐥ə𝐬𝐢
Azərbaycan ilə Qazaxıstan arasında münasibətlər bu gün yalnız siyasi müstəvidə deyil, bütün istiqamətlərdə strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlib. Prezident İlham Əliyevin 2025-ci il 18 oktyabr tarixində Qazaxıstanın “Kazinform” agentliyinə verdiyi müsahibə bu əlaqələrin möhkəm təməllər üzərində qurulduğunu və gələcəyə yönəlik dərin strateji baxışın mövcudluğunu bir daha təsdiqlədi. Dövlət başçısının fikirləri göstərir ki, Azərbaycan və Qazaxıstanı birləşdirən dəyərlər sadəcə diplomatik maraqlarla məhdudlaşmır – bu münasibətlərin əsasında ortaq türk kimliyi, qardaşlıq, mədəni yaxınlıq və qarşılıqlı etimad dayanır.
Prezident İlham Əliyev müsahibəsində qeyd edib ki, iki ölkə arasında siyasi əlaqələr yüksək səviyyədədir və bu, qarşılıqlı etimadın və səmimi dialoqun nəticəsidir. O, Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin rəhbərliyi ilə qardaş ölkənin dinamik inkişafını xüsusi vurğulayıb və son üç ildə Qazaxıstana etdiyi yeddi səfərin bu əməkdaşlığın praktik nəticələrini daha da gücləndirdiyini bildirib. Qazaxıstan Prezidenti də eyni müddətdə altı dəfə Azərbaycana səfər edib. Bu müntəzəm təmaslar iki ölkə arasında qarşılıqlı fəaliyyətin yeni mərhələyə keçdiyini nümayiş etdirir.
Müsahibədə iqtisadi və investisiya sahəsində əməkdaşlığın dinamikası da ön plana çəkilib. 2024-cü ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 470 milyon dollar təşkil edib, 2025-ci ilin ilk səkkiz ayında isə bu rəqəm artaraq 547 milyon dollara çatıb. Prezident İlham Əliyev bu artımı Orta Dəhlizin effektiv istifadəsi və nəqliyyat-logistika infrastrukturunun müasirləşdirilməsi ilə izah edib. Hazırda Qazaxıstan kapitalı ilə Azərbaycanda 250-yə yaxın şirkət fəaliyyət göstərir ki, bu da investisiya mühitinə yüksək etimadın göstəricisidir.
Nəqliyyat və logistika əməkdaşlığı Azərbaycan–Qazaxıstan münasibətlərinin strateji dayaqlarından biridir. 2022-ci ildə Aktauda Türkiyə, Azərbaycan və Qazaxıstan arasında imzalanmış “Orta Dəhliz” Yol Xəritəsi regionda yeni iqtisadi inteqrasiya imkanları yaradıb. Xəzərin dibi ilə çəkilən sualtı fiber-optik kommunikasiya layihəsi isə rəqəmsal inteqrasiyanın möhkəmlənməsinə xidmət edəcək. Bu layihənin 2026-cı ilin sonuna qədər başa çatdırılması planlaşdırılır.
Enerji sektorunda da əməkdaşlıq ardıcıl şəkildə genişlənir. SOCAR və “KazMunayQaz” arasında Aktau–Ceyhan marşrutu üzrə neftin tranziti ilə bağlı imzalanmış saziş Orta Dəhliz boyunca enerji əməkdaşlığının praktiki reallığa çevrildiyini göstərir. Bundan başqa, yaşıl enerji və bərpaolunan mənbələr üzrə Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistanın birgə təşəbbüsləri regionda ekoloji dayanıqlılığın güclənməsinə yönəlib.
Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) Azərbaycan ilə Qazaxıstan arasında əməkdaşlığın ən mühüm siyasi və mədəni platforması kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, bu təşkilat türk dünyasının həmrəyliyini, iqtisadi və siyasi gücünü artırmaqla qlobal arenada yeni mərkəzə çevrilir. Son illərdə Şuşa və Qəbələdə keçirilən TDT Zirvə görüşləri də bu istiqamətdə mühüm tarixi hadisələr olub. TDT çərçivəsində mədəniyyət, təhsil və elm sahələrində həyata keçirilən layihələr xalqlarımızı daha da yaxınlaşdırır.
Prezident İlham Əliyev Xəzər dənizində ekoloji problemlərə də diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, suyun səviyyəsinin azalması ekoloji tarazlığa ciddi təhdid yaradır və bu sahədə Xəzəryanı ölkələr arasında sıx əməkdaşlıq zəruridir. Bu çağırış həm regional təhlükəsizlik, həm də davamlı inkişaf baxımından strateji əhəmiyyət kəsb edir.
Beləliklə, Azərbaycan–Qazaxıstan münasibətləri bu gün artıq qardaşlıqdan doğan müttəfiqlik nümunəsinə çevrilib. İki ölkə arasındakı siyasi sabitlik, iqtisadi əməkdaşlıq və mədəni yaxınlıq regionda dayanıqlı sülhün və inkişafın əsas sütunlarından biridir. Prezident İlham Əliyevin müsahibəsi bu strateji tərəfdaşlığın gələcəkdə də möhkəmlənəcəyinə, Orta Asiya və Qafqaz regionlarının birgə tərəqqisinə xidmət edəcəyinə inamı əks etdirir.